قارجى بولىنگەن, قايتارىمى قانداي؟

2500-گە جۋىق ءىرى قارا مال برۋتسەللەزگە شالدىققان ال وڭىردە مال اۋرۋلارىن بولدىرماۋ ءۇشىن ۆەتەرينارلىق-الدىن الۋ جانە دياگنوستيكالىق شارالاردى جۇرگىزۋگە بىلتىر 571 ميلليون تەڭگە, بيىل 568,9 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپتى. سوندا بۇل قارجىنىڭ ناتيجەسى مەن تيىمدىلىگى قانداي بولعان؟ وبلىستاعى ۆەتەريناريا باس­قار­ماسىنىڭ مالىمەتىنشە, برۋتسەللەزگە شالدىققان مالدىڭ باسىم بولىگى قاشىر اۋدانىندا, ەكى­باستۇزدا, باياناۋىل اۋدانىندا ءتىر­كەلىپتى. قازىرگى ۋاقىتتا ماي, ۋسپەن اۋداندارىندا مالدى برۋ­تسەل­لەزدەن ساۋىقتىرۋ شارالارى ءجۇر­گىزىلۋدە. سونداي-اق, ءىرى قارا جانە ۇساق مالدىڭ دەرتكە شالدىعۋى بويىنشا ارنايى ساقتاندىرۋ شارالارى بارىسىن­دا لەبياجى اۋدانىنىڭ شا­ر­باقتى, قىزىلاسكەر جانە ءشام­شى اۋىلدارىندا كارانتين­دىك شەكتەۋ شارالارى جاسالۋدا. دەرتكە شالدىققان مال «رۋبي­كوم», «ەت باستاۋ» جانە «اقجار ءوندىرىسى» ەت وڭدەۋ كومبيناتتارىنا تاپسىرىلۋدا. جالپى, ءبىزدىڭ وڭىردە وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ حابارىنشا, ماۋ­سىم ايىنداعى, ياعني, قازىرگى جاعداي بويىنشا تەكسەرىلگەن 230 مىڭ مال باسىنىڭ 2400-ءى, 290 مىڭ ۇساق مالدىڭ 159 باسى برۋتسەللەزگە شالدىققانى انىقتالدى. مالىمەتتەر ازايتىلىپ كورسەتىلەتىن دە سياقتى. ويتكەنى, ءبىز گازەتىمىزدە جازعان لەبياجى اۋدانى ءشامشى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ە.بولەكباەۆتىڭ ءبىر وتار قويىنىڭ وزىنەن 60 ۇساق مال اۋرۋعا شالدىققان بولاتىن-دى. وتكەن جىلى برۋتسەللەزگە شالدىققان مالدىڭ شىعىنىن وتەۋ ءۇشىن 340 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى تولەنىپتى. ونىڭ 50 پايىزىن مەملەكەت, 50 پايىزىن ەت وڭدەۋ كاسىپورنى وتەيدى. بيىل بۇل وتەم ءۇشىن 159 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلىپتى. ۆەتەرينارلارعا جۇكتەلەتىن نەگىزگى تالاپتار بويىنشا مالدىڭ قانى جىل سايىن ەكى رەت دياگنوستيكالىق تەكسەرۋلەردەن ءوتۋى كەرەك. وبلىستار مەن اۋدانداردا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان ۆەتەريناريالىق زەرتحانالار بولۋى شارت. قارجىنى باقىلاۋ ءۇشىن ءاربىر وڭىردە, اۋداندا كوممۋنالدىق ۆەتەريناريالىق كاسىپورىندار قۇرۋ قاجەتتىلىگى دە ايتىلدى. بۇل تالاپتار قالاي ورىندالۋدا, باقىلاۋ بار ما, جوق پا دەگەن سۇراقتار تۋىندايدى. سوندىقتان, ۆەتەرينارلىق الدىن الۋ جانە دياگنوستيكالىق شارالارعا بولىنگەن قىرۋار قارجىنى باقىلاۋعا العان ءجون. «قازىر مالدى باعۋدان گورى ەمدەۋ قيىن بولىپ تۇر...», دەيدى اۋىلدىقتار. سوندا, قىرۋار قاراجاتتىڭ قالاي يگەرىلىپ جاتقانى – دەرتكە شالدىققان جۇزدەگەن مالدىڭ ەت وڭدەۋ كومبيناتتارىنا جونەل­تىلۋىمەن ەسەپتەلىپ, انىقتالا ما؟.. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار وبلىسى