مارجان ءابىش«Egemen Qazaqstan»
518 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 09 تامىز، 2022

كوفە جانە ادەبيەت - 6

كەيدە تاڭعى كوفەڭدى ءىشىپ وتىرىپ ولەڭ وقىعىڭ كەلەدى. كوڭىل كۇي ءۇشىن، ەستەتيكالىق ءلاززات الۋ ءۇشىن. جاقسى ولەڭ وقۋ دا ءومىردىڭ ءبىر راحاتى. ولەڭسۇيەر وقىرماننىڭ كوبى ليريكانى جاقسى كورەدى. ويتكەنى ليريكا – ءمولدىر ولەڭ. ادامنىڭ ويى دا ءبىر كىتاپحانا سياقتى عوي – ولەڭدى اڭساعاندا ءار اقىننىڭ ەستە قالعان شۋماقتارى تاۋدان تۇسكەن بۇلاقتاي كومەيىڭە كەلىپ قۇيىلادى. سوندا ادەبيەتتىڭ، اقىندىقتىڭ، ولەڭنىڭ قۇدىرەتىنە تاڭعالاسىڭ. جاقسى شىعارمانىڭ ادام عۇمىرىنان ۇزاق جاساۋىنىڭ ءوزى ونەردىڭ ومىردەن بيىك ەكەنىن كورسەتەتىندەي.

كينو • 08 تامىز، 2022

«قيلى زامان» قالاي ءتۇسىرىلىپ جاتىر؟

كوكتەمدە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆتىڭ توراعالىعىمەن مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويىن مەرەكەلەۋگە دايىندىق جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسى وتكەن ەدى. وعان بىرقاتار مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى مەن ءوڭىر اكىمدەرى، جازۋشىلار وداعى مەن م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ باسشىلىعى، تاريحشىلار مەن ادەبيەتتانۋشىلار قاتىسقان بولاتىن. جازۋشى مەرەيتويىن اتاپ ءوتۋ جونىندەگى جالپىرەسپۋبليكالىق جوسپارعا سايكەس بيىل 4 باعىت بويىنشا 86 ءىس-شارا بەكىتىلدى. سونىڭ ىشىندە اۋەزوۆتىڭ اياۋلى شىعارماسى –«قيلى زامان» پوۆەسىنىڭ جەلىسىمەن تەلەسەريال ءتۇسىرۋ باس­تاماسى دا بار-تىن. ءفيلمدى كىم تۇسىرەدى؟ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟ جالپى، قازىرگى قازاق كينوسى ادەبي تۋىندىلاردى ەكرانداۋعا دايىن با؟ زەرتتەپ كوردىك.

ادەبيەت • 04 تامىز، 2022

...تاعى دا حەم اعاي

ءبىر ادامنىڭ عۇمىرىن اڭىزعا اينال­دىرۋعا كەيدە ونەردىڭ دە كۇشى جەتپەيتىن سياقتى كورىنەدى. ايتپەسە الىپ تەڭىزدەي ونەر ايدىنىندا وسىعان دەيىن تالاي تالانتتى جاننىڭ ءىزى قالدى – بىراق، ءبارى بىردەي اڭىز-عۇمىر كەشە العان جوق.

رۋحانيات • 03 تامىز، 2022

ءموديليانيدىڭ مۇڭى

اسقان تالانت ادامدى شەكسىز باقىتقا بولەيدى دەيمىز. ونەر سول جۇرەكتىڭ جۇلدىزىن جاعادى، اتاق-ابىروي، اقشا، ماقتاۋ مەن ماداق، جاقسى ءسوز، جارقىن ساتتەر سىيلايدى. الايدا تالانتتى جاننىڭ بارىنە بۇل باقىت بۇيىرمايدى ەكەن. ءومىر ادىلەتسىز ەمەس پە...

قازاقستان • 02 تامىز، 2022

مەرەيتوي مەزىرەتتەرى: جوسپارلار ورىندالا ما؟

ۇلت زيالىلارىنىڭ مەرەيتويى جوسپار ءۇشىن جاسالعان سانسىز ءىس-شارالار ءھام سوڭى داۋعا قالعان ەسكەرتكىشتەرمەن شەكتەلمەسە كەرەك-ءتى. كورنەكتى تۇلعالاردىڭ مەرەيلى جىلى قوعامنىڭ ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنە، رۋحانياتىنا يگىلىگى تيەر باستاما بولۋعا ءتيىس. ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا: «بۇگىنگىدەي تەحنولوگيانىڭ زامانىندا توي-تومالاقتىڭ اڭگىمەسىن ايتىپ، ءبىر-ءبىرىن اسىرا ماقتاپ، اس ءىشىپ، اياق بوساتقانعا ريزا كەيىپتە ءجۇرۋ ادەتىنەن ارىلۋ كەرەك. توي قۋالايتىن ەمەس، وي قۋالايتىن كەزەڭمەن بەتپە-بەت كەلدىك. بۇل ءداۋىر – اقىل-ويدىڭ، عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ، ەڭبەكتىڭ ءداۋىرى»، دەپ كەسىپ ايتقان ەدى. بيىل دا كوپتەگەن اقىن-جازۋشىنىڭ مەرەيتويىن اتاپ ءوتۋ جوسپارلانىپ، ءتىپتى باستالىپ تا كەتتى. احاڭ، عابيدەن، عابيت، ءازىلحان، زەيىن، جۇماعالي، سىرباي، سافۋان... وسى رەتتە زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 125 جىلدىعى اياسىندا قانداي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر؟ بىلتىر گازەت بەتىندە ماسەلە قىلىپ كوتەرگەن اۋەزوۆتىڭ مۋزەي-ءۇيى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى مە؟ زەرتتەپ كوردىك.

ونەر • 02 تامىز، 2022

قۋىرشاقتار قۋانىش سىيلايدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا اسا ءمان بەرىپ، وسى جىلدى بالالارعا ارنادى. «بالالار – مەملەكەتىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىنىڭ كەپىلى. سوندىقتان دا الداعى جىلدى بالالار جىلى دەپ جاريا­لاۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. اڭگىمە جالاڭ ۇران مەن مەرەكەلىك شارالار تۋرالى ەمەس. ءبىرىنشى كەزەكتە بيلىك تاراپىنان بالالاردى قورعاۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ، الەۋمەتتىك قولداۋ باعىتىندا ناقتى شارالار قولعا الىنۋى كەرەك. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇيلەسىمدى دامۋى مەن باقىتتى بالالىق شاعى – ءبىزدىڭ جالپىۇلتتىق مىندەتىمىز»، دەگەن ەدى پرەزيدەنت. وسى ورايدا اسىرەسە مادەنيەت سالاسىندا بالالارعا قانداي يگىلىكتەر جاسالىپ جاتىر؟ تەاترلاردىڭ ءبارى دەمالىسقا كەتىپ جاتقان ءدال قازىرگى ۋاقىتتا جۇمىسىن توقتاتپاعان قۋىرشاق تەاترلارى بالالارعا نە ۇسىنۋدا؟ القيسسا.

ادەبيەت • 01 تامىز، 2022

تولستويدى ءتۇسىنۋ قيىن

ءيا، تولستويدى ءتۇسىنۋ قيىن. بالكي، وي بيىگىمىز جەتپەيدى. بالكي، ول باسقا عالامشاردا ءومىر سۇرگەن. تولستوي اقساقالدى تۇسىنبەيتىنىمىز سول، جازۋشى ءوزىنىڭ جۇلدىزدى شىعارمالارى – «سوعىس جانە بەيبىتشىلىك» پەن «اننا كارەنينانى» اسا مەنسىنبەيدى. نەمقۇرايد­ى قارايدى. بۇل ويىن، ءتىپتى قىرىق جىلدان كەيىن دە وزگەرتكەن جوق. ماسەلەن، 1871 جىلدىڭ قاڭتارىندا فەتكە جازعان حاتىندا: «ەندى «سوعىس» ءتارىزدى مىلجىڭعا تولى دۇنيە جازبايتىنىم ءۇشىن سونداي باقىتتىمىن»، دەيدى. «مىلجىڭ» ەكەن.

ونەر • 26 شىلدە، 2022

قارلاگتاعى قالامۇش: فريزەن

ول جاقسى ۇستاز بولدى. تۇتاس ءبىر تولقىن تاربيەلەدى. فريزەننىڭ شەبەرحاناسىنان شىققان سۋرەتشىلەردىڭ ارقايسىسى بولەك الەم – ءتۇرلى ستيل. جالپى، شىعارماشىل جانداردىڭ كوبىسىندە ۇستازدىق قاسيەت بولا بەرمەيدى. وزگەنىڭ تالانتىن بايقاۋ، شىڭداۋ، ءدال ءوزىڭ سياقتى تاربيەلەۋگە تىرىس­پاۋ، وزىڭە ۇقساتپاۋ، ءوز بوياۋىمەن تانىتۋ، ءوزىنىڭ قالامىنا ەر­كىندىك بەرۋ، تىنىسىن اشۋ – ناعىز ۇستازدىڭ ءىسى. سودان بولار قاراعاندى جۇرتى فريزەندى، ەڭ الدىمەن ۇستاز دەپ تانيدى.

ادەبيەت • 24 شىلدە، 2022

ءسىز بىلمەگەن ءبىر سىر بار

وقىرمانعا ءبارى قىزىق. اقىن-جازۋشىلاردىڭ شى­عار­ماشىلىعىنان بولەك جەكە ءومىرى، كۇن رەجىمى، قى­زى­عۋ­شى­لىعى، مىنەزى، ادەتى، كيىم كيىسى، ءبارى-ءبارى. جالپى، ءسوز ونەرىندە جۇرگەندەردىڭ ءلاززاتى دا، ازابى دا جازۋ. سول جاقسى جازۋ تالانت پەن شەبەرلىككە عانا بايلانىس­تى دەيمىز. ول دا راس شىعار. دەگەنمەن اۆتوردىڭ كۇن­دە­لىكتى قوڭىر تىرشىلىگى، بولمىسى مەن ءومىر ءسۇرۋ ءتارتىبى قالامىنا اسەر ەتپەي قويمايتىنى تاعى انىق. القيسسا.

كينو • 21 شىلدە، 2022

دەنيستىڭ «سوقىر ماحابباتى»

تالانتتى قازاقستاندىق مانەرلەپ سىرعاناۋشى دەنيس تەننىڭ ستسەناريى بويىنشا تۇسىرىلگەن «سو­قىر ماحاببات» ءفيلمى 28 شىل­دەدەن باستاپ پروكاتقا شى­عا­دى. كينوكار­تينانىڭ باس پروديۋسەرى – تيمۋر بەكمامبەتوۆ.