الەمدە جاپپاي ۇردىسكە اينالعان ۋربانيزاتسيا پروتسەسى كوپ ءماسەلەنى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەستىرە شەشۋدى تالاپ ەتەدى. بۇگىندە جەر ءجۇزى حالىقتارىنىڭ تەڭ جارىمى شاھارلاردا تۇرىپ جاتىر. ماماندار 2050 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىش 70 پايىزعا جەتەدى دەپ سانايدى. سوندىقتان قالا تۇرمىسىن جوسپارلاۋ, بار نارسەنى ۇنەمدەۋ, ىسىراپ پەن شىعىندى ازايتۋ ماسەلەسى كۇن ءتارتىبىنە شىقتى. تۇرعان جەرى تاپ-تۇيناقتاي, ەكولوگياسى تازا, تۇرمىسقا جايلى ءارى ۇنەمدى مەكەن – ءار ادامنىڭ ارمانىنا اينالعان.
– «اقىلدى قالا» جوباسىنىڭ ەڭ باستى ماقساتى – تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋ, باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋ. ول ءۇشىن قالامىزدىڭ ينفراقۇرىلىمدارىن جاڭا زامان تالابىنا ساي جاڭعىرتۋ قاجەت, – دەدى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ فورۋمدا ءسوز سويلەپ.
راس, «اقىلدى قالالاردا» جىلۋعا كەتەتىن شىعىن وزگەلەرمەن سالىستىرعاندا 30 پايىز از جۇمسالادى, كوشەلەردى جارىقتاندىرۋعا كەتەتىن ەلەكتر قۋاتىنىڭ شىعىنى 60 پايىز ۇنەمدەلەدى, وزگە دە كوممۋنالدىق تولەمدەر 30 پايىزعا قىسقارادى ەكەن. ءساۋىر تۋسا دا ءتاۋىر بولماي, كۇندە قار جاۋىپ جاتقان ورال قالاسى تۇرعىندارى ءۇشىن كوگىلدىر وتىن, باسقا دا قۋات رەسۋرستارىن ۇنەمدەۋ وتە قاجەت.
التاي سەيدىر ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ورال قالاسىنىڭ «اقىلىن كوبەيتەتىن» بىرنەشە جوبا قازىردىڭ وزىندە جۇزەگە اسا باستاعان.
– ءبىز «قاۋىپسىز قالا» باعىتى بويىنشا وبلىس ورتالىعىنىڭ ەڭ ماڭىزدى ايماقتارىنا بەينەكامەرا ورناتۋعا كىرىستىك. مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى نەگىزىندە جاقىندا 200 باقىلاۋ كامەراسى جانە 40 جىلدامدىق ولشەگىش كامەرا قويىلادى. ودان بولەك وبلىس بيۋدجەتى ەسەبىنەن 100 كامەرا ورناتىلادى. اۋلالار مەن كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ دا باستى نازاردا, – دەيدى ءوڭىر باسشىسى.
وسى فورۋمدا بەلگىلى بولعانداي, ورال قالاسىندا كوپ كەشىكپەي ەلەكتروندى پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى پايدا بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى, جاقىندا عانا تىكەلەي ەفيردە وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن وبلىس اكىمىنە پيك-تەردىڭ قىزمەتىنە نارازى بولعان تۇرعىنداردان كوپ شاعىم ءتۇسكەن.
– ءبىز پيك جۇمىسىن ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋىمىز كەرەك. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ بارىندە دە تۇرعىندار كوممۋنالدىق تولەمدەردى ءوز ۇيىندە وتىرىپ-اق جاساي بەرەدى. تۇرعىندار وزدەرىنە قانداي قىزمەت كورسەتىلگەنىن, اقى قايدا جۇمسالعانىن, ۇيلەردى جاڭعىرتۋ, اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى قالاي جۇرەتىنىن, باسقا دا كوممۋنالدىق ماسەلەلەردى انىق كورىپ وتىرۋى قاجەت, – دەيدى التاي كولگىنوۆ.
بۇل ىستە ورالدىقتارعا فينليانديالىق «بيزنەس وۋلۋ» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى دجۋحا الا-مۋرسۋلا كومەكتەسپەك.
– سىزدەردەگى «اقىلدى قالا» جوباسىمەن تانىسىپ شىقتىق. بۇل جوبانىڭ ءتۇيىندى تۇستارى بار, ءبىز ءوزىمىز ءجۇرىپ وتكەن جول بولعاندىقتان, قاي جەردەن قاتەلىك كەتۋى ءمۇمكىندىگىن كورسەتە الامىز, – دەيدى دجۋحا الا-مۋرسۋلا.
ايتا كەتۋ كەرەك, «Smart City Uralsk» فورۋمىنا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, كولىك قاتىناسى, قالا قۇرىلىسى, قالانىڭ الەۋمەتتىك-مادەني كەڭىستىگىن ۇلتتىق رەڭكتى ساقتاي وتىرىپ جاڭعىرتۋ ماسەلەسىندە اقىل-كەڭەس بەرىپ, ءتاجىريبەسىن ۇسىنا الاتىن سپيكەرلەر شاقىرىلعان.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال