كراكوۆ قالاسىنىڭ تۇرعىنى, پولياك قىزى اگنەشكا سلوميان تۇرمىسقا شىقتى. تويىندا كەيبىر قازاق قىزدارى جار ەتەگىنەن ۇستاپ, بوساعا اتتاعاندا كيە بەرمەيتىن قازاقتىڭ ۇلتتىق كويلەگىن, باسىنا قالىڭدىقتىڭ جەلەگى جەلبىرەگەن ساۋكەلەسىن كيىپ, حەحلو كولىنىڭ ماڭايىن قازاقتىڭ ۇلتتىق ويۋلارىمەن بەزەندىردى. جاس وتاۋدىڭ شاڭىراعى مىقتى بولسىن دەگەن تىلەكتى قازاقستاننىڭ پولشاداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى التاي ابيبۋللاەۆ ايتىپ, ول وسى جاڭالىقتى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جۇرتشىلىقپەن ءبولىستى.
وسىدان كەيىن ءبىز قالىڭدىق اگنەشكامەن بايلانىسقا شىعىپ: «ءسىزدىڭ قازاق ءمادەنيەتىنە دەگەن ىقىلاسىڭىزدىڭ سىرى نەدە؟» دەپ ساۋال تاستادىق. – ونىڭ تامىرى مەنىڭ ستۋدەنتتىك كەزىمنەن باستالدى. ءاۋ باستا كراكوۆتا ۋنيۆەرسيتەتتە وقىعاندا تاڭداعان ماماندىعىم – رەسەيتانۋ بولاتىن. الايدا, مەنى بالا كۇنىمنەن كوشپەلىلەر مادەنيەتى قاتتى قىزىقتىراتىن. ءۇشىنشى كۋرستا جۇرگەندە ورتالىق ازيا ەلدەرىن, ونىڭ ىشىندە قازاقستان جايلى بىلە تۇسسەم دەگەن نيەتپەن ىقىلاسىمدى وسى بەتكە اۋداردىم. نەگە قازاقستان دەسەڭىز, ول ءبىرىنشىدەن, مەنى ەلىكتىرەتىن كوشپەلى مادەنيەتتىڭ كونە بەسىگىنىڭ ءبىرى ەكەندىگىنەن, ەكىنشىدەن, بۇل ەلدى پولياكتاردىڭ ۇلكەن دياسپوراسىنىڭ ءوزىنىڭ ەكىنشى وتانى سانايتىنىنان. سودان ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن سوڭ ماگيستراتۋرانىڭ بەس ايىن الماتىداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ, قازاق وتباسىندا تۇرىپ, ديسسەرتاتسيامدى «قازاق وتباسىنداعى ءداستۇر مەن سالتتىڭ ساقتالۋى» تاقىرىبىندا قورعادىم.
ماعان قازاق وتباسىلارىنداعى تۋىستىقتىڭ ساقتالۋى قاتتى اسەر ەتتى. ماسەلەن, بىرگە تۋعانى ەمەس, تۋىسىنىڭ, اۋىلداسىنىڭ بالاسى وقۋعا كەلسە, قالاداعى جەرلەستىڭ پاتەرىنىڭ ەسىگى اشىق. ۇيلەرىنە جاتقىزىپ, اسىن بەرىپ, قۇجاتىن تاپسىرۋىنا دەيىن كومەكتەسەدى. ەۋروپادا بولسا تۋىستىق قاتىناستاردىڭ دەڭگەيى مۇنشالىقتى ەمەس. ال قازاقتىڭ تويلارى قانداي, ونداعى ساقتالعان عۇرىپتار – كەلىننىڭ بەتىن اشۋ, شاشۋ شاشۋ, باتا بەرۋ, كەلىننىڭ تۋىسقاندارعا شاي قۇيىپ بەرۋى – ءبارى-ءبارى وتە ادەمى دە, ءارى تاڭسىق, ءارى ادامداردى ءبىر-بىرىنە جاقىنداتاتىن دۇنيەلەر. شىن مانىندەگى ادامي قۇندىلىقتار. سول زەرتتەپ جۇرگەن ۋاقىتىمنىڭ وزىندە كەيىن تۇرمىسقا شىققاندا قازاقتىڭ عۇرپىنان ءبىر نارسەلەر تويىمدا كورىنىس بەرسە دەگەن وي قىلاڭ بەرگەن. توماشتىڭ مەنىمەن تانىسپاي تۇرعانداعى قازاقتار تۋرالى ەستىگەنى تىپتەن ماردىمسىز بولاتىن. ونى وسى ەلمەن تانىستىرۋ ءۇشىن تۋريستىك ساپارمەن قازاقستانعا كەلىپ, باتىسقا, شىعىسقا, سولتۇستىك پەن وڭتۇستىككە بارىپ, قازاق جەرىنىڭ تابيعاتىن تاماشالاتىپ, ءوزىم بىلەتىن جايلاردى اڭگىمەلەۋدەن جالىقپادىم. اقىرىندا توماش تا قازاق دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن جانعا اينالدى.
بىلتىر توماش ەكەۋمىز كوكشەتاۋ قالاسىندا پولياكتار ءوتكىزگەن شاراعا ارنايى كەلدىك, الماتى ارقىلى كوكشەگە ساپار شەگەردە شىمبۇلاق باسىندا توماش ۇيلەنۋگە ۇسىنىس ايتتى. قالىڭدىق كويلەگىن كوكشەدەن الدىم. ەۋروپالىق قىزدار قازاق قىزدارىنا قاراعاندا دەنەلى كەلەدى ەمەس پە, ماعان دايىن كويلەك تابۋ دا وڭاي بولمادى. تىكتىرۋگە ۋاقىت جوق, سودان پروكاتقا قالىڭدىق كويلەگىن بەرەتىن دۇكەندە عانا ماعان شاق كويلەك بار ەكەن. قىرسىق قىلعاندا, دۇكەن يەسى «كويلەك تەك پروكاتقا بەرىلەدى» دەپ تۇرىپ الدى. قويماي ءجۇرىپ, 3-4 رەت بارىپ, تويدىڭ پولشادا وتەتىنىن, ول جاقتا ماعان مۇنداي كويلەك تابىلمايتىنىن ايتىپ ازەر دەگەندە كوندىردىم. ال توماش كيگەن ۇلتتىق كيىمدى قازاقتىڭ ءدامىن تاتقان, توپىراعىن باسىپ, جەرى مەن ەلىنىڭ قاسيەتىن ۇققان تانىسىم, پولياك قىزى – اگاتا رۋتينسكايا سىيعا تارتتى. توي وتە كوڭىلدى ءوتتى, قوناقتارعا قازاق ويۋلارىمەن بەزەندىرىلگەن زال, وزگە دە پايدالانىلعان قازاق ءستيلى كەرەمەت ۇنادى», – دەدى پولياك قىزى.
وسىلايشا, پولياك ازاماتتارى اگنەشكا سلوميان مەن توماش مازۋرەك كوتەرگەن شاڭىراقتاعى قازاق ەلىنە دەگەن قۇرمەت ولاردىڭ ماحابباتىمەن بىرگە مازداپ, توي مەيماندارىنىڭ دا كوڭىلدەرىنە جىلى شۋاق ۇيالاتىپتى.
اگنەشكا سلوميان كراكوۆتاعى شىعىس باستامالارى ينستيتۋتىنا باسشىلىق ەتەدى, ال ونىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جايىنداعى دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىنىڭ ءبىر بولىگى قازاقستاندىق ۇەۇ جۇمىستارىنا ارنالعان ەكەن.
«مەنىڭ قازاق ەلىنە, ونىڭ حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىم ءبىر كۇندە قالىپتاسىپ, الىپ-ۇشىپ, تەز جانىپ, تەز سونەتىن جالىن ەمەس, ول جىلدار بويىنداعى ىزدەنىسىممەن كەلگەن شىنايى قۇرمەت سەزىمى. ءارى كەتكەندە 2 جىلدا ءبىر رەت قازاقستانعا جول تارتپاسام, بىردەڭەمدى جوعالتقانداي كۇي كەشەمىن, مەن قازاقتاردى جاقسى كورەمىن», – دەدى اگنەشكا سلوميان.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»