الەمدەگى ەڭ ايگىلى سانالاتىن چامپاۆات جولبارىسى ءحىح عاسىردا نەپال مەن ءۇندىستان اۋماعىنداعى ەلدى مەكەندەردى بىرنەشە جىل بويى ۇرەيدە ۇستاپ كەلگەن. ۇرعاشى بەنگال جولبارىسى ەڭ قانىشەر جولبارىس رەتىندە گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن ەكەن. ول بىرنەشە جىل ىشىندە كەم دەگەندە 430 ادامدى ولتىرگەن.
ءحىح عاسىردىڭ باسىندا نەپال اۋماعىنداعى ورمانداردا ادامدار ءجيى جوعالا باستاعان. كەيىننەن ولاردىڭ بەنگال جولبارىسىنىڭ ازىعىنا اينالعانى بەلگىلى بولدى. جۇرتتىڭ زارەسىن العان جىرتقىشتى ولتىرۋگە اڭشىلار مەن نەپال ارمياسىنىڭ ساربازدارى تارتىلدى. الايدا, ولار جولبارىستى اتا دا, ۇستاي دا الماعان, تەك نەپالدان ءۇندىستان اۋماعىنا قاراي قۋىپ جىبەرگەن.
وسىلايشا, ءۇندىستان اۋماعىنا وتكەن جىرتقىش اڭ ءوزىنىڭ قاندى جورىعىن جالعاستىرۋعا كىرىسكەن. ول بۇرىنعىدان دا باتىلداۋ بولىپ, ەندى ادامدارعا كۇندىز دە شابۋىلداي باستاعان. جولبارىس اۋىلداردىڭ ماڭىندا جورتىپ ءجۇرىپ, جولىندا كەزىككەننىڭ بارلىعىن مەرت ەتە بەرگەن. جەرگىلىكتى تۇرعىندار ورماننان ونىڭ اقىرعان داۋسىن ەستىگەن بويدا جۇمىستارىن تاستاپ, ۇيلەرىنەن شىقپاي وتىرۋعا ءماجبۇر بولعان.
اقىرى, 1911 جىلى دجيم كوربەتت ەسىمدى اعىلشىن اڭشىسى جولبارىستى اتىپ ءولتىردى. جىرتقىش ءۇندىستاننىڭ چامپاۆات قالاسى ماڭىندا 16 جاسار قىزدى مەرت قىلعان. بۇل دجيم كوربەتكە ونىڭ ىزىنە تۇسۋگە مۇمكىندىك بەردى. اقىرى ولتىرگەن. اڭشى جىرتقىشتىڭ وڭ جاعىنداعى جوعارعى جانە استىڭعى ازۋ تىستەرىنىڭ سىنىق ەكەنىن بايقاعان. دەمەك, تىستەرىنىڭ جارامسىزدىعىنان ول ادامدارعا شابۋىلداعان كورىنەدى. سەبەبى, جولبارىس مۇنداي جارامسىز تىستەرىمەن اڭدارعا شابۋعا شاماسى كەلمەيدى.
بۇگىنگى تاڭدا چامپاۆات قالاسىندا جولبارىستىڭ اتىلعان جەرىن كورسەتىپ تۇراتىن بەتون تاقتا بار.
ايدار ورىسباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»