الەم • 30 جەلتوقسان, 2020
XXI عاسىردى قايتا قارايتىن ءسات
شارتاراپتى كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن شارشاتقان 2020 جىل دا اياقتالىپ كەلەدى. بيىلعى ىندەت حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى, جەر-جاھانداعى بىرقاتار ماسەلەنىڭ باسىن اشىپ بەرىپ كەتتى. ماسەلەن, كەيبىر ەلدەردىڭ باسشىلارى جەكە باسىنىڭ مۇددەسىن كۇيتتەپ, جاھاندىق ماسەلەلەرگە قىرىن قاراعانى ەسىمىزدە. كوپ ۇزاماي قايعى مەن قاسىرەتكە تولى جىل دا اياقتالماق. وسى ورايدا الداعى جىلدان نە كۇتەمىز؟ وتكەننەن قانداي ساباق الۋىمىز قاجەت؟ Project Syndicate جوباسى اياسىندا «Egemen Qazaqstan» باسىلىمى وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەتىن ماقالالار توپتاماسىن ۇسىنادى. ناتو-نىڭ بۇرىنعى باس حاتشىسى لاۋازىمىن اتقارعان حاۆەر سولانا ءوز ماقالاسىندا XXI عاسىرداعى نەگىزگى تۇيتكىلدەرگە توقتالادى. اۆتور مىڭجىلدىقتار تۇيىسكەن تۇستا الەمدە كەلەشەككە دەگەن ەرەكشە قۇلشىنىس تۋعانىن, الايدا ءىس جۇزىندە ءبارى باسقاشا بولعانىنا قىنجىلىس بىلدىرەدى. وسىنداي قاتەلىكتەردى تىزە وتىرىپ, حاۆەر سولانا وتكەننەن ساباق الۋدىڭ ماڭىزىنا ەكپىن بەرەدى. سىرتقى ساياسات جونىندەگى ەۋروپالىق كەڭەستىڭ ديرەكتورى مارك لەونارد ءوزىنىڭ ماقالاسىندا 2021 جىلدان ءۇمىت كۇتەتىنىن جانە نەگىزگى بەس ماسەلەنى اتاپ كورسەتەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, اقش پرەزيدەنتتىگىنە دجو بايدەننىڭ سايلانۋى, كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانىڭ ازىرلەنۋى, كليماتتىڭ جىلىنۋىنا قاتىستى جاھاندىق ۇنقوسۋ, بيلىككە سەنىمنىڭ ورالۋى مەن عالامدىق جۇيەنى قايتا قاراۋ سيىر جىلىنىڭ جاقسىلىعى بولماق. ايتا كەتەرلىگى, الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate جوباسى ماقالالارى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورىپ وتىر.
الەم • 30 جەلتوقسان, 2020
شارتاراپتى كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن شارشاتقان 2020 جىل دا اياقتالىپ كەلەدى. بيىلعى ىندەت حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى, جەر-جاھانداعى بىرقاتار ماسەلەنىڭ باسىن اشىپ بەرىپ كەتتى. ماسەلەن, كەيبىر ەلدەردىڭ باسشىلارى جەكە باسىنىڭ مۇددەسىن كۇيتتەپ, جاھاندىق ماسەلەلەرگە قىرىن قاراعانى ەسىمىزدە. كوپ ۇزاماي قايعى مەن قاسىرەتكە تولى جىل دا اياقتالماق. وسى ورايدا الداعى جىلدان نە كۇتەمىز؟ وتكەننەن قانداي ساباق الۋىمىز قاجەت؟ Project Syndicate جوباسى اياسىندا «Egemen Qazaqstan» باسىلىمى وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەتىن ماقالالار توپتاماسىن ۇسىنادى. ناتو-نىڭ بۇرىنعى باس حاتشىسى لاۋازىمىن اتقارعان حاۆەر سولانا ءوز ماقالاسىندا XXI عاسىرداعى نەگىزگى تۇيتكىلدەرگە توقتالادى. اۆتور مىڭجىلدىقتار تۇيىسكەن تۇستا الەمدە كەلەشەككە دەگەن ەرەكشە قۇلشىنىس تۋعانىن, الايدا ءىس جۇزىندە ءبارى باسقاشا بولعانىنا قىنجىلىس بىلدىرەدى. وسىنداي قاتەلىكتەردى تىزە وتىرىپ, حاۆەر سولانا وتكەننەن ساباق الۋدىڭ ماڭىزىنا ەكپىن بەرەدى. سىرتقى ساياسات جونىندەگى ەۋروپالىق كەڭەستىڭ ديرەكتورى مارك لەونارد ءوزىنىڭ ماقالاسىندا 2021 جىلدان ءۇمىت كۇتەتىنىن جانە نەگىزگى بەس ماسەلەنى اتاپ كورسەتەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, اقش پرەزيدەنتتىگىنە دجو بايدەننىڭ سايلانۋى, كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانىڭ ازىرلەنۋى, كليماتتىڭ جىلىنۋىنا قاتىستى جاھاندىق ۇنقوسۋ, بيلىككە سەنىمنىڭ ورالۋى مەن عالامدىق جۇيەنى قايتا قاراۋ سيىر جىلىنىڭ جاقسىلىعى بولماق. ايتا كەتەرلىگى, الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate جوباسى ماقالالارى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورىپ وتىر.
سايلاۋ • 30 جەلتوقسان, 2020
سايلاۋعا دايىندىق ماسەلەلەرى پىسىقتالدى
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ (وسك) كەزەكتى وتىرىسىندا ازاماتتاردىڭ تىركەلگەن جەرى جونىندەگى مالىمەتتەردى ونلاين تەكسەرۋ مۇمكىندىگى, سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت-ناسيحات كەزەڭىندە كوميسسياعا كەلىپ تۇسكەن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋ بارىسى, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن شەت مەملەكەتتەردىڭ بايقاۋشىلارىن اككرەديتتەۋ جانە قاۋىپسىزدىك شارالارى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
ادەبيەت • 30 جەلتوقسان, 2020
جازۋ – قالامنان بۇرىن سانادا باستاۋ الادى
شەكسىزدىك, ەڭ الدىمەن ادامنىڭ وي-قيالىنا ءتان. ال تەرەڭ ويدىڭ جەمىسى – جازۋ. جاقسى جازۋ. ول دەگەنىڭىز ادەبيەت. كەز كەلگەن اقىن-جازۋشىنىڭ جان تۇكپىرىندە بۇلكىلدەپ جۇرگەن ءبىر ويى بولادى. ءبارىن تۇگەسىپ, تاۋىسقان كلاسسيك جوق. ءبارىنىڭ دە, ايتەۋىر جازارى بار. القيسسا. بۇگىن ادەبيەت بەتىندە «نە جازىپ ءجۇرسىز؟ ءھام نە جازا الماي ءجۇرسىز؟» دەگەن ادەبي ساۋالداما باستاپ وتىرمىز. قازىرگى قازاق اۆتورلارىنىڭ شىعارماشىل ومىرىنە بارلاۋ جاساي وتىرىپ, اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆانىڭ نە جازىپ ءھام نە جازا الماي جۇرگەنىن سۇراپ كوردىك.
ساياسات • 30 جەلتوقسان, 2020
قارجى پيراميداسىن قۇرعاندار ەندى سوت الدىندا جاۋاپ بەرەدى
قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىردى دەگەن كۇدىكپەن «گارانت 24 لومبارد», «Estate لومبارد», «ۆىگودنىي زايم» جشس-نىڭ باسشىلارىنا قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ «ۇيىمداسقان توپ, قىلمىستىق ۇيىم قۇرۋ جانە ولارعا باسشىلىق ەتۋ, سول سياقتى ولارعا قاتىسۋ» بابىمەن قوزعالعان ءىس بويىنشا تەرگەۋ اياقتالىپ, جاقىن كۇندەرى سوتقا جولداناتىن بولدى. وسى ءىس بويىنشا 56 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
