تاتيانانىڭ قىرداعى ءانى

بەسقاراعايلىق گالينا بايۋن اباي اندەرىن تامىلجىتا ورىندايدى گالينا بايۋن – عاجاپ ءانشى. شىعىس ءوڭىرىنىڭ جۇرتشىلىعى, اسىرەسە, بەسقاراعايلىقتار ونىڭ جان-تانىمەن ورىندايتىن نازىك تە سىرلى اندەرىن ءسۇيىپ تىڭدايدى. گالينا دميتريەۆنا 1963 جىلدان بەرى, جارتى عاسىر بويى ساحنادا ساندۋعاشتاي سايراپ, اۋەزدى انىمەن تىڭدارمانىن باۋراپ كەلەدى. الدەقاشان زەينەت دەمالىسىنا شىقسا دا قوعامدىق ومىردەن قول ۇزگەن ەمەس. ول – اۋدانداعى سلاۆيان ەتنومادەني ورتالىعى جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى, «اسىل اجەلەر» ۆوكالدى ءانسامبلىنىڭ ءھام ارداگەرلەر حورىنىڭ بەلدى مۇشەسى. ۆوكالدى توپتىڭ قۇرامىندا رەسەيدىڭ التاي ايماعىنداعى ميحايلوۆسكي اۋدانىندا وتەتىن «ۆەنوك درۋجبى» فەستيۆالىندە, وبلىس ورتالىعىندا وتەتىن اۋدان كۇندەرىندە ءجيى ونەر كورسەتەدى. ال ليۋدميلا شاحۆوروستوۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن سلاۆيان ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ «جەمچۋجينكا» فولكلورلى انسامبلىنە مۇشە بولعانىنا 20 جىلدان استام ۋاقىت ءوتىپتى. قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ىركىلمەي ءان سالاتىن گالينانىڭ العاشقى حور ديريجەرى ميحايل شاحۆوروستوۆ بولاتىن. ميحايل فەدوروۆيچ كەيىن رەسەيدىڭ التاي ايماعىندا ءوزى قۇرعان «سيبيريانوچكا» حورىمەن ايگىلى بولدى. گالينا دميتريەۆنا 1956 جىلى بەسقاراعاي اۋدانىنداعى بولشايا ۆلاديميروۆكا ورتا مەكتەبىن بىتىرگەننەن كەيىن الماتى قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق مەديتسينا ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇستى. 1958 جىلى وقۋدى ءتامامداپ, «اكۋشەر» ماماندىعىن العان جاس قىز جولدامامەن تۋعان اۋدانىنا كەلدى. سودان بەرگى 40 جىلدان استام ۋاقىت بويى دەنساۋلىق سالاسىنداعى قىزمەتىن ابىرويمەن اتقاردى. العاشقىدا سەميارسك, بوراس اۋىلدىق اۋرۋحانا بولىمشەلەرىندە ەڭبەك ەتتى. 1986 جىلى ۇزاق جىلعى ەڭبەگىنىڭ وتەۋى رەتىندە اۋدانداعى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇرمەت كىتابىنا ەنىپ, بىرقاتار مەدالدارمەن ماراپاتتالدى. ماماندىعى مەديتسينا قىزمەتكەرى بولسا دا ارقاشان ساحناعا ازىرلەنۋگە ۋاقىت تاباتىن. گالينا اجەيدىڭ رەپەرتۋارىندا ءتۇرلى حالىقتاردىڭ اندەرى بار. اسىرەسە, اباي اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرىپ ورىندايدى. ۇلى اقىننىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىندا ابايدىڭ «ايتتىم, سالەم, قالامقاس» ءانىن ورىنداعانى شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ عانا ەمەس, ءدۇبىرلى تويعا كۋا بولعان الىس-جاقىننان كەلگەن كوپتەگەن قوناقتاردىڭ جادىندا. اباي اندەرىنەن بولەك, قازاقتىڭ حالىق اندەرى مەن ورىس, ۋكراين رومانس­تارىن ورىنداعاندى جانى سۇيەدى. ماسەلەن, «ءاليا», «سنەگوپاد», «ەحو ليۋبۆي», «ۋترو تۋماننوە» اندەرى گاليا اجەيدىڭ ورىنداۋىندا ەرەكشە تۇرلەنىپ سالا بەرەتىنى بار. ەسەنيننىڭ سوزىنە جازىلعان «وتگوۆوريلا روششا زولوتايا» ءانىن بەسقاراعايلىقتار اۋداندا ءوتىپ جاتاتىن ءداستۇرلى رومانستار كەشىندە قايتا-قايتا سۇراتىپ ورىنداتسا, ورىستىڭ حالىق ءانى «سوسەنكانى» وسكەمەن جۇرتشىلىعى وسى كىسىنىڭ ورىنداۋىندا تىڭداعاندى جاقسى كورەدى. گالينا دميتريەۆنا تەك ءان سالىپ قانا قويماي, جىر جازادى. قولونەرىمەن دە اينالىسادى. «شەبەردىڭ قولى ورتاق» دەگەندەي, اجەنىڭ جاساعان بۇيىمدارى جۇرت نازارىنا ءجيى ۇسىنىلىپ جاتادى. كورمەلەردە ات-تۇيەدەي قالاپ الىپ كەتەتىندەر دە بارشىلىق. ايتالىق, شىعىس وڭىرىندە وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ دوستىق كەرۋەنىنە ءبىر كىسىدەي اتسالىسقان گاليا اجە بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ اتىنان  ءوزىنىڭ قولونەر كورمەسىن ۇسىنعان-دى. كەستە تىگۋدى العاشقى مۇعالىمى ەليزاۆەتا رەۆينا-ۆارەنيكتەن, كەيىن كورشىسى اننا نيكولاەۆنادان ۇيرەنگەنىن ايتادى. قازىرگى كەزدە ءوزى دە كەيىنگى جاستاردى قولونەرگە باۋلىپ ءجۇر. 1939 جىلى 22 قاڭتاردا بوراس اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن گالينا دميتريەۆنانىڭ بالالىق شاعى سوعىستىڭ اۋىر جىلدارىنا تۇسپا-تۇس كەلدى. مايدانعا اتتانعان اكەسى حابار-وشارسىز كەتكەندىكتەن, شيەتتەي بالالاردى باعىپ-قاعۋدىڭ بار اۋىرتپالىعى جالعىز شەشەسىنىڭ موينىنا ءتۇستى. جۋىردا ءبىر تۋىسقانى ينتەرنەتتەن مەموريالداعى رەسەي فەدەراتسياسى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ورتالىق مۇراعاتىنان كەزدەيسوق اقپاراتتى كورىپ, گالينا دميتريەۆناعا جىبەرەدى. وسىدان كەيىن ول بەسقاراعاي اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتى ارقىلى اتالعان مۇراعاتقا ءوتىنىش جولداعان ەكەن. جالعىز قىزى گالينا بايۋن-كولبينا اكەسى دميتري كولبيننىڭ قاي جەردە جەرلەنگەنىن بىلگىسى كەلەدى. دميتري ستەپانوۆيچ بەلارۋستە تۇتقىنعا ءتۇسىپ, 1941 جىلى 17 قاراشادا قايتىس بولعان ەكەن. ءتىپتى, گەرمانيا جەرىندە جەرلەنگەن كۇننىڭ وزىندە سوندا تۇراتىن بالاسى سەرگەي ارقىلى اكەسىنىڭ جەرلەنگەن زيراتىن تاۋىپ الۋىنا مۇمكىندىك بار ەدى. اتالعان اقپارات كوزىنەن گاليا اجەي اكەسىنىڭ تۋعان اعاسى تيحوننىڭ جەڭىسكە ساناۋلى كۇن قالعاندا بەرلين وپەراتسياسى كەزىندە وققا ۇشقانىن بىلەدى. بۇگىندە گالينا دميتريەۆنا – سەگىز نەمەرەسىن اسەم انىمەن تەربەتىپ ۇيىقتاتىن باقىتتى اجە. تاياۋدا بەسقاراعاي اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتكىزگەن شىعارماشىلىق كەشىنە ءانشى اجەنىڭ بارلىق بالا-شاعاسى قاتىستى. ءتىپتى, گەرمانياداعى بالاسى سەرگەي مەن نەمەرەسى, سەمەيدەگى اپكە-سىڭلىلەرى دە قوناق بولىپ, ونەرلى اجەلەرىن ماقتان تۇتاتىندارىن ايتتى. سول كەشتە اۋدان اكىمىنىڭ العىس حاتىمەن ماراپاتتالىپ, قازاقتىڭ اق جاۋلىعىن سىيعا الۋى, اۋداندىق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن ءتۇرلى مەكەمەلەردەن, ونىڭ ىشىندە ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن اۋداندىق دوستىق ءۇيىنىڭ سىي-سىياپاتىنا بولەنۋى گالينا دميتريەۆنانىڭ عيبراتتى عۇمىرىنىڭ بيىك ءبىر بەلەسى ىسپەتتى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان» شىعىس قازاقستان وبلىسى, بەسقاراعاي اۋدانى