ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دىڭ تۇركولوگيا جانە التايتانۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى قارجاۋباي سارتقوجا ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, كەز كەلگەن ەلدىڭ مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسۋى ءۇشىن بىرىنشىدەن, ماتەريالدىق ءوندىرىس, ەكىنشىدەن, رۋحاني بايلىق قاجەت. ياعني, قوس قۇندىلىقتىڭ ءبىرى اقساسا, مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعىنا كەپىلدىك جوق.
– ەلباسى ماقالاسىندا ءبىرتۇتاس ۇلت قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى قويىلعان. جالپى, ەلدى, ۇلتتى ۇيىستىرۋ وڭاي ەمەس. ونىڭ ىشىندە باسقانىڭ بودانىندا بولىپ, بۇرىنعى قۇندىلىقتارىن جوعالتقان ەل ءۇشىن ءتىپتى كۇردەلى سىن. وسى ۇدەدەن تابىلۋعا ەلباسىمىز شيرەك عاسىرلىق ەڭبەگىن ارنادى. دەمەك, رۋحاني تۇلەۋ ءبىر كۇندە شەشىم شىعارىلىپ, قولعا الىنعان دۇنيە ەمەس. بۇل – 25 جىل بويى ويلانىپ, تولعانىپ جاسالعان جۇمىستىڭ جالعاسى, – دەدى ق.سارتقوجا ۇلى. سونداي-اق, ول لاتىن الىپبيىنە كوشۋ بارىسىندا قازاق ءتىلىنىڭ فونەتيكالىق ەرەكشەلىكتەرىن ساقتاۋ, بۇل ورايدا ءا.جۇسىپبەك سىندى كورنەكتى فونەتيك-عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرىن نازارعا الۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
ال ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك تۇسىنداعى تاريحىن زەردەلەپ كەلە جاتقان مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى امانگەلدى قاشقىمباەۆ قازاقستاندا وقۋلىقتاردى نەگىزىنەن كونستاتاتسيالاۋ ارقىلى وقىتاتىنىن جەتكىزدى.
– ماسەلەن, XVI عاسىردا قازاق حاندىعى قۇرىلدى, قازاقتىڭ جاڭا مەملەكەتى قالىپتاستى دەيمىز. مۇندا كونستاتاتسيالاۋ عانا بار. نەگىزىندە بۇل ۇدەرىس قالاي ءجۇردى؟ وسىعان كوڭىل ءبولۋ كەرەك. ارينە, وقۋلىق ءبىزدىڭ بارلىق تالابىمىزعا جاۋاپ بەرۋى مۇمكىن دە ەمەس. سوندىقتان, جاڭا كونتەكستەگى وقۋلىقتاردىڭ ادامدى ادامگەرشىلىككە, وتانشىلدىققا شاقىرىپ تۇرۋى ەرەكشە ماڭىزعا يە, – دەدى ا.قاشقىمباەۆ.
جيىنعا قاتىسقان عالىمدار تاريحي مۇرالاردى ىرىكتەۋ, قۇندى ادەبيەتتەردى اۋدارۋ جونىندەگى ويلارىمەن ءبولىستى. سونداي-اق, ۇلتتىق كودتىڭ فيلوسوفيالىق, تاريحي, مادەني, تىلدىك جانە تاجىريبەلىك قىرلارى تۋرالى اڭگىمەلەپ, وعان ىرگەلى عىلىمي ساراپتامالار جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»