ورال وڭىرىندە تۇرعىنداردى تاسقىن سۋدان قۇتقارۋ جانە وعان توسقاۋىل قويۋ جۇمىستارى ءوز ناتيجەلەرىن بەرە باستادى. سۋ ورتاسىندا قالعان العاباس, قاراعاي جانە بەسوبا اۋىلدارىنداعى كۇردەلى جاعداي قالىپقا ءتۇسىپ كەلەدى. وڭىردەگى شاعىن وزەندەر ءوز ارناسىمەن اعۋدا. ەندى ءبىر قاۋىپ بولسا جايىقتان بولۋى مۇمكىن. سۋ تاسقىنىنىڭ ەكىنشى تولقىنى جايىق وزەنى ارقىلى كەلمەسىنە كىم كەپىل؟
ءدال بۇگىنگى كۇنى باتىسقازاقستاندىقتار وسىنداي وي مەن كۇدىكتەن, ءتىپتى ۇرەيگە بوي الدىرۋ سەزىمىنەن دە قۇرالاقان ەمەستىگىن جاسىرىپ قالا المايمىز. ورال قالاسىنىڭ ءبىر توپ تۇرعىنى كەشە تاڭەرتەڭ جايىقتىڭ جاعاسىنداعى جاعدايدى باقىلاپ جۇرگەن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆكە دە وسى قاۋىپتەرىن جەتكىزىپتى. «ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟»- دەپ قادالا, قيىلا سۇراپتى. وبلىس باسشىسى ولارعا بۇلايشا قاۋىپ ەتۋگە ازىرگە ەشقانداي نەگىز جوق دەپ جاۋاپ قايتارعان.
سونداي-اق بۇگىنگى ماتەريالىمىزدى گازەتكە ازىرلەۋ بارىسىندا اتالمىش ساۋالدى باتىس قازاقستان گيدرومەتەورولوگيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى قاراكوز ەلەۋوۆاعا قويعانبىز. ونىڭ جاۋابى تومەندەگىدەي.
– الداعى كۇندەرى اقجايىق ايماعىندا اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى تومەندەپ, جاۋىن جاۋادى. كەي جەرلەردە قاتتى جەل تۇرادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل قۇبىلىس ارينە, وڭىردەگى ىلعال ءمولشەرىنىڭ كوبەيۋىنە اسەر ەتەدى. ال جايىق وزەنىنىڭ دەڭگەيى تاعى دا وسەدى ەكەن دەگەن قاۋەسەت شىندىققا سايكەس كەلمەيدى. مەن بۇل ماسەلە جونىندە رەسەيلىك ارىپتەستەرىممەن كۇن سايىن سويلەسىپ, بايلانىس ۇستاپ وتىرمىن. ولار مەنى ءساۋىردىڭ اياعى مەن مامىر ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن يريكلين سۋ قويماسىن تولتىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعانى ءجونىندە ناقتى دەرەكتەردى العا تارتتى. بۇل وتە ۇلكەن قويما. مۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ ءوڭىرگە تاسقىن سۋدىڭ ەكىنشى تولقىنى سوعۋى مۇمكىندىگىن مۇلدەم تومەندەتەدى. ءتىپتى جوققا شىعارادى.
لايىم دا سولاي بولعاي. باق تاسقىن سۋدىڭ ورال وڭىرىنە ادام ايتسا سەنگىسىز وراسان زور شىعىن كەلتىرگەنىن كورسەتىپ, جازىپ جاتىر. اقيقاتى دا وسى. دەگەنمەن, تاسقىن ءوڭىر ەكولوگياسىن ساۋىقتىرىپ, سۋ تاپشىلىعىن جويۋعا پايداسىن تيگىزەتىنىن دە ۇمىتپايىق. سوڭعى جىلدارى جايىق پەن شاعان وزەندەرىنىڭ ارناسى مۇلدەم تارتىلىپ, بۇل فاكتور تابيعي تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋىنا اسەر ەتە باستادى. سوندىقتان, بيىلعى مول سۋدى ەل يگىلىگىنە ۇتىمدى پايدالانا ءبىلۋدىڭ بەرەرى مول. تاسقىنمەن كۇندىز-ءتۇنى ارپالىسىپ جاتقان باتىسقازاقستاندىقتار ماسەلەنىڭ بۇل جاعىن دا ۇمىت قالدىرماعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
اقجايىق جۇرتشىلىعىنا بۇگىندە بارشا قازاقستاندىقتار ءوز كومەكتەرىن بەرە باستادى. كەشە «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» تىلشىلەر قوسىنىنا جاڭاقالا اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى تولەگەن مەرعاليەۆ حابارلاسىپ, گازەتتە جاريالانعان شىعىسقازاقستاندىق اقىن دۋلات شىدەروۆتىڭ باتىسقازاقستاندىقتارعا ارناعان جىر جولدارىن وقىعاندا كوڭىلى بوساپ قويا بەرگەنىن ايتتى. ۇلى وتان سوعىسى كەزىندە پيتەردە ءۇي قابىرعالارىنا جاپسىرىلعان جامبىلدىڭ «لەنينگرادتىق ورەنىم» اتتى ارناۋى ونى قورعاۋشىلارعا قانداي كۇش-جىگەر بەرگەنى بۇعان دەيىنگى جازبالاردان بەلگىلى. دۋلاتتىڭ ولەڭىنىڭ اسەرى ءوز باسىم ءۇشىن سودان كەم سوققان جوق. «ءبىز سىزدەرمەن بىرگەمىز», دەي وتىرىپ, ول بىزگە ۇلكەن دەم بەردى. باعا جەتپەس مورالدىق قولداۋ كورسەتتى. سول ءۇشىن دۋلاتقا دا, وسى ارناۋ ولەڭدى جاريالاعان «ەگەمەنگە» دە ريزاشىلىعىمىز شەكسىز. وسىلاي دەپ ىشكى ويىن اقتارىپ سالعان توكەڭ وسى تىلەگىنىڭ «ەگەمەننىڭ» بەتىندە كورىنىس تابۋىن ءوتىندى.
سونىمەن بۇگىنگى كۇنى باتىس قازاقستان وبلىسىندا بۇرىن-سوڭدى بولىپ كورمەگەن جويقىن الاپات تاسقىننىڭ بەتى قايتا باستادى دەپ وي تۇيە الامىز. وسى ارقىلى باتىسقازاقستاندىقتار تاسقىن سۋ زارداپتارىمەن كۇرەستىڭ ەكىنشى كەزەڭىنە اياق باستى دەۋگە بولادى. بۇل ب ۇلىنگەن, سۋ استىندا قالعان ينفراقۇرىلىمداردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى. ءبىرىنشى كەزەكتە كولىك جولدارىن جوندەۋ قولعا الىنىپ وتىر. ارينە, تاسقىننان الار اششى ساباق ءالى الدا دەپ بىلەمىز. ايتسە دە ونىڭ باستى ءبىر ساباعىن ءدال قازىر ايتا كەتۋدىڭ دە ارتىقشىلىعى جوق. ول توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆلاديمير بوجكو اتاپ كورسەتكەندەي – اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلامالارىن بەكىتكەن كەزدە ينجەنەرلىك-ساقتىق قۇرىلىستارىن قوسا جوبالاۋ بولماق.
تەمىر قۇسايىن.
باتىس قازاقستان وبلىسى.
____________________________
سۋرەتتە: تاسقىننىڭ سالعان الەگى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن الەكساندر كۋپرين.