تۇلعا • 26 قىركۇيەك, 2024
ءابىش كەكىلباي ۇلى جانە «ەگەمەن قازاقستان»
كورنەكتى جازۋشى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءابىش كەكىلباي ۇلى كوسەمسوزى ءبىرشاما زەردەلەنگەن. بۇل تاقىرىپتىڭ قوعامدىق سۇرانىسى دا ايرىقشا. ويتكەنى ابەكەڭدى قاتارلاس, زامانداس قالامگەرلەردەن ەرەكشەلەيتىن قاسيەت – ونىڭ سويلەۋدە دە, جازۋدا دا شەشەندىگى, اركەز ادەبيەتتىڭ قوعامدىق جۇگىن ءجىتى سەزىنگەنى, كوركەم شىعارماسىندا – بەينەلەر جۇيەسىن, كوسەمسوزىندە – وي قيسىنىن تاريح تاعىلىمىمەن تابيعي ۇيلەستىرگەنى ەدى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ايتقانداي, «رۋحانيات تاريحىندا ءابىش كەكىلباي ۇلى قازاقتىڭ بولمىس-بىتىمىنە الەمدىك كەڭىستىكتەن كوز سالعان كەمەل ويدىڭ يەسى» بولىپ قالادى.
پىكىر • 05 قىركۇيەك, 2024
مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىققا جولداۋى وسىعان دەيىن باستالعان ساياسي رەفورمالاردى دايەكتەۋگە, سونىڭ ىشىندە حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان. سونداي-اق مۇنى بۇگىنگى سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ جانە جۇرتشىلىقتى تولعاندىرعان ماسەلەلەردىڭ شەشۋ تەتىگىن كورسەتكەن ايقىن ۇستانىم دەپ قابىلدايمىز.
رۋحانيات • 05 قىركۇيەك, 2024
ەلىمىزدە ءبىرتۋار قايراتكەر, اعارتۋشى, ءتىلشى, ادەبيەتتانۋشى, جۋرناليست, اقىن, اۋدارماشى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەسىمى ۇلت ۇستازى مارتەبەسىمەن ايقىندالعان. ول كوپ سالانىڭ كوش باسىندا تۇر. ۇلتتىق ءالىپبيدىڭ, ءتىل ءبىلىمىنىڭ (فونەتيكا, گرامماتيكا, لەكسيكا), ادەبيەت تەورياسىنىڭ, وقۋ ادىستەمەسى مەن ءادىسناماسىنىڭ تەرميندەرى مەن انىقتاما-ەرەجەلەرىنىڭ اتاسى دا – اقاڭ. وزىنە دەيىنگى ىلۋدە ءبىر ءباسپاسوز بەن باسپا ءىسىن جۇرتتى اعارتۋعا جۇيەلى جۇمىلدىرعان دا – اقاڭ. ەلدىك قايراتكەرلىككە مادەنيەت پەن ساۋاتتى, ءبىلىم مەن بىلىكتى ەنگىزگەن دە – اقاڭ. ادامدىق ىستە دە, كاسىبي ىستە دە شاكىرت شوعىرىن دايارلاۋدىڭ ءجونىن كورسەتكەن دە – اقاڭ.
تانىم • 08 تامىز, 2024
جاديتشiلدiكتi اقىل-وي مەن اعارتۋشىلىقتىڭ تۇجىرىمداماسى رەتىندە قابىلداۋ, ۇيرەنۋ نەگiزiنەن يسمايىل عاسپىرالى (1851-1914) ەڭبەكتەرiن جانە قازاننىڭ جاڭاشا وقىعاندارى جازبالارىن (گازەت-جۋرنالداعى), وقۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ارقىلى جۇزەگە استى. رەسمي اتى-ءجونى يسمايل گاسپرينسكي – سويى قىرىم تاتارى, تۇركى دۇنيەسىنىڭ تانىمال رەفورماتور-اعارتۋشىسى, جاديتشىلدىكتىڭ نەگىزىن سالۋشى, تۇركىستان وڭىرىنە ارنايى بىرنەشە مارتە كەلگەن قايراتكەر, جۋرناليست, باسپاگەر, جازۋشى.
پىكىر • 28 ماۋسىم, 2024
بيىلعى ءباسپاسوز كۇنىن جاڭا «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان كەزەڭدە اتاپ وتكەلى تۇرمىز. بۇل – باق ءۇشىن اسا جاۋاپتى شاق. اتالعان زاڭ, بىرىنشىدەن, مەديا سالاسى ماماندارىنىڭ, ەكىنشىدەن, اقپاراتقا جانكۇيەر قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ قوعامدىق ساراپتاماسىنان ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى بۇل ەلدىك قۇجاتتا ادىلەتتى قازاقستاننىڭ اشىقتىق پەن بىلىكتىلىك, جاۋاپكەرشىلىك پەن زاڭدىلىق ۇستانىمدارى ناقتى كورىنىس تاپقانىن باسا ايتتى.
پىكىر • 15 ماۋسىم, 2024
ايگىلى ماحاتما گاندي: «الەمدى وزگەرتەمىز دەسەك, ءبىز ءوزىمىز سول وزگەرىسكە اينالۋىمىز كەرەك» دەگەنى ءمالىم.
تانىم • 18 مامىر, 2024
تۇرىكمەن مادەني الەمىنىڭ بيىك قۇبىلىسى
ماقتىمق ۇلى تۋرالى قازاق ادەبيەتتانۋىندا, ادەبي بايلانىستار سالاسىندا از جازىلعان جوق. مۇراسى بۇگىنگە دەيىن بىرنەشە دۇركىن جيناق بولىپ شىقتى. شايىر مۇراسى رەسەي مەن ەۋروپاعا پەرسياداعى ورىس ەلشىلىگىندە قىزمەت ەتكەن پولياك اقىنى, شىعىستانۋشى الەكساندر حودزكو-بورەيكونىڭ 1842 جىلى لوندوندا شىققان ەڭبەگى ارقىلى جەتتى دەگەن دەرەك بار. بۇدان كەيىن وسى تۇلعانى تانىتۋدى يليا بەرەزين, ارميني ۆامبەري, فەدور باكۋلين (يرانعا قاراستى استرابادتا كونسۋل بولعان) جالعاستىرعان. دەي تۇرعانمەن ماقتىمق ۇلىتانۋدا كورنەكتى شىعىستانۋشىلار الەكساندر سامويلوۆيچ پەن ەۆگەني بەرتەلستىڭ, تۇرىكمەنتانۋشى الەكساندر پوتسەلۋەۆسكيدىڭ (ولەڭ ءورىمىن زەرتتەگەن) ەڭبەگى زور. ال تۇرىكمەن عالىمدارىنا كەلسەك, اقىننىڭ اكادەميالىق ءومىربايانى مەن مۇراسىن جۇيەلەۋ مەن تانىمالداندىرۋدا اكادەميك بايمۇحامەت كاررىەۆ پەن پروفەسسور مياتي كوساەۆتىڭ زەرتتەۋىن ايرىقشا اتايمىز. بۇل عالىمداردىڭ ىزدەنىستەرىن ابايدى تانىتۋداعى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تاباندىلىعىمەن سالىستىرۋعا بولادى.
زەردە • 23 ءساۋىر, 2024
كۇنى كەشە استانا تورىندە قازاق پەن قىرعىز ۇلتى زيالىلارىنىڭ, اتاپ ايتساق, مادەني-عىلىمي سالا تۇلعالارىنىڭ, قايراتكەر اقساقالدارىنىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. جيىندى ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەرلان قارين جۇرگىزىپ وتىردى. قىرعىز تاراپىنىڭ ءسوز تىزگىنىن وسى ەلدىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى سۇيىنبەك قاسمامبەتوۆ ۇستادى. اعايىن ەكى ۇلتتىڭ ەلەۋلى تۇلعالارى ويىن ورتاعا سالىپ, رۋحاني بايلانىستىڭ جاڭا كەزەڭىنە قاتىستى ءجون-جوباسىن ۇسىندى. ەكسپو-ورتالىعىنىڭ ەكىنشى قاپتالىندا قازاق-قىرعىز جاستارىنىڭ القالى جيىنى ءوتىپ جاتتى.
پىكىر • 12 ءساۋىر, 2024
بۇگىنگى ءبىلىمنىڭ ءمانى – مادەني ترانسفورماتسيادا. سىن-قاتەرلەر تۇسىنداعى سۇراق: قوعامعا كىم كەرەك جانە مامان قوعامنان ءوز ورنىن قالاي تابادى؟ ترانسفورماتسيا ءمانى وسىندا! ىزدەنگەن جاس ازامات باسەكە, كاسىبيلىك تۇرعىسىنان وزىنە قاجەتتى جانە ەلىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە كەرەكتى ءبىلىم الا ءبىلۋى ءتيىس.
رۋحانيات • 08 ءساۋىر, 2024
تۇركىستان رۋحاني بىرلىگىندەگى «شاعاتاي ءباسى»
بولشەۆيزم تولىق جەڭگەن ۋاقىتتا تۇركى تۇلعالارىنىڭ, سونىڭ ىشىندە قازاق زيالىلارىنىڭ باسىن كوبiرەك قوسقان بiرەگەي شاھار تاشكەنت ەدi. مۇنىڭ سەبەبi مۇستافا شوقاي مەن تۇرار رىسقۇلوۆ ءار تۇرعىدان كوتەرگەن تاۋەلسiزدىك پەن بىرلىك مۇراتى-تىن. وسى قالادا 1918–1922 جىلدارى وزبەك جاديتشiلدەرiنiڭ «شاعاتاي ءباسi» (تۇپنۇسقادا «چيگاتوي گۋرۋنگي») اتتى مادەني ۇيىمى جۇمىس ىستەدى. ماعىناسى – «شاعاتاي ۇلىسى مۇراگەرلەرىنىڭ پىكىرتالاس, سۇحباتتاسۋ, ءباس تىگۋ الاڭى» (گۋرۋنگي – پارسى ءسوزى).
