ادامزات بالاسىنىڭ كەيبىر ەسىمىنىڭ وزىندە الاپات اۋرا, قۋاتتى كۇش, وتتى وي بار سياقتى كورىنەدى. قازاقتىڭ اتاقتى تۇلعالارىنىڭ اتىن ىرىمداپ ۇرپاعىنا قوياتىنى سوندىقتان دا بولار. باسقانى قايدام, اقش-تا مايكل اتتاستاردىڭ داڭقى داۋىرلەپ تۇر. اسىرەسە, سپورت الەمىندەگىلەردىڭ ەڭسەسى تىم بيىك. شاعىن ماقالادا بارلىعىنىڭ جەتىستىگىن جازۋ استە مۇمكىن ەمەس, ونىڭ ۇستىنە, ول ءبىزدىڭ ماقساتىمىز دا ەمەس. اڭگىمەنىڭ القيسساسىندا ادىپتەپ ايتىپ جاتقانىمىز بولماسا.
مايكل دەمەكشى, كاسىپقوي بوكستا شويىن جۇدىرىعىمەن كۇللى دۇنيەگە تانىلعان مايك تايسوندى بىلمەيتىن جان جوق شىعار, ءسىرا. «نوكاۋت كورولى» اۋىر سالماقتاعى ەڭ جاس الەم چەمپيونى (20 جاس 144 كۇن), ەڭ جاس ءابسوليۋتتى چەمپيون (21 جاس). كاسىپقوي بوكستا 58 كەزدەسۋ وتكىزىپ, 50 رەت جەڭىسكە جەتىپ, سونىڭ 44-ىندە قارسىلاسىن سۇلاتىپ تۇسىرگەن. 6 مارتە عانا جەڭىلىس تاۋىپ, جوسپارلانعان 2 ويىنى وتپەي قالىپتى. تەنتەك تايسوننىڭ, ياعني مايكتىڭ رينگتەگى جەتىستىگىنىڭ ءبىر پاراسى وسىنداي.
ال ۇزىنتۇرا دجورداننىڭ باسكەتبول الاڭىنداعى جەتىستىگى ءوز الدىنا ءبىر توبە. باسكەتبول دوبىن قارسىلاستار «كارزەڭكەسىنە» تىنىمسىز توعىتاتىن مايكلدى ايتامىز-داعى. ول نبا تاريحىنداعى 50 ۇلى ويىنشىنىڭ تىزىمىنە ەنگەن, 2 دۇركىن وليمپيادا چەمپيونى, 6 مارتە نبا چەمپيونى اتانىپ, 14 مارتە نبا جۇلدىزدارىنىڭ ويىنىنا قاتىسقان. باسكەتبولشى مايكلدىڭ جەڭىستەر شەجىرەسى بوكسشى مايكلدان استە كەم سوقپايتىنىن وسىدان-اق پايىمداي بەرىڭىز.
جەڭىل اتلەت, سپرينتەر دجونسوننىڭ ءجونى تىپتەن بولەك. 200 جانە 400 مەترگە جۇگىرۋدەن الدىنا قارا سالمايتىن جەلاياق بارسەلونا, اتلانتا, سيدنەي وليمپيادالارىندا اقش-تىڭ ءانۇرانىن شىرقاتتى. 4 مارتە. 8 رەت الەم چەمپيوناتىندا توپ جاردى. زىمىرانداي زۋلاعان مايكلدىڭ جەڭىس جىلناماسىندا وسىنداي جەتىستىكتەرى بار.
«ءبارىن ايت تا ءبىرىن ايت, مايكل فەلپستىڭ جىرىن ايت». ءبىزدىڭ بۇگىنگى ماقالامىزدىڭ باستى قاھارمانى. اتاق-دارەجەسى الدىڭعى مايكلداردان ءبىر مىسقال كەم ەمەس, قايتا ونى ءالى دە تولىقتىرا تۇسۋگە مۇمكىندىگى مول. امەريكالىق جۇزگىش لوندون وليمپياداسىنان كەيىن سپورتپەن ءبىرجولا قوشتاسقان-تۇعىن. ول كەزدە 27 جاستا ەدى. الايدا, مايكل 2014 جىلى ءجۇزۋ باسسەينىنە قايتا ورالىپ, كەلەسى تورتجىلدىقتىڭ الامانىنا ازىرلىكتى باستاپ كەتتى.
وتكەن جىلى تامىز ايىندا سان-انتونيودا وتكەن سايىستا مايكل 100 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن جۇزۋدە 50,45 سەكۋند, 200 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن جۇزۋدە 1 مينۋت 25,54 سەكۋند كورسەتىپ, ءوزىنىڭ بابىنا كەلە باستاعاندىعىن بايقاتتى. ەندىگى ماقسات – ريو وليمپياداسى.
مايكل فەلپس كىشكەنتاي كەزىندە وتە تىنىشسىز, بەيمازا بالا بولىپتى. ءتىپتى, بالاباقشاداعى تاربيەشىسى مايكلدىڭ اناسىنا شاعىم ايتقان كەزى دە كوپ: «بالاڭىز ءبىر ورنىندا تاعات تاۋىپ وتىرا المايدى. جىبىرلاق. قابىلەتى جوق. ۇلىڭىز ەشقاشان بەلگىلى ءبىر نارسەگە تولىققاندى كىرىسىپ, اياعىنا دەيىن جەتكىزە المايدى», – دەيدى.
تارتىبىنە كوڭىلى تولماعان تاربيەشىنىڭ اۋليەلىگىن مايكل ءبىرجولا تەرىسكە شىعاردى. ونىڭ كۇش-قۋاتىنىڭ تاسىپ-تولعانى سونشالىق, سۋدا جۇزۋدەن الدىنا جان سالماي ءجۇر بۇگىنگە شەيىن. تىنىشسىز مايكل اۋەلى اپكەسىنىڭ ىقپالىمەن جەتى جاسىندا سۋعا جۇزۋگە ۇيىرسەكتەپ, باسسەيندى جاعالادى. بۇكىل ەنەرگياسىن سۋعا جۇزۋگە باعىتتاعان بالا 10 جاسىندا ءوز قاتارلاستارىنىڭ اراسىندا ۇلتتىق رەكوردتى جاڭارتقانى بار. ءسويتىپ, بوب بوۋماننىڭ باسشىلىعىمەن ءبىرجولا جاتتىعۋعا دەن قويدى. 15 جاسىندا سيدنەيدە وتكەن وليمپياداعا العاشقى رەت قاتىسىپ, 200 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن جۇزۋدە 5-ورىنعا تۇراقتادى. قولا مەدال قول سوزىم جەردە قالعانى وكىندىردى, ارالىقتى بار بولعانى 0,33 سەكۋند قانا ءبولىپ تۇردى.
ال افينا وليمپياداسىنىڭ ءجونى بولەك ەندى. 19 جاستاعى فەلپس 8 مەدال جەڭىپ السا, ونىڭ 6-ۋى التىن, 2-ءۋى قولا. ەللادا ەلىندە ءۇش وليمپيالىق جانە ءبىر الەمدىك رەكورد جاڭارتقانى تاعى بار. شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىت بويى جەتىستىكتەر جىلناماسىندا شەگەلەنگەن رەكورد – ءبىر وليمپيادادا 8 مەدال العان كەڭەس گيمناسشىسى الەكساندر ديتياتيننىڭ 1980 جىلعى ماسكەۋ وليمپياداسىنداعى رەكوردىن قايتالادى.
2008 جىلعى بەيجىڭ وليمپياداسىندا مايكل ءوزى باسەكەگە تۇسكەن قاشىقتىقتىڭ بارلىعىندا جەڭىسكە جەتىپ, 8 رەت اقش-تىڭ ءانۇرانىن اسپانداتتى. ميۋنحەن وليمپياداسىنداعى مارك سپيتتستىڭ (7 التىن) جەتىستىگىن 36 جىلدان كەيىن جاڭارتتى. ءسويتىپ, قوس وليمپيادانىڭ ناتيجەسىندە 14 دۇركىن وليمپيادا چەمپيونى اتاندى. وسىلايشا, «ۇشقىر فينن» پااۆو ءنۋرميدى, امەريكالىق جەلاياق كارل ءليۋيستى جانە ءوزىنىڭ ارىپتەسى امەريكالىق مارك سپيتتستى ارتقا تاستاپ, زاماناۋي وليمپيا ويىندارى تاريحىنداعى ەڭ كوپ جەڭىسكە جەتكەن سپورتشىعا اينالدى.
تۇماندى البيون تورىندەگى جەڭىسى ونى وليمپيادالاردا جەڭىپ العان جالپى مەدالدارىنىڭ سانى جاعىنان بارلىق سپورت تۇرىندەگى بۇكىل اتلەتتەردى ارتقا تاستاۋعا سەبەپشى بولدى. 22 مەدال. ءسويتىپ, 48 جىل بويى ەشكىم قايتالاي الماعان لاريسا لاتىنينانىڭ رەكوردىن قايتالاپ, 18 مارتە وليمپيادا چەمپيونى اتاندى.
سۋدا ەركىن جۇزۋگە بەرىلگەنى سونشالىق, تورتكىل دۇنيەگە تاڭداي قاقتىرعان سپورتشىعا اينالدى. «سۋدا مەن ءوزىمدى ءۇيدە جۇرگەندەي سەزىنەمىن. ءسوز جوق, بۇل مەنىڭ مەكەنىم». راس, مايكل سۋدا ءوز ۇيىندە جۇرگەندەي سەزىنبەسە, كەرەمەت جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزە الار ما ەدى!
قازىرگى كەزدە مايكل فەلپس بەسىنشى وليمپياداسىنا, ريوعا ازىرلەنىپ جاتىر. مايكل سياقتى ءبىر مارقاسقا سپورتشىسى بولاتىن بولسا, ءبىزدىڭ قازاققا مازاسىزدانۋدىڭ دا ءجونى جوق-اۋ. سۋدا جۇزۋدەن الدىنا جان سالماعان بالتيموردان شىققان وعىلاننىڭ وسىناۋ جەڭىستەرىنە باستايتىن ءوز تۇجىرىمى بار. «قالىپتى ءومىردىڭ فورمۋلاسى سپورتسىز بولۋى مۇمكىن ەمەس». وسىلايشا مايكل فەلپس ءومىرىن سپورتسىز ەلەستەتە المايتىنىن سەزدىرەدى. جەڭىسكە دەگەن جىگەر ونىڭ: «رەكورد دەگەنىڭىز ونى ورناتۋ ءۇشىن كەرەك قوي», دەگەن جەلپىنىس-تۇجىرىمىنان ايقىن اڭعارىلادى.
«شەكسىزدىك دەگەن اتىمەن جوق – سەن قاندايدا ءبىر ماقساتقا كوبىرەك ۇمتىلساڭ, سونشالىقتى ىلگەرى جىلجي بەرەتىن بولاسىڭ», دەيتىن دە وسى مايكل. وليمپ ءبيىگىنە كوتەرىلۋ ءۇشىن دە ادامنىڭ رۋحى بيىك بولۋى كەرەك, ال رۋحتى شىڭدايتىن – ىشكى وي يىرىمدەرى. فەلپستىڭ جوعارىداعى وي ورامدارى ونىڭ جەڭىستى جولىنىڭ باستاۋى ەمەس دەپ كىم ايتا الادى!
مايكل فەلپس – ازىرگە الەم سپورتىنداعى 18 مارتە وليمپيادا چەمپيونى, 26 رەت الەم چەمپيونى اتانعان جالعىز سپورتشى. وسىنىڭ ءوزى-اق ونىڭ وي ءوليمپىنىڭ قانشالىقتى قۋاتتى ەكەنىن ايعاقتايدى. وي – ويىندار ءوليمپىنىڭ شىڭىنا باستايتىن بىردەن-ءبىر سوقپاق!
كەزىندە ءبىر ءجۋرناليستىڭ جازعانى بار ەكەن. ەگەر دە مايكل فەلپستى جەكە ەل رەتىندە ەسەپتەيتىن بولسا, ءۇش وليمپياداداعى بەيرەسمي ەسەپ بويىنشا ول 12-ورىندى يەمدەنگەن بولار ەدى. ءبىر ءوزى ءبىر قۇراماعا پارا-پار بولىپ تۇر عوي سوندا بالتيموردىڭ وعىلانى.
قازاق ەلى تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى بەس وليمپيا ويىندارىنا قاتىسىپتى. وتاندىق سپورتشىلار بارلىعى – 16 التىن, 17 كۇمىس, 19 قولا مەدالدى قورجىنعا سالدى. ال ءۇش وليمپيادادا ولجا سالعان «سۋ پەرىسى» مايكل فەلپستىڭ كورسەتكىشى جوعارىداعىداي: 18 التىن, 2 كۇمىس, 2 قولا! وسىدان كەيىن فەلپسكە تاڭداي قاعىپ, قول سوقپاعاندا قايتەرسىڭ!
«بالتيموردىڭ جەبەسى» برازيليادا دا ۇشقىرلىق تانىتىپ جاتسا, تاڭعالمايمىز. ريودا رەكوردتاردى جاڭارتىپ, مايكل فەلپس وردا بۇزىپ جاتسا, ونىسىن زاڭدىلىق دەپ قابىلدايتىنىمىز انىق. ويتكەنى, ول – وي ءوليمپىندە العان ولجاسىن ويىندار وليمپىندە جالعاستىرعان جان.
عابيت ىسكەندەر ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
| اراقاشىقتىق |
2000
(سيدنەي), العان ورنى |
2004
(افينا), العان ورنى |
2008
(بەيجىڭ),
العان ورنى |
2012
(لوندون), العان ورنى |
| 200 مەترگە ەركىن ءجۇزۋ |
– |
3 |
1 |
– |
| 100 مەترگە
باتتەرفلياي
ادىسىمەن ءجۇزۋ |
– |
1 |
1 |
1 |
| 200 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن ءجۇزۋ |
5-ورىن |
1 |
1 |
2 |
| 200 مەترگە كەشەندى ءجۇزۋ |
– |
1 |
1 |
1 |
| 400 مەترگە كەشەندى ءجۇزۋ |
– |
1 |
1 |
4 |
| 4ح100 م ەستافەتالىق ەركىن ءجۇزۋ |
– |
3 |
1 |
2 |
| 4ح200 م ەستافەتالىق ەركىن ءجۇزۋ |
– |
1 |
1 |
1 |
| 4ح100 م ارالاس
ەستافەتا |
– |
1 |
1 |
1 |
| بارلىعى |
– |
6 التىن, 2 قولا |
8 التىن |
4 التىن, 2 كۇمىس
|
