جاڭا تەحنولوگيالار پلاتفورماسى

ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيە­سىن دامىتۋ جانە جاڭعىرتۋ ساياساتى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىن­شى جاڭعىرۋى: جاھاندىق ءبا­سە­كەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قا­زاق­س­تان حال­قىنا جولداۋىندا ب­ە­رىل­گەن تاپ­سىر­مالارعا سايكەس ءجۇ­زە­گە اسىرى­لۋ­دا.

اقپاراتتىق جۇيەلەردى پايدا­لانۋ وزدىگىنەن قازاقستاندىق دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسى ءۇشىن يننوۆا­تسيا بولىپ تابىلمايدى. ءار ءتۇرلى اۆ­تو­ماتتاندىرۋ دەڭگەيىندەگى اق­پار­اتتىق جۇيەلەر ەلىمىزدىڭ مە­دي­تسي­­نالىق ۇيىمدارىنا بۇرىننان باس­تاپ ەنگىزىلە باستادى, الايدا, اتال­­عان پروتسەسس ارتەكتى جانە ءبىر­لەس­­پەگەن جانە تۇپكىلىكتى پا­تسي­ەنت­تىڭ مۇق­تاجدىقتارىنا بەي­ىم­دەل­مەگەن بو­لاتىن.

ەلەكتروندى دەن­ساۋ­لىق ساق­تاۋ­دىڭ جاڭا ار­حي­تەك­تۋ­را­سى­نىڭ نەگىزگى كوم­پو­نەنت­تە­رى­نىڭ ءبى­­رى دەنساۋلىق ساق­تاۋ سا­لا­سىن­دا­عى اقپاراتتىق ءجۇ­يە­­لەر­­دى اق­پا­راتتاندىرۋ ءجا­نە ين­تەرو­­­پە­رابەلدىلىگىن قام­تا­ما­سىز ە­تۋ پلات­فورماسى (ينتەرو­پە­را­بەل­دى­لىك پلاتفورماسى) بولىپ تابىلا­دى.

ينتەروپەرابەلدىلىك پلاتفور­ماسىن ەنگىزۋ پاتسيەنتتىڭ مۇق­تاج­دىقتارىنا بەيىمدەلگەن قاۋ­ىپ­سىز, ءادىل, جوعارى ساپالى جانە تۇ­راق­تى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قام­تا­ما­سىز ەتۋ ءۇشىن مەديتسينالىق كو­مەك­­تى ۇزدىكسىز كورسەتۋ, دەن­ساۋ­لىق ساق­­تاۋ سالاسىنىڭ اق­پا­رات­­تىق ءجۇي­­ەلەرىنىڭ ءوزارا ءىس-قي­مى­لىن قام­­تاماسىز ەتۋ, وزەكتى, ناق­تى ءجا­نە تولىق اقپاراتتى اۆتو­مات­تان­دى­­رىلعان تۇردە جيناۋ ءمۇم­كىن­دى­گىن بەرەدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەك­­تروندى دەنساۋلىق ساق­تاۋ سا­­لاسىن دامىتۋدىڭ 2013-2020 جىل­­­دارعا ارنالعان تۇجى­رىم­دا­­ما­­­سىنىڭ نەگىزگە الىناتىن قا­عي­دات­­­­تارىنىڭ ءبىرى «پاتسيەنتكە بەي­ىم­­­دە­لۋ» بولىپ تابىلادى. ياعني, ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن پاتسيەنتكە مە­دي­تسينالىق كومەك كورسەتۋ كە­زىن­دە قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى ازا­ما­­تى­نىڭ ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاس­­پورتى قولدانىلۋى جانە بۇل قول­جەتىمدى بولۋى ءتيىس.

ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتى پاتسيەنتتىڭ ەل ىشىندەگى مەديتسينالىق ۇيىمداردا تەكسەرۋدەن ءوتۋ جانە ەم الۋ ءناتي­جە­لەرى, ونىڭ ىشىندە بۇرىن اۋىرعان اۋرۋ­لا­رى مەن سوزىلمالى اۋرۋلارى, ءدا­رىلىك زاتتار مەن باسقالارعا اللەر­گيا­لىق رەاك­تسيا­سىنىڭ بار-جو­عى تۋ­رالى ەلەك­ترون­دى دەرەكتەر كە­شە­نىنەن تۇرادى.

اتالعان اقپارات ينت­ەر­و­پە­را­بە­ل­­­دىلىك پلاتفور­ماسىنىڭ قۇ­را­مى­­نا كىرەتىن بىرىڭعاي ەلە­ك­ترو­­ن­­دى دەنساۋلىق پاسپورتى رە­پو­زي­تو­ريىندە ساقتالادى ءجا­نە مە­دي­تسي­­­­نا قىزمەتكەرلەرىنە قول­جە­تىمدى بو­­­لادى.

پايدالانۋشىلاردىڭ ين­تە­رو­­پەرابەلدىلىك پلاتفورماسىندا ساق­تا­لاتىن اقپاراتقا قولجەتىمدىلىگى مى­­ن­­اداي جەكە ەلەكتروندى دەن­ساۋ­­­لىق ساقتاۋ كابينەتتەرىنىڭ كو­مە­گى­­­مەن ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى:

– پاتسيەنتتىڭ جەكە كابينەتى;

– دەنساۋلىق ساقتاۋ قىز­مەت­كە­رى­نىڭ جەكە كابينەتى.

پاتسيەنتتىڭ جەكە كابينەتى پاي­دا­لا­نۋشىعا ونىڭ ەلەكتروندى دەن­ساۋلىق پاسپورتىنداعى دەربەس دەرەكتەرىنە, سونداي-اق, قا­بىل­داۋ­عا جازىلۋ, دارىگەردى ۇيگە شا­قى­رۋ ءجا­­نە باسقا دا دەنساۋلىق ساق­تاۋ سا­­لا­سىنىڭ ەلەكتروندى قىز­مەت­تە­­رىنە قولجەتىمدىلىكتى قام­تا­ما­سىز ەتەدى.

پاتسيەنتتىڭ جەكە كابينەتىنە پا­تسيەنتتىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىس­تى (مىسالى, جوسپارلى تەكسەرۋ, قا­راۋ, ەگۋ) ءىس-شارالاردى وتكىزۋ قا­­جە­ت­تىگى تۋرالى حابارلامالار ءتۇ­سە­تىن بولادى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەردىڭ جەكە كا­بينەتى پاتسيەنتتىڭ ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ, ەلەكتروندى جولدامالار مەن تاعايىنداۋلاردى باسقارۋ ارقىلى قىزمەتكەر جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىگىن بە­رەتىن, سونداي-اق, تالدامالىق ءجا­نە ستاتيستيكالىق اقپاراتقا, دە­ن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ كور­سەت­كىش­تەرى مەن ينديكاتورلارىنا قول­جە­تىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ۆيرتۋالدى كەڭىستىك بولىپ تابىلادى.

وپەراتسيالىق جانە تالدامالىق ەسەپتىلىك اۆتوماتتاندىرىلعان ءتۇر­دە ءارتۇرلى كوزدەردەن جينالعان ءجا­نە دە­رەكتەر ۇلگىسىنە سايكەس قۇ­رى­لىم­دال­عان دەرەكتەر نەگىزىندە قا­لىپ­تاس­تىرىلادى.

ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتىن جۇرگىزۋ پروتسەسىنىڭ د­ۇ­­رىس جۇمىس ىستەۋى جانە ەسەپ­تى­­لىكتى قالىپتاستىرۋ دەن­ساۋ­لىق ساق­­تاۋ سالاسىنىڭ اق­پا­رات­تىق ءجۇ­ي­ەلەرىمەن, ونىڭ ءىشىن­دە مە­دي­تسي­نالىق اقپاراتتىق ءجۇي­ە­لەر­مەن, ينتەروپەرابەلدىلىك پلات-فو­ر­­ماسىمەن ىقپالداسۋدى تالاپ ەتە­دى. وسىلايشا, قازاقستان رە­س­­­پۋبليكاسىنىڭ بىرىڭعاي ەلەك­­ترون­­دى دەنساۋلىق ساقتاۋ كە­ڭىس­تى­گى قۇ­رى­لا­دى. دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىنىڭ اقپا­راتتىق ءجۇ­ي­ەلە­رىمەن ءتيىمدى ءوزار­ا ءىس-قي­مىل جا­­­ساۋ ولاردىڭ ينت­ە­رو­پە­را­بە­ل­دى­لىگىن قامتاماسىز ەتۋدى, ياعني سە­ما­ن­تيكالىق ۇيلەسىمدىلىكتى ساق­تاپ قا­لۋمەن كلينيكالىق جانە كلي­نيكالىق ەمەس دەرەكتەرمەن الماسۋ ءمۇ­م­كىندىگىن قامتاماسىز ەتۋدى تالاپ ەتەدى. اتالعان ماقساتتارعا قول جەت­كىزۋ ءۇشىن ينتەروپەرابەلدىلىك پلات­فورماسى حالىقارالىق دەڭ­گەي­­دە تانىلعان, ستاندارتتالعان ءتا­سىل­دە­مەلەرگە نەگىزدەلگەن ىقپالداسۋ تە­­تىكتەرىن پايدالانادى.

ينتەروپەرابەلدىلىك پلات­فور­ما­سىنىڭ قۇرامىنا قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ەلەكتروندى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بارلىق قا­تىسۋشىلار ءۇشىن اقپاراتتىق وبەك­تىلەردىڭ – انىقتامالىقتار مەن جىكتەۋىشتەردىڭ, تىركەلىمدەردىڭ (پاتسيەنت­تەردىڭ, مەديتسينا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ, دەنساۋلىق ساق­تاۋ ۇي­ىم­­دارىنىڭ جانە باس­قا­لار­دىڭ) ءبى­­رىڭعاي ەتالوندىق ما­عى­نا­سىن قام­­تاماسىز ەتەتىن ينفرا­قۇ­رى­لىم­دىق كومپونەنتتەر كىرە­تى­نىن قو­­سىم­شا اتاپ ءوتۋ قاجەت. سون­د­اي-اق, ين­تەرو­­پەرابەلدىلىك پلات­فور­ما­­سىنىڭ قۇ­رامىندا اقپاراتتىق رە­س­ۋر­س­تار مەن دەرەكتەردى سىرتقى ءجا­نە ىشك­ى قاۋ­ىپ­تەر­دەن قورعايتىن ەڭ زاماناۋي اق­پا­راتتىق قاۋىپسىزدىك قۇ­رال­دارى مەن ءرا­سىمدەر ىسكە اسىرىلادى.

ينتەروپەرابەلدىلىك پلاتفورماسى مەديتسينالىق كومەك كور­سەتۋ ءجا­نە باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلداۋ سا­پاسىن جوعارىلاتۋ جانە پاتسيەنتتى ونىڭ دەنساۋلىعى تۋرالى كەشەندى اق­پاراتپەن, دەر­بەستەندىرىلگەن نۇس­­قاۋلارمەن جانە ەسكەرتۋلەرمەن قام­تاماسىز ەتۋ مۇمكىندىگىن بەرۋگە ارنالعان تۇجى­رىمدامانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە قۇرىلعان ىرگەلى جوبالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.

سايىن شايحيەۆ,

ادىلبەك ساعاديەۆ,

قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ «رەسپۋبليكا­لىق ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعى» شجق رمك