ارحيۆ • كەشە
شەرحان مۇرتازانىڭ 6 مىڭ قولجازباسى تسيفرلاندى
قازاق كوسەمسوزىنىڭ جوتالى جولبارىسى – شەرحان مۇرتازانىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە رەداكتورلىق ەتكەنى ءمالىم. قولىنىڭ تابى, كوزىنىڭ نۇرى قالعان رەداكتسيا مۇراعاتىندا قالامگەردىڭ شىعارماشىلىق زەرتحاناسىنان حابار بەرەتىن قۇندى قولجازبالار مەن قۇجاتتار, فوتوسۋرەتتەر ساقتالعان ەدى. سول قولجازبالاردى الداعى زامانعا امان جەتكەرۋ ءۇشىن وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا شەراعانىڭ جادىگەرلەرى ۇلتتىق ارحيۆكە تابىستالدى. بۇل – امانات جۇگىن ارقالاعان تاريحي شەشىم جانە ماڭىزدى قادام بولدى. ەندى سول امانات تولىق جۇيەلەنىپ, زاقىمدانعان جازبالار قالپىنا قايتا كەلتىرىلدى. سوعان وراي جانە ءباسپاسوز كۇنىنىڭ اياسىندا ۇلتتىق ارحيۆ ۇجىمى «شەرحان مۇرتازانىڭ قالامگەرلىك قازىناسى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. جيىن ۇجىمى «قازاق گازەتتەرى» سەرىكتەستىگىمەن سەلبەسە ۇيىمداستىرىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
مادەنيەت • كەشە
بالبال تاستان باسپاسوزگە دەيىن: الەم نەگە گازەت وقي باستادى؟
2 اقپان – ۇلتتىق ءباسپاسوز كۇنى. ادامزات تاريحىنىڭ سوڭعى ەكى عاسىرلىق مۇعدارىندا جاڭبىر جاۋماي, ەگىن شىقپاي قالعان كۇندەر بولعانىمەن, جاڭالىقتىڭ جارشىسى – گازەتتىڭ شىقپاي قالعان كۇنى جوق. قازىر ول ەل ءومىرىنىڭ اجىراماس بولشەگىنە اينالدى.
ءبىلىم • 28 قاڭتار, 2026
«Turning points Qazaqstan» جۋرنالىنىڭ العاشقى سانى تانىستىرىلدى
ءجۇرىپ كەلە جاتقان جولدىڭ ءبىر مەزەتتە تۇيىققا تىرەلگەنىن اڭعارىپ, باسقا جولعا بۇرىلاتىن كەزدەر بارىمىزگە تانىس. مۇنداي جاعدايدى الدىن الا جوسپارلاي المايسىز, بىراق كەيىن ءدال وسى شەشىم ءومىرىڭىزدىڭ ەڭ ماڭىزدى بۇرىلىسى بولعانىن تۇسىنەسىز. ينتەللەكتۋالدىق ساپارعا شىققان قوعامدىق سانا دا تاعى ءبىر بەتبۇرىستىڭ الدىندا تۇر. جاڭادان جارىق كورگەن «Turning points Qazaqstan», ەركىن اۋدارساق «بەتبۇرىس بەلەسىندەگى قازاقستان» جۋرنالى سىندارلى ساتتە سىني ويلايتىن, كوزى اشىق قوعامدى قالىپتاستىرۋعا باعاتتالعان ەڭبەگىن باستاپ ۇلگەردى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 26 قاڭتار, 2026
الەۋمەتتىك جەلىدەگى بەتبۇرىس: نەلىكتەن وقىرماننىڭ از بولعانى جاقسى؟
الەمدى تۇگەل مەن كورىپ, الەۋمەتتىك جەلىڭدەگى پاراقشاڭدا وقىرمان سانى نەعۇرلىم كوپ بولسا, قوعام الدىنداعى بەدەلىڭ سوعۇرلىم بيىك بولادى. قازىر بۇل تۇسىنىك تە ەسكىرىپ بارادى. تسيفرلىق كەڭىستىك الگوريتمگە تاۋەلدى بولىپ, جاساندى ينتەللەكت ىقپالى كۇشەيگەن سايىن وقىرمان جيناۋدىڭ پايداسى جوق ەكەنى انىقتالىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
ساياسات • 26 قاڭتار, 2026
ۆيتسە-پرەزيدەنت: الەمدىك تاجىريبە نەنى دالەلدەدى؟
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ جونىندە ۇسىنىس ايتتى. بۇل باستاما قوعام نازارىن بىردەن اۋداردى. ساياسات تاريحىنا ۇڭىلسەك, اتالعان قىزمەت يەلەرىنىڭ مەملەكەت باسقارۋ ىسىندە شەشۋشى ءرول اتقارعان كەزەڭدەرى از ەمەس. سوندىقتان بيلىك جۇيەسىنىڭ جۇگىن جەڭىلدەتىپ, ساباقتاستىق پەن تيىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن تەتىك رەتىندە قاراستىرىلاتىن بۇل ينستيتۋت اربانىڭ بەسىنشى دوڭگەلەگى ەمەسى انىق.
ساياسات • 22 قاڭتار, 2026
بەيبىتشىلىك كەڭەسى بۇۇ-عا بالاما قۇرىلىمعا اينالۋى مۇمكىن بە؟
شۆەيتساريانىڭ داۆوس قالاسىندا وتكەن راسىمدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بەيبىتشىلىك كەڭەسىنىڭ جارعىسىنا قول قويدى. قۇجاتقا قول قويۋ سالتاناتىنا 18 ەلدىڭ باسشىلارى مەن رەسمي وكىلدەرى قاتىستى. بۇل وقيعا حالىقارالىق ساياساتتاعى جاڭا قۇرىلىمنىڭ پايدا بولعانىن اڭعارتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
كينو • 22 قاڭتار, 2026
الەم مويىنداعان كينولار نەگە كورەرمەنسىز قالادى؟
لەۆ تولستوي ءوز داۋىرىندەگى دىبىسسىز كينەماتوگرافيانىڭ العاشقى قادامدارىنا زور قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ونى «مىقتى مىلقاۋ» دەپ اتاعان. اسىلىندە, كۇندەردىڭ كۇنى دال وسى «مىقتى مىلقاۋعا» ءتىل ءبىتىپ, ونەردىڭ ءورىسىن كەڭەيتەتىن الەۋەتى بارىن بولجاسا كەرەك سۇڭعىلا جازۋشى. بىراق بۇگىنگى گاپ ول تۋرالى ەمەس. تولستوي ايتقان «مىلقاۋ» كينو ۋاقىت وتە ءتىل قاتقانىمەن, بۇگىنگى تاڭدا ونىڭ كەيبىر تۋىندىلارى كورەرمەن نازارىنا جەتە الماي قايتادان ىشتەي تىنىپ جاتقانعا ۇقسايدى. ءسوز الەمدىك كينوفەستيۆالدەردە جۇلدە الىپ, سىنشىلاردىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولعان فيلمدەردىڭ وتاندىق كينوتەاترلاردان كورسەتىلمەۋى حاقىندا. سونىمەن ماسەلەنىڭ مانىنە ءۇڭىلۋ ءۇشىن, كينو مەن كورەرمەن اراسىنداعى بىرنەشە كەدەرگىنى زەردەلەپ كوردىك.
قوعام • 08 قاڭتار, 2026
اق شاشتى قوعام: قارتايىپ بارا جاتقان ادامزات قايتسە امان قالادى؟
ادامزات جاڭا كەزەڭگە قادام باستى. بۇل حالىق سانىنىڭ ازايۋ ءداۋىرى. ءبىر قوزى تۋسا, ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى دەگەن تۇسىنىك بايىرعى تۇسىنىككە اينالىپ بارادى. ويلاپ قاراڭىز, جەر بەتىندەگى تۇرعىندار سانى XIV عاسىردان بەرى العاش رەت ىندەتتىڭ, سوعىستىڭ سالدارىنان ەمەس, بالالاردى دۇنيەگە اكەلۋدەن سانالى تۇردە باس تارتۋدىڭ ناتيجەسىندە كۇرت كەمىگەن. بۇل نەگە اپارادى؟ قوعامنىڭ قارتايۋىنا, جاستار مەن ەڭبەككە قابىلەتتى ادامداردىڭ تاپشىلىعىنا. بۇل دەموگرافيالىق قۇلدىراۋ ەكونوميكاعا, الەۋمەتتىك جۇيەلەرگە جانە جاھاندىق تەپە-تەڭدىككە وتە قاتتى ىقپال ەتەدى. وتباسىدان باستاپ, مەملەكەتتەرگە دەيىن سىن-قاتەردەن امان قالمايدى. ايتسە دە, دەپوپۋليزاتسيا ءداۋىرى ادامزاتتىڭ قۇردىمى دەۋدەن اۋلاقپىز, بىراق بۇل زامان – ءسىز بەن ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزدى قايتا بايىپتايتىن ۋاقىت.
ەكونوميكا • 31 جەلتوقسان, 2025
جاڭا جىل الدىندا اقشانى قالاي جوسپارلاعان دۇرىس؟
جەلتوقسان ايى – جىلدىڭ ەڭ شىعىندى كەزەڭى. سىيلىق, مەرەكەلىك داستارحان, باسقوسۋلار, جول ءجۇرۋ مەن دەمالىس وتباسى بيۋدجەتىنە سالماق تۇسىرەدى. ءدال وسى ۋاقىتتا ادامدار ويلانباي اقشا جۇمساپ, قاجەتسىز نەسيە الىپ نەمەسە الاياقتاردىڭ قۇربانى بولادى. سوندىقتان بيۋدجەتتىك بەرەكەنى ساقتاي وتىرىپ, مەرەكەنى لايىق دەڭگەيدە اتاپ وتۋگە قاجەت چەك-ءليستتى دايىنداپ كوردىك.
ادەبيەت • 30 جەلتوقسان, 2025
شىعارماشىلىق زەرتحانا: ايت-مان نە ايتقىسى كەلەدى؟
كوركەم شىعارمانى ءتۇسىنىپ وقۋ – ونى جازۋعا كەتكەن ەڭبەكپەن پارا-پار ۇدەرىس. اۆتور بەينەلەپ وتىرعان ءومىر ءوزىنىڭ دە ساناسىندا جاڭعىرىپ, ءوزى دە سول ءومىردىڭ بولشەگىنە اينالۋى ءۇشىن وقىرمان دا ساناسىنا سالماق ءتۇسىرۋى قاجەت. «مەنى قىزىقتىر», «نە ايتقىڭ كەلگەنىڭدى ءتۇسىندىر» دەيتىن ادامدار گوگولدىڭ سيقىرشى كەيىپكەرى پاتسيۋكتىڭ تاماق ىشكەنىن ەسكە تۇسىرەدى. ول بۇعان كەلگەندە مۇلدە قينالمايتىن. ونىڭ الدىندا ءبىر تارەلكە ۆارەنيك پەن قايماق تۇراتىن. الگى ۆارەنيكتەر سيقىردىڭ كۇشىمەن ءوزى كوتەرىلىپ, قايماققا كۇمپ ەتىپ الىپ پاتسيۋكتىڭ اۋزىنا قاراي اعىلا بەرەتىن. بىراق وقۋ پروتسەسى پاتسيۋكتىڭ تۇسكى اسىنا تۇك تە ۇقسامايتىن قۇبىلىس. مۇندا ەشقانداي سيقىر يدەيانى قارا ءسوزدىڭ قايماعىنا ماتىرىپ اسقازانىڭا جونەلتپەيدى. شىعارمانى وقۋ ناتيجەلى بولۋى ءۇشىن وقىرمان ءوزى ەڭبەك ەتۋى كەرەك, ءارى ەشقانداي عاجايىپ ونى بۇل جۇمىستان بوساتا المايدى. ماتىندەگى كۇردەلى سوزدەردى تۇسىنۋدەن بولەك, ونداعى ءماندى قابىلداي الۋ ءۇشىن وقىرمان دا شىعارماشىلىق ەڭبەككە ارالاسۋ قاجەت.
