ماسەلەن, بيىلعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋى ەلدەگى ساياسي جۇيەنى جەتىلدىرۋگە, ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋعا, وتاندىق IT-سالانى دامىتۋعا, جاھاندىق ەكونوميكاعا باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋعا, جاڭا يندۋستريالاردى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە نەگىز قالاپ وتىر. الەمدى شارپىعان ەكونوميكالىق داعدارىسقا قاراماستان, حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۇدەرىستەرىنىڭ جالعاساتىنى دا ساليقالى ساياسات پەن ۇتىمدى باعدارلامالاردىڭ ولجاسى ەكەنى انىق.
پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىندا ادامي كاپيتال ساپاسىن جاقسارتۋ مەن بالاباقشالارعا قاتىستى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگى اياسىن كەڭەيتۋگە زور ءمۇمكىندىك بەرىلگەندىگىنە ايرىقشا توقتالىپ وتكىم كەلەدى. ەلىمىزدە دەموگرافيالىق احۋالدىڭ جىلدان جىلعا جاقسارىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرسەك, بالاباقشا ماسەلەسى ءاردايىم وزەكتى بولىپ قالا بەرمەك.
«ەڭ الدىمەن, ءبىلىم بەرۋ ءجۇيەسىنىڭ ءرولى وزگەرۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ءبىلىم بەرۋدى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جاڭا مودەلىنىڭ ورتالىق بۋىنىنا اينالدىرۋ. وقىتۋ باعدارلامالارىن سىني ويلاۋ قابىلەتىن جانە ءوز بەتىمەن ىزدەنۋ داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتاۋ قاجەت», دەپ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتاپ وتكەندەي, كەلەشەك ۇرپاقتىڭ الدىندا تۇرعان كەلەلى مىندەتتەردى تياناقتى ورىنداۋ ءۇشىن ولاردى ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە ساپالى بىلىممەن سۋسىنداتۋىمىز كەرەك. ادامي كاپيتال ساپاسىنىڭ باستى كورسەتكىشى ۇستاز بەن بولاشاق ۇرپاقتىڭ ءبىلىم دەڭگەيىنەن ايقىن اڭعارىلادى.
«قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن ازايتۋ قاجەت», دەگەن ەلباسىنىڭ ءسوزى قويناۋى قۇت-بەرەكەگە تولى اۋىلدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە, ونداعى مەكتەپتەردىڭ جاڭا كەلبەتىنە, جالپى العاندا, ۇرپاقتىڭ لايىقتى ءارى ساپالى ءبىلىم الۋىنا زور مۇمكىندىك بەرەتىنى انىق. مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا «مەكتەپتەردىڭ جانە مۇعالىمدەردىڭ دەڭگەيى, اسىرەسە, اۋىل مەن قالادا ءارتۇرلى. بىلىكتى پەداگوگتەردىڭ جەتىسپەۋ پروبلەماسى بار», دەپ اتاپ كورسەتتى. بۇدان ءبىز الدىمىزدا اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ مىندەتى تۇرعانىن اڭعارا الامىز.
بيىلدان باستاپ جالپىعا بىردەي تەگىن كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل – وتە ورىندى ءارى دەر كەزىندە قولعا الىنعان باستاما. سۇرانىسى جوعارى, اسا قاجەت مامانداردى وقىتىپ, قايتا دايىنداۋ ىسىنە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلەتىن بولسا, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وڭ ىقپالىن تيگىزبەي قويمايدى. وسى ورايدا الدىمەن ەلىمىزدە تاپشى ماماندىقتار بويىنشا مامانداردى دايىنداۋدا جەرگىلىكتى بيلىك كاسىپورىندار جانە كاسىپكەرلەرمەن بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جاساۋى – كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە. الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىنا جاتاتىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر وڭتايلى شەشىم تاپسا, بەلگىلەنگەن مىندەتتەر تياناقتى ورىندالىپ, ورتاق ىستە جاۋاپكەرشىلىك ارتتىرىلسا, بىرلىك پەن تاتۋلىقتى تۋ ەتكەن حالقىمىزدىڭ المايتىن اسۋى بولمايدى.
«مەملەكەت قۇرۋ جولىندا تەڭدەسسىز, مول تاجىريبە جيناپ, جاڭا كەزەڭگە قادام باسىپ وتىرمىز. الدىمىزدا قانداي قيىندىقتار كەزدەسسە دە, ولاردى ەڭسەرە الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن. ءبىزدىڭ باستى كۇشىمىز – بىرلىكتە», دەپ ايتىلعان جولداۋدىڭ سوڭىنداعى وسى ءبىر اۋىز ءسوز بەيبىتشىلىك پەن دوستىقتىڭ, اۋىزبىرشىلىك پەن تاتۋلىقتىڭ تاۋەلسىز قازاقستانعا الىپ كەلگەن شاراپاتىن ۇقتىرا تۇسەدى. ەلدىڭ باياندى بولاشاعى مەن ەرتەڭى ءۇشىن بارلىق قازاقستاندىق جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ قىزمەت اتقارسا, ەلدىڭ بۇعاناسى ودان سايىن قاتايا بەرەتىنى انىق.
«قازاقستانداعى سالالىق ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپتىك وداعى» قب سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇقىقتارىن قورعاي وتىرىپ, تۋىنداعان ەڭبەك داۋلارىن دەر كەزىندە ەڭبەك ۇجىمدارىندا شەشۋگە, وسىلايشا ەل بىرلىگى مەن تىنىشتىعىن ساقتاۋعا باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى.
مەملەكەتتى جاڭعىرتۋ باسىمدىقتارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ارتىلعان ءۇمىت پەن سەنىمنىڭ, جاۋاپكەرشىلىكتىڭ تالابى جوعارى ەكەنىن بىلدىرەدى. ەل ۇدەسىنەن شىعۋ جولىندا قازاقستانداعى ەڭ ءىرى قوعامدىق ۇيىم رەتىندە «قازاقستانداعى سالالىق ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپتىك وداعى» قب ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك ارىپتەسى بولىپ تابىلاتىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتىرىپ, حالىقتىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋ, ۇستازداردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ سىندى كوكەيكەستى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن ءىزدەستىرۋ جولىندا ەڭبەك ەتۋدە.
مەملەكەتتىڭ قۋاتتىلىعى حالىقتىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن دەنساۋلىق جاعدايىنا بايلانىستى ولشەنەدى. عالىمدى دا, ينجەنەردى دە, دارىگەردى دە العاشقى كەزەڭدە ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتقان ۇستازدار قاۋىمى ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى باستاۋى دا ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ نەگىزىندە جاتقانىنا سالماقتى تۇردە نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. بۇل ساپا كورسەتكىشىنىڭ ارتۋى تىكەلەي ۇستازدار قىزمەتىمەن بايلانىستى ەكەنىن اڭعارتادى.
قوعام الدىنداعى مۇعالىم ءمارتەبەسى مەن ولاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتى قازىرگى دەڭگەيدەن دە جاقسارا تۇسەتىن بولسا, ادام كاپيتالىنىڭ ساپاسى دا جوعارى ناتيجەلەردەن كورىنەدى. وسى ورايدا قوعامىمىزدا ۇستازدارعا ارتىلاتىن جۇك تە, سەنىم دە سالماقتى. ۇستاز مارتەبەسىنىڭ جوعارى بولۋى – ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ بىردەن-ءبىر كەپىلى. وعان بۇكىل قوعام بولىپ اتسالىسۋ كەرەك. بۇل دەگەنىمىز, ەل مەرەيىنىڭ بيىكتەۋىنە, بولاشاق ۇرپاقتىڭ سانالى تاربيە الۋىنا, ورەندەردىڭ ەل پاتريوتى بولۋىنا تىكەلەي وڭ ىقپالىن تيگىزەدى. ەلدىڭ ءتۇرلى سالاسىن جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن كەز كەلگەن ادام ءوزىنىڭ جۇمىس ورنىندا, وتباسىندا وعان اتسالىسۋى كەرەك.
مايرا امانتاەۆا,
«قازاقستانداعى سالالىق ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپتىك وداعى» قب ءتورايىمى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى