ءبىز الاشوردا ارىستارىنىڭ قاسيەتتى ەسىمدەرىن ارداقتاپ اتاعان تۇستا ءاليحان بوكەيحانوۆ, ءالىمحان ەرمەكوۆ, ماعجان جۇماباەۆ دەپ قۇجات تارتىبىمەن قولدانامىز دا, جاقىپ اقباەۆتىڭ تەك-ەسىمىن قازاقى قالىپپەن اقبايدىڭ جاقىبى دەپ ءبولىپ ايتادى ەكەنبىز. «نەگە؟» دەگەن سۇراق تۋادى. بۇل جەردە قازاق اتامىز جەتى اتاسىنان جىلىك مايى ۇزىلمەگەن, داۋلەتتى, ىرىسىن ىسىراپ قىلماي, قاسىنداعى قاراشىسىنا قارايلاسىپ, قازاق رۋحانياتىنا قارجىلاي قازىنا قۇيىپ وتىراتىن الەۋەتى مول اۋلەتتى يشارالاسا كەرەك. ماسەلەن, مىڭدى ايداعان اقايدىڭ قاسەنى, ورازبايدىڭ مەدەۋى, مامانقۇتتىڭ تۇرىسبەگى دەگەن سىندى اقبايدىڭ جاقىبى... اقباي اتا دا – زامانىندا جاس جاقىپتى مول قاراجاتقا وقىتىپ, قاسىنداعى زياتكەر جاستارعا قارجىلاي كومەك كورسەتىپ وتىرعان اتىمتاي جومارت.
جۋىردا قاراعاندى وبلىسىنىڭ مەملەكەتتىك مۇراعاتىندا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, الاشوردا ۇكىمەتى باسشىلارىنىڭ ءبىرى – سول اقبايدىڭ جاقىبىنىڭ جەكە قورى اشىلدى. الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ 100 جىلدىعى اياسىندا اتقارىلعان شاراعا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بىرعانىم ءايتىموۆا مەن «نۇر وتان» پارتياسى قاراعاندى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قاديشا وسپانوۆا جانە تاريحشى عالىمدار قاتىسىپ, قوردىڭ تۇساۋىن كەستى.
الاش بالاسىن ادامزات وركەنيەتىنىڭ الدىنا شىعارۋ ماقساتىندا قۇرىلعان الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ باستى-باستى ءۇش تۇلعاسى اقتوعاي توپىراعىنان. ءاليحان مەن ءالىمحان, ءۇشىنشىسى وسى – جاقىپ اقباەۆ. قارقارالى پەتيتسياسىن جازعان زاڭ ماگيسترى. بۇل پەتيتسيا سول كەزدىڭ كوزقاراسىنان كوش ءىلگەرى, ناعىز دەموكراتتىق باعىتتاعى قۇندى قۇجات ەدى.
شارا شىمىلدىعىن وبلىستىق مۇراعات ديرەكتورى جاڭاگۇل تۇرسىنوۆا ءتۇرىپ, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇراعات قورى جاقىپ اقباەۆتىڭ جاڭا قۇجاتتارىمەن تولىققانىن تىلگە تيەك ەتتى. الاش ارىسىنىڭ جەكە قورىنا ونىڭ 1898-1997 جىلدار ارالىعىنداعى ساياسي-قوعامدىق قىزمەتىن كورسەتەتىن 32 قۇجات پەن ءىستەرى تىركەلدى. وندا قايراتكەردىڭ ءومىربايانىنا قاتىستى قۇندى دەرەكتەر مەن قۇجاتتار, فوتوقۇجاتتار, حات الماسۋلار بار. بۇلار ارينە, ازاتتىقتى اقباەۆتىڭ كوزىمەن ءبىر كورەيىن دەگەندەرگە تاپتىرماس دۇنيەلەر.
جاقىپ اقباەۆ ومبى ءجانە توم گيمنازيالارىندا وقىعان. سانكت-پەتەربۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن التىن بەلگىگە ءبىتىردى, سونىمەن قاتار, سانكت-پەتەربۋرگ ارحەولوگيالىق ينستيتۋتىندا وقىدى. ومبىنىڭ سوت ۆەدومستۆوسىندا الەم سوتى لاۋازىمىن اتقاردى. پاتشا ۇكىمەتىنىڭ وتارلىق جۇيەسىنە قارسى ومبى, پەتروپاۆل, سەمەي, پاۆلودار, قارقارالى قالالارىنداعى رەۆوليۋتسيالىق ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى. 1905 جىلى ءا.بوكەيحان, ا.بايتۇرسىنوۆپەن ءبىرگە قارقارالى حالقىنىڭ وتارلىق قاناۋعا قارسى نارازىلىق شەرۋلەرىن ۇيىمداستىردى. الاشوردا ۇكىمەتىن قۇرۋشىلاردىڭ ءبىرى – ءاليحان بوكەيحاننىڭ جاقىن سەرىگى.
شارا سوڭىنا تامان «جاقىپ اقباەۆ – ساياساتكەر, پاتريوت, زاڭگەر» اتتى تاريحي-دەرەكتى كورمە ۇيىمداستىرىلدى ءجانە وبلىستىق مەملەكەتتىك مۇراعات قورىنان الىنعان «الاش» قوزعالىسى, «الاشوردا» ۇكىمەتىنىڭ قايراتكەرلەرى جايلى دەرەكتى فيلمدەر كورسەتىلدى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى