تۇلعا • 16 قاراشا, 2023
ەل ابىرويىن اسقاقتاتقان ازامات
تاڭ بۇگىن ەرەكشە ارايلانا اتقانداي. وڭتۇستىكتىڭ التىن كۇزى دە سان الۋان تۇسكە بويالعان جاپىراقتارمەن سۇلۋلانا تۇسكەن. تابيعاتتىڭ وسى ءبىر تاماشا كورىنىسىنىڭ ەستەتيكالىق اسەرى قازاقتىڭ حاس باتىر ۇلىنىڭ جايما-شۋاق جاراتىلىسىن ەسكە ءتۇسىردى. شىعىستان جارقىراي شىعىپ, ارقان بويى كوتەرىلگەن كۇن ونىڭ مەيىرىمگە تولى ءمولدىر جانارىن ەلەستەتتى. اۋەزدى قوڭىر ءۇنى, جۇمساق داۋسى ءدال جانىمنان شىققانداي, شىرايلى شىعىسىن, تاريحي اتامەكەنى – جارما مەن قالباسىن, ايگىلى اقشاۋلىسىن ايتىپ تاۋىسا الماس اسەرلى اڭگىمەسىن ءدال قازىر ەستىگەندەي ەلەڭ ەتە قالدىم. ويىمدى سامال جەلمەن جەرگە ءتۇسىپ جاتقان جاپىراقتاردىڭ سىبدىرى بۇزدى. تاڭعى سالقىن سەرپىلتكەن ساناما ۇيالاعان دۇنيەنى قاعاز بەتىنە تۇسىرۋگە اسىعىپ, ۇيگە ەندىم. اڭگىمەمىزدىڭ ارقاۋى – داۋلەت. داۋلەت بولات ۇلى! پاتريوت. بالۋان. ساياساتكەر. كاسىپكەر.
ونەر • 16 قاراشا, 2023
«قوي اسىعى دەمەگىن, قولىڭا جاقسا, ساقا تۇت, جاسى كىشى دەمەگىن, اقىلى اسسا, اعا تۇت» حالىق دانالىعى ەگەمەن ەلىمىز بەن تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدى بۇكىل الەمگە پاش ەتىپ, اسپان ءتۇستى بايراعىمىزدى ۇلكەن ماقتانىشپەن جەلبىرەتىپ جۇرگەن ۇلتجاندى جاستارىمىز تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا, بارماقتايىنان ءوز ورتاسىنان سۋىرىلىپ شىعىپ, جۇزدەن جۇيرىك, مىڭنان تۇلپار شىققان ءارى اقپارات قۇرالدارىندا «قازاقتىڭ موتسارتى» اتانىپ جۇرگەن عاجايىپ تالانت يەسىنىڭ ءبىرى ەمەس, بىرەگەيى جانە زاماناۋي كلاسسيكالىق مۋزىكا ونەرىنىڭ حاس شەبەرى, سونداي-اق ءوزىنىڭ كاسىبي سالاسى بويىنشا تولاعاي تابىستارىمەن ءوز وتانىمىزدا دا, الىس-جاقىن شەتەلدەردە دە جۇيەلى وتكىزىلىپ كەلە جاتقان ءداستۇرلى حالىقارالىق سايىستاردا كوش باستاپ, سۇبەلى جۇلدە الىپ جۇرگەن پيانيست ءارى عالىم-كومپوزيتور راحات-بي تولەگەن ۇلى ابدىساعيننىڭ بىردەن ويعا ورالىپ, تىلگە تيەك بولاتىنى جايدان-جاي ەمەس. ويتكەنى بۇلاي دەۋگە نەگىز بولاتىن دالەلدى دايەكتەر جەتىپ ارتىلادى.
مادەنيەت • 16 قاراشا, 2023
جاز جايلاۋعا, قىس قىستاۋعا كوشەتىن كوشپەلى قازاق ارقاشان تابيعاتپەن ەتەنە جاقىن ءومىر ءسۇردى. ءارتۇرلى قۇبىلاتىن تابيعاتتىڭ داۋىسىنا, ۇنىنە ءۇڭىلدى, جانىن ءتۇسىندى. جۇگىرگەن اڭنىڭ, ۇشقان قۇستىڭ, جەل-داۋىلدىڭ, جاڭبىردىڭ, سىقىرلاعان ايازدىڭ دىبىسى قازاقتىڭ قۇلاعىنا ءسىڭىپ ءوستى. تابيعاتتىڭ تىلسىم كورىنىستەرىنە قانىق اتا-بابا تۇرمىسىندا مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ كوپ بولۋى دا وسىدان بولار. ماسەلەن, حالىق مۋزىكاسىندا ۇرلەمەلى اسپاپتاردىڭ الاتىن ورنى ۇلكەن. بۇل اسپاپتاردى اعاشتان, قامىستان, سۇيەكتەن, مۇيىزدەن, مىستان جانە ساز بالشىقتان جاساعان. ماسەلەن, سىبىزعى, سازسىرناي, ۇسكىرىك, تاستاۋىق, بۇعىشاق, ءمۇيىز سىرناي, قامىس سىرناي, مەسسىرناي...
مادەنيەت • 16 قاراشا, 2023
قۋانىش ماقسۇتوۆ: اقىندار ايتىسىنىڭ بولاشاعى زور
قازاقتىڭ «سارى تەنتەگى» رەتىندە تانىلعان اقىن, بارد قۋانىش ماقسۇتوۆ اسقارالى بەلەسكە قادام باستى. ونەرگە, ولەڭگە, مادەنيەتكە دەگەن جاناشىرلىعى ونى قايراتكەر ەتتى. شەرتپە كۇي ونەرىنىڭ ۇلكەن جوقتاۋشى وكىلى دە. جاقىندا ايتىسكەر شىعارماشىلىق كەشىن وتكىزىپ, حالىققا ەسەپ بەرمەكشى. وسى ءىس-شارا قارساڭىندا اقىندى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
تاعزىم • 16 قاراشا, 2023
الكەي مارعۇلاننىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى اشىلدى
الكەي مارعۇلان اتىنداعى پاۆلودار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىق بولدى. وتكەن جىلى ۋنيۆەرسيتەتكە ەسىمى بەرىلگەن قازاقتىڭ كورنەكتى عالىمى, ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبiنiڭ نەگiزiن قالاۋشى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى الكەي مارعۇلاننىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى ورناتىلدى.
