القالى باسقوسۋدى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورى سەرىك ومىرباەۆ كىرىسپە سوزبەن اشىپ, ءبىرىنشى ءسوزدى ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆقا بەردى. قۇمار ىرگەباي ۇلى ءححى عاسىرداعى ۇلتتىق سانانىڭ جاڭا تۇرپاتتى قاعيداتتارىن جان-جاقتى ساراپتاپ بەرگەن باعدارلامالىق ماقالانىڭ ماڭىزدىلىعىن, ۋاقىت تالابىمەن ۇندەستىگىن, ماسەلەلەردىڭ وتكىر قويىلىپ, ناقتى مىندەتتەر بەلگىلەنۋىمەن ەرەكشەلەنەتىنىن اتاپ كورسەتتى. تابىستى وتكەن ەكى جاڭعىرۋ ارقىلى قازاقستان ءوزىنىڭ دامۋ جولىمەن العا قاراي قارىشتى قادام باسىپ كەلەدى. ەلباسى حالىققا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا ءۇشىنشى جاڭعىرۋدىڭ باسىم بەس باعىتىن بەلگىلەپ, جاھاندىق سىن-قاتەرلەرمەن كۇرەس جوسپارىن قۇرىپ بەردى. مەملەكەت باسشىسى تاياۋدا جاريالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ»» ماقالاسىندا «العى ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ سانامىز ىسىمىزدەن وزىپ ءجۇرۋى, ياعني ودان بۇرىن جاڭعىرىپ وتىرۋى» تيىستىلىگىنە ەل نازارىن اۋدارىپ, سوندا عانا» ساياسي جانە ەكونوميكالىق باعدارلامالاردى تولىقتىرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ وزەگىنە اينالاتىنىن» دايەكتەپ بەردى, دەي كەلىپ, شيرەك عاسىر بەدەرىندە ەلىمىزدە رۋحاني سالاعا قاتىستى اۋقىمدى دا ىرگەلى جۇمىستار اتقارىلعانىن, «مادەني مۇرا», «حالىق – تاريح تولقىنىندا», تاعى باسقا ىرگەلى باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلعانىن, وسى جولى ۇسىنىلىپ وتىرعان اۋقىمدى باعدارلاما بۇگىنگى زامان بولمىسى مەن قالىبىنا ساي كەلەتىنىن, ۇندەسەتىنىن, تىڭ ۇلگىدەگى جاڭعىرۋلارعا باستايتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. ماقالادان «جاڭا تۇرپاتتى جاڭعىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى – سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي ءبىلۋ. ونسىز جاڭعىرۋ دەگەنىڭىزدىڭ قۇر جاڭعىرىققا اينالۋى وپ-وڭاي» دەگەن ءۇزىندىلەر كەلتىرىپ, زامان سىنىنان سۇرىنبەي ءوتىپ, بۇگىنگى كۇنى جاراسىمدى ساباقتاستىق ءدىڭى سانالاتىن وزىق ءداستۇرلەردى, تامىرى تەرەڭنەن باستاۋ الاتىن تاريحىمىزدى بايىتۋ, يگەرۋ, باسقا حالىقتار مەن وركەنيەتتەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرۋ ارقىلى ءاربىر قازاقستاندىق, سول ارقىلى ءار تۇتاس ۇلت ءححى عاسىرعا لايىق قاسيەتتەردى مەڭگەرەدى. ويتكەنى, باسەكەلەستىك قارىم-قابىلەتتى جاھاندىق ءداۋىر تالاپتارىمەن ۇندەستىرۋ فاكتورلارى اراسىندا رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءرولى ايرىقشا.
ماقالانى تالقىلاۋ جيىنىندا ءسوز العان سقمۋ-ءدىڭ پروفەسسورى زارقىن تايشىباي, وبلىستىق كۇرد ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ ءتوراعاسى راشيد ناديروۆ, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ مۇعالىمى ءدىلبار بەگالينا, «بەست» گيمنازياسىنىڭ ديرەكتورى نادەجدا زايچەنكو, م.جۇماباەۆ اتىنداعى گۋمانيتارلىق كوللەدجدىڭ ستۋدەنتى ايگەرىم عابباس باعالى ۇسىنىستار مەن ومىرشەڭ يدەيالاردى قۋاتتاپ, ايقىن, تۇسىنىكتى, كەلەشەككە كوز تىككەن باعدارلامانىڭ نەگىزگى كىلتى, باستى تەمىرقازىعى بۇقارالىق سانا-سەزىمدى جاھاندىق الەمگە كىرىكتىرۋ, ۇيلەسىمدى ەتۋ, بىلايشا ايتقاندا, تورتكۇل دۇنيە جاڭالىقتارىن جەتە سەزىنۋ, جاڭا تەحنولوگيا وزگەرىستەرىنە دايىن بولۋ, وزىق تاجىريبەلەردى قابىلداۋ مۇمكىندىكتەرىن تولىققاندى يەلەنۋ ەكەنىن العا تارتتى.
جاسىراتىنى جوق, قانىمىزعا سىڭگەن كەيبىر ەسكى داعدىلاردان ايىرىلا الماي جۇرگەنىمىز جايلى جەرىنە جەتكىزە ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. وسى ءبىر وسال تۇسىمىزدى ەلباسى ءدوپ باسىپ, جۇرتشىلىقتى جاعىمدى مىنەز-ق ۇلىق پراگماتيزمىنە ۇندەي وتىرىپ, بابالارىمىزدان قالعان ىزگى قاسيەتتەردى تۇلەتۋگە, ناقتى ماقساتقا جەتۋگە, ءبىلىم الۋعا, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا, كاسىبي تۇرعىدان جەتىلۋگە باسىمدىق بەرۋگە شاقىرادى. مىنە, جاس قۇراقتاي جەلكىلدەي ءوسىپ كەلە جاتقان وسكەلەڭ ۇرپاق تاربيەسىندە بۇل جايتتار ايرىقشا ورىن الارى داۋسىز. سونىمەن قاتار, «ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ», «ءبىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى», «سانانىڭ اشىقتىعى» تاراۋلارى بويىنشا دا تۇشىمدى اڭگىمە قوزعالىپ, تاياۋ جىلدارداعى مىندەتتەرگە, اتاپ ايتقاندا, قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ, «تۋعان جەر», «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم», تاعى باسقا ماسەلەلەر نەگىزگى تاقىرىپ ارقاۋىنا اينالدى.
القالى جيىنعا قاتىسۋشىلار ەلباسىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ جونىندەگى باعالى ۇسىنىستارىن قازاقستاندىقتارعا, ونىڭ ىشىندە جاس ۇرپاق زەردەسىنە جەتكىزۋ جولدارىن ورتاعا سالدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى