ول وقۋشىلار مۇددەسىنە قىزمەت ەتەدى
وسكەمەندە جۇزەگە اسىرىلايىن دەپ جاتقان بۇل يگى باستاما اۋىلداعى الاڭسىز كۇندەردى ەرىكسىز ەسكە ءتۇسىردى. «ءاي, انانىڭ قاباعان ءيتى بار. سول ماڭنان اۋلاق ءجۇرشى», «انا كورشىنىڭ ات قوراسىنا جولاماشى, جۇگىرمەك. تەۋىپ جىبەرىپ جۇرمەسىن», دەيتىن قامقور اجە, جاناشىر اكە-شەشە سوزدەرى قىردا وسكەن جۇرتتىڭ قۇلاعىنان كەتپەگەن بولار.
بۇل جوبانىڭ ماقسات-مۇراتى دا وسى. وسكەمەن قالالىق پروكۋراتۋراسى مەن ءبىلىم ءبولىمى ءبىرلەسە ازىرلەگەن «قاۋىپسىز باعىت» اتالاتىن جوبا اياسىندا ارنايى كارتا دايىندالىپ جاتىر ەكەن. كارتادا وقۋشىنىڭ ۇيدەن مەكتەپكە, مەكتەپتەن ۇيگە دەيىن قانداي جولدارمەن, قانداي كوشەلەرمەن ءجۇرۋ كەرەكتىگى, وقۋشى تۇراتىن اۋدان مەن ءبىلىم الاتىن مەكتەپتىڭ اۋماعى, سول ماڭايداعى قاۋىپ تۋدىرۋى مۇمكىن دەگەن ورىنداردىڭ بارلىعى تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىلەتىن بولادى. بۇل قانداي جەرلەر؟ بۇلار – سىراحانالار, اراق-شاراپ ساتىلاتىن دۇكەندەر, دۇرىس جارىقتاندىرىلمايتىن اۋماقتار مەن كولىك تۇراقتارىنىڭ ماڭايى.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىستاردىڭ دەنى وقۋشىلار ساباققا بارا جاتقاندا نەمەسە كەلە جاتقاندا ورىن الاتىنىن ايتادى. سوندىقتان بۇل جوبانىڭ وقۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە سەپتىگى تيەتىنىنە سەنىمدى.
2016 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قالانىڭ بارلىق مەكتەپتەرىندە وسى ماسەلەنى پىسىقتاۋ ماقساتىندا اتا-انالار كەڭەسى وتكىزىلىپ, ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى پوليتسەيلەرمەن بىرگە مەكتەپكە دەيىنگى قاۋىپسىز باعىتتاردىڭ جوباسىن ازىرلەپتى. جوبا اۆتورلارىنىڭ سوزىنە سەنسەك, بۇل كارتا شاھارداعى ءار مەكتەپتىڭ وقۋشىسىنا تاپسىرىلادى. ياعني, بىردە-ءبىر وقۋشى نازاردان تىس قالمايدى. ارنايى ازىرلەنگەن كارتا قولايلى بولۋ ءۇشىن وقۋشىنىڭ كۇندەلىگىنە جاپسىرىلماق.
بۇل جوبانىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدى تۇسى بار. شاھارداعى وقۋشىلار ءۇشىن قاۋىپتى دەگەن جەرلەرگە قاتىستى جيناقتالعان دەرەكتەر نەگىزىندە «قالا مەكتەپتەرىنىڭ كارتاسى» ازىرلەنبەك. قالا بيلىگى وسى كارتا ارقىلى كەيبىر كوشەلەرگە جارىق ورناتىپ, شاھاردىڭ كەيبىر تۇستارىنداعى قالىڭ اعاشتاردى كەسۋ سەكىلدى جۇمىستاردى جۇرگىزۋدى كوزدەپ وتىر.
– بالالاردىڭ تاربيەسىنە نەگە مەكتەپ قانا جاۋاپ بەرۋى كەرەك؟ بۇل ماسەلەگە قوعام بولىپ اتسالىسۋىمىز قاجەت دەپ ءجيى ايتىپ جۇرەتىن ەدىم. مىنە, ەندى وسى ماسەلەگە قۇزىرلى ورىندارمەن بىرگە ءبىزدىڭ دە اتسالىسىپ جاتقان جايىمىز بار. قالاداعى وقۋشىلارعا قولايسىز جەرلەردىڭ بارلىعىن اتا-انالارمەن بىرگە مۇقيات زەرتتەدىك. بەينەكامەرا ورناتاتىن ورىنداردى دا انىقتادىق. قاقپاعى اشىق جاتقان ليۋكتەر مەن يەسىز ءۇيلەرگە دەيىن ءبىرىن قالدىرماي كارتاعا ەنگىزدىك. ويتكەنى, بالانىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىنە كەلگەندە ۇساق-تۇيەك, ۇلكەن-كىشى دەگەن دۇنيە بولماۋى كەرەك, – دەيدى وسكەمەن قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى مادەنيەت احمەتوۆا.
قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى كارتانى ازىرلەۋ بارىسىندا وسكەمەندە جارىقتاندىرىلۋعا ءتيىس 1362 ورىندى انىقتاعاندارىن ايتادى. ەگەر جوبا ساتىمەن جۇزەگە اساتىن بولسا, قالاداعى وقۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىمەن قاتار, كەيبىر تۇرعىنداردى اۋرە-سارساڭعا سالىپ جۇرگەن كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ, تاعى دا باسقا وزەكتى ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تاباتىن بولادى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
وسكەمەن