قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №9-2-174

2015 جىلعى 27 اقپان, استانا قالاسى قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىن بەكىتۋ تۋرالى «وسiمدiك شارۋاشىلىعىنداعى مiندەتتi ساقتاندىرۋ تۋرالى» 2004 جىلعى 10 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابى 2-تارماعىنىڭ 12-4) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ينۆەستيتسيالىق ساياسات جانە قارجى قۇرالدارى دەپارتامەنتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىن مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالانۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى س.وماروۆ «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى _____________ ق.قاسىموۆ 2015 جىلعى 27 اقپان «كەلىسىلگەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ___________ ۆ.شكولنيك 2015 جىلعى 21 ءساۋىر قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2015 جىلعى 27 اقپانداعى №9-2/174 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ ولشەمدەرى مەن سيپاتتامالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارى (بۇدان ءارى - كريتەريلەر) «وسiمدiك شارۋاشىلىعىنداعى مiندەتتi ساقتاندىرۋ تۋرالى» 2004 جىلعى 10 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابى 2-تارماعىنىڭ 12-4) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەنگەن جانە قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىن بەلگىلەيدى. 2. كريتەريلەر اگروكليماتتىق اۋدانداستىرۋ نەگىزىندە ايقىندالعان جانە نەگىزگى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن - ءداندى (جازدىق - ەرتە جانە كەش, كۇزدىك), مايلى (كۇنباعىس, ماقسارى, راپس), ءداندى-بۇرشاقتى (اس بۇرشاق, نوقات, قىتايبۇرشاق), تامىرتۇينەكجەمىستى (قانت قىزىلشاسى, كارتوپ), يىرىلەتىن (ماقتا) داقىلداردى ۆەگەتاتسيالاۋ شارتتارى ەسكەرىلە وتىرىپ ازىرلەنگەن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماقتارىن اگروكليماتتىق اۋدانداستىرۋ وسى كريتەريلەرگە 1-قوسىمشادا كورسەتىلگەن كوپتەگەن وسىمدىكتەردىڭ بەلسەندى ۆەگەتاتسياسى كەزەڭى ەسكەرىلە وتىرىپ, جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋى بويىنشا جۇرگىزىلگەن. 3. قولايسىز تابيعات قۇبىلىسى - ناتيجەسىندە وسiمدiك شارۋاشىلىعىنىڭ ءونiمi جويىلعان نەمەسە بۇلiنگەن تابيعات قۇبىلىسى (ۇزاق مەرزiمدى - قۇرعاقشىلىق, ءۇسiپ كەتۋ, جىلۋدىڭ جەتiسپەۋi, توپىراقتىڭ شامادان ارتىق ىلعالدانۋى, اۋانىڭ شامادان تىس ىلعالدانۋى, سۋ تاسقىنى, سۋ تاپشىلىعى, اڭىزاق; قىسقا مەرزiمدi - بۇرشاق سوعۋ, نوسەر جاڭبىر, ۇسiك شالۋ, قاتتى جەل, سەل). 2. ۇزاق مەرزىمدى قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارى 4. قۇرعاقشىلىق اتموسفەرالىق جانە توپىراقتىق بولىپ بولىنەدى. اتموسفەرالىق قۇرعاقشىلىق - اتموسفەرانىڭ جاۋىن-شاشىننىڭ جەتكىلىكسىز بولۋىمەن, جوعارى تەمپەراتۋرامەن جانە تومەن ىلعالدىلىقپەن سيپاتتالاتىن جاي-كۇيى. «اتموسفەرالىق قۇرعاقشىلىقتىڭ» كريتەريلەرى وسى كريتەريلەرگە 2-قوسىمشاعا سايكەس بەلگىلەنگەن. توپىراقتىق قۇرعاقشىلىق - توپىراقتىڭ قۇرعاۋىمەن سيپاتتالاتىن توپىراقتىڭ جاي-كۇيى. «توپىراقتىق قۇرعاقشىلىقتىڭ» كريتەريلەرى وسى كريتەريلەرگە 3-قوسىمشاعا سايكەس بەلگىلەنگەن. اتموسفەرالىق جانە توپىراقتىق قۇرعاقشىلىقپەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى جانە دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: جاپىراقتاردىڭ (تومەنگى جانە جوعارعى قاتارلاردىڭ) سارعايۋى نەمەسە قوڭىرلانۋى, سونداي-اق ولاردىڭ جاسىل كۇيىندە قۋراۋى; ماساقتاردىڭ سارعايۋى; ۇرىقتاردىڭ نەمەسە دامىعان گۇل شوعىرىنىڭ, تۇينەكتەردىڭ, گۇلدەردىڭ, تۇيىندەردىڭ قۋراۋى نەمەسە تۇينەكتەردىڭ, گۇلدەردىڭ, تۇيىندەردىڭ, ءپىسىپ-جەتىلمەگەن جەمىستەردىڭ ءتۇسۋى; ورامداردان جاڭادان پايدا بولعان ءجىپ تارىزدەس ساباقتاردىڭ (جۇگەرىدە) سولۋى. قولايسىز جاعدايدىڭ ودان ءارى قاراي ساقتالۋى كەزىندە جاقىنداعان قاتتى زاقىمدانۋدىڭ بەلگىلەرى مىنالار: قىلقانداردىڭ اعارۋى ء(داندى ماساقتى داقىلداردا); جاپىراقتارىنىڭ جوعارى بولىگىنىڭ تۇتىك تارىزدەس بولىپ ورالۋى; جاپىراقتاردا كۇندىزگى ۋاقىتتا سەرپىندىلىكتىڭ جوعالۋى, ونىڭ دالەلى ولاردىڭ ۋاقىتشا سولۋى (جاپىراقتار بۇگىلىپ قالادى) بولىپ تابىلادى. ءداننىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن قۋراۋىنىڭ ەكىنشى بەلگىسى ءداننىڭ ماساقتانۋدان سارعايۋىنا دەيىنگى از عانا ۇزاقتىق - جۇمساق بيدايدا كوپ دەگەندە 20-22 كۇن جانە قاتتى بيدايدا - كوپ دەگەندە 23-25 كۇن بولادى. 5. ءۇسىپ كەتۋ قاتتى - اياز ۋاقىتىندا قار جامىلعىسى بولماعان كەزدە نەمەسە ونىڭ قۋاتى جەتكىلىكسىز بولعان كەزدە تومەنگى تەمپەراتۋرامەن قىستايتىن داقىلداردىڭ ءب ۇلىنۋى. «ءۇسىپ كەتۋدىڭ» كريتەريلەرى وسى كريتەريلەرگە 4-قوسىمشاعا سايكەس بەلگىلەنگەن. وسىمدىكتەردىڭ ءۇسىپ كەتۋمەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: وسىمدىكتەردىڭ ءار ءتۇرلى ورگاندارىنىڭ (جاپىراقتارى, ساباقتارى, تامىرلارى) ءب ۇلىنۋى; تۇپتەنۋ ءتۇيىنىنىڭ ءب ۇلىنۋى, ول سولعان كەزدە وسىمدىك ولەدى. 6. جىلۋدىڭ جەتىسپەۋى بەلسەندى جانە ءتيىمدى اۋا تەمپەراتۋرالارىنىڭ ءىس جۇزىندەگى جيىنتىقتارى جانە فيزيولوگيالىق دامۋ ء(ار ءتۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى دامۋىنىڭ بەلگىلى ءبىر فازالارىنىڭ باستالۋى) ءۇشىن قاجەتتى تەوريالىق كونستانتتار بويىنشا ايقىندالادى. ءتيىمدى اۋا تەمپەراتۋرالارىنىڭ جيىنتىقتارى - بۇل بيولوگيالىق نولدەن تومەن تەمپەراتۋرانى الىپ تاستاعانداعى ون كۇندىك ورتاشا تەمپەراتۋرالاردىڭ جيىنتىقتارى, ياعني ونىڭ كەزىندە سول نەمەسە وزگە دە داقىلدىڭ بەلسەندى ءوسۋىنىۋ باستالۋى. ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە جىلۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى كەزىندە بەلسەندى جانە ءتيىمدى اۋا تەمپەراتۋرالارىنىڭ جيىنتىعى وسى كريتەريلەرگە 5-قوسىمشاعا سايكەس بەلگىلەنگەن. جىلۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى كەزىندەگى وسىمدىكتەردىڭ ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: وسىمدىكتەردىڭ باياۋ ءوسۋى; وسىمدىكتەردىڭ داندەنۋى جانە ءپىسۋى كەزەڭىندە جەمىستى ورگاندارى دامۋىنىڭ ناشارلاۋى ء(داندى داقىلداردىڭ ماساعى (سىپسەباسى) ونىمدىلىگىنىڭ تومەندەۋى) كۇنباعىستىڭ, جۇگەرى سوبىعىنىڭ مايدا قورجىنشالارىنىڭ پايدا بولۋى). 7. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جەكەلەگەن اۋداندارىندا ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە توپىراقتىڭ شامادان تىس ىلعالدانۋى توپىراق 10-12 سم تەرەڭدىكتە, ىلعالدىلىقتى كوزبەن شولىپ باعالاۋ كەزىندە قاتارىنان كەمىندە 20 تاۋلىك بويى جابىسقاق نەمەسە اققىشتىق جاي-كۇيىمەن سيپاتتالعاندا بايقالادى. جەكەلەگەن تاۋلىكتەردە (4-5 تاۋلىكتەن ارتىق ەمەس) توپىراقتىڭ جۇمساق ءيىلىمدى جاي-كۇيگە اۋىسۋىنا جول بەرەدى. «توپىراقتىڭ شامادان تىس ىلعالدانۋدىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. توپىراقتىڭ شامادان تىس ىلعالدانۋى كەزىندە وسىمدىكتەردىڭ ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن سەبۋ جانە ولاردىڭ دامۋىنىڭ باستاپقى فازالارى كەزەڭىندە وسىمدىكتەردىڭ ءشىرۋى; بيىك وسكەن ەگىستى جيناۋدى قيىنداتاتىن استىقتى جيناۋ كەزەڭىندە استىقتىڭ جاتىپ قالۋى. 8. اۋانىڭ شامادان تىس ىلعالدانۋى ونكۇندىك نورمانىڭ 150%-ىنداي جاۋىن-شاشىننىڭ بولۋى كەزىندە 10 جانە ودان دا كوپ كۇن ىشىندە اۋانىڭ 80% جانە ودان دا كوپ سالىستىرمالى ىلعالدىلىعىنىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك مانىمەن سيپاتتالادى. «اۋانىڭ شامادان تىس ىلعالدانۋدىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. 9. سۋ تاسقىنى قاردىڭ ەرۋى, قاتتى نوسەرلى جاۋىندار, سۋدىڭ جەلمەن كوتەرىلۋى كەزىندە, سەڭنىڭ كەپتەلۋى كەزىندە جەر بەتىندەگى سۋ وبەكتىلەرىندە سۋ دەڭگەيىنىڭ كۇرت كوتەرىلۋى ناتيجەسىندە ەلدى مەكەندەردىڭ, اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن سۇراپىل سۋ باسۋمەن سيپاتتالادى. «سۋ تاسقىنىنىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. 10. سۋ تاپشىلىعى - كوپجىلدىق ورتاشا كورسەتكىشتەرىمەن سالىستىرعاندا سۋ رەسۋرستارىنىڭ سىرتقى اعىنىنىڭ ەداۋىر تاپشىلىعى (50 % جانە ودان كەم). «سۋ تاپشىلىعىنىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. 11. اڭىزاق 5 م/س جانە ودان دا كۇشتى جەلدىڭ ورتاشا جىلدامدىعى كەزىندە كەمىندە 5 كۇن 30% جانە ودان دا از اۋانىڭ ەڭ از سالىستىرمالى ىلعالدىلىعىنىڭ, 25وس جانە ودان دا كوپ اۋانىڭ ەڭ جوعارى تەمپەراتۋراسىنىڭ ساقتالۋىمەن سيپاتتالادى. اڭىزاقتىڭ قارقىندىلىعى اۋانىڭ قۇرعاقتىعىمەن جانە تەمپەراتۋراسىمەن, سونداي-اق اڭىزاق اعىنى قوزعالىسىنىڭ جىلدامدىعىمەن ايقىندالادى. «اڭىزاقتىڭ» كريتەريلەرى وسى كريتەريلەرگە 6-قوسىمشاعا سايكەس بەلگىلەنگەن. اڭىزاقپەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: جاپىراقتاردىڭ (تومەنگى جانە جوعارعى قاتارلارىنىڭ) سارعايۋى نەمەسە قوڭىرلانۋى, سونداي-اق ولاردىڭ جاسىل كۇيىندە قۋراۋى; ماساقتاردىڭ سارعايۋى; ۇرىقتاردىڭ نەمەسە دامىعان گۇل شوعىرىنىڭ, تۇينەكتەردىڭ, گۇلدەردىڭ, تۇيىندەردىڭ قۋراۋى نەمەسە تۇينەكتەردىڭ, گۇلدەردىڭ, تۇيىندەردىڭ, ءپىسىپ-جەتىلمەگەن جەمىستەردىڭ ءتۇسۋى; ورامداردان جاڭادان پايدا ءجىپ بولعان تارىزدەس ساباقتاردىڭ (جۇگەرىدە) سولۋى. قولايسىز جاعدايدىڭ ودان ءارى قاراي ساقتالۋى كەزىندە جاقىنداعان قاتتى ءب ۇلىنۋدىڭ بەلگىلەرى مىنالار: قىلقانداردىڭ اعارۋى ء(داندى ماساقتى داقىلداردا); جاپىراقتارىنىڭ جوعارى بولىگىنىڭ تۇتىك تارىزدەس بولىپ ورالۋى; جاپىراقتاردا كۇندىزگى ۋاقىتتا سەرپىندىلىكتىڭ جوعالۋى, ونىڭ دالەلى ولاردىڭ ۋاقىتشا سولۋى (جاپىراقتار بۇگىلىپ قالادى) بولىپ تابىلادى. 3. قىسقا مەرزىمدى قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارى 12. بۇرشاق سوعۋ جىلدىڭ جىلى مەزگىلىندە قۋاتتى جاڭبىرلى-تۇيدەك بۇلتتاردان نىسانى جانە شاماسى بويىنشا ءار ءتۇرلى قاتتى مۇز بولىكشەلەرى تۇرىندەگى بىرنەشە سەكۋندتان 1 ساعاتقا دەيىن جاۋىن-شاشىننىڭ بولۋىمەن سيپاتتالادى. «بۇرشاق سوعۋدىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. وسىمدىكتەردىڭ بۇرشاق سوعۋمەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: جاپىراقتار (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) قۇلاعان, جىرتىلعان; شوپتەس وسىمدىكتەردىڭ ساباقتارى (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سىنعان; گۇل شوعىرلارى, گۇلدەر, جەمىستەردىڭ تۇيىندەرى, ءپىسىپ-جەتىلمەگەن جەمىستەر, پىسكەن جەمىستەر (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سىنعان, سوعىلعان, قۇلاعان; ءداندى داقىلداردا داندەرى ۇشقان (از, كوپ, وتە كوپ دارەجەدە); وسىمدىكتەردىڭ جاتىپ قالۋى - ۋاقىتشا, تۇپكىلىكتى. 13. نوسەر جاڭبىر 1 ساعات جانە ودان دا از كەزەڭ ىشىندە 20 مم جانە ودان دا كوپ مولشەردە جوعارى قارقىنمەن جاۋىمەن سيپاتتالادى. «نوسەر جاڭبىردىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. نوسەردەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: شوپتەس وسىمدىكتەردىڭ ساباقتارى (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سىنعان; گۇل شوعىرلارى, گۇلدەر, جەمىستەردىڭ تۇيىندەرى, ءپىسىپ-جەتىلمەگەن جەمىستەر, پىسكەن جەمىستەر (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) شايىلعان; وسىمدىكتەردىڭ جاتىپ قالۋى - ۋاقىتشا, تۇپكىلىكتى; ەگىستىكتىڭ اعىندى سۋمەن شايىلۋى; وسكىندەر پايدا بولعانعا دەيىن توپىراق بەتىندە قابىرشاقتىڭ ءتۇزىلۋى. 14. ۇسىك شالۋ اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ بەلسەندى ۆەگەتاتسياسى كەزەڭىندە ولاردىڭ ەداۋىر ب ۇلىنۋىنە اكەپ سوعاتىن اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ (توپىراق بەتىندە) 0وس-تان تومەن تومەندەۋىمەن سيپاتتالادى. «ۇسىك شالۋدىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. ۇسىك شالۋدان ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: جاپىراقتار (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سەمگەن, قوڭىرلانعان, قارايعان, شەتتەرى, ۇشتارى, ورتاسى ب ۇلىنگەن; ساباقتارى مەن وركەندەرى (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) قارايعان, ۇشتارى, جارتىسىنا دەيىن, نەگىزىنە دەيىن سەمگەن; گۇل شوعىرلارى, تۇينەكتەر, گۇلدەر (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سەمگەن, كوڭىرلانعان, ءتۇسىپ قالعان; پىسكەن جەمىستەر, ءدان (جەكەلەگەن وسىمدىكتەردە, كوبىسىندە, كوپشىلىگىندە, بارلىعىندا) ب ۇلىنگەن (از مولشەرى, كوپ بولىگى, بارلىعى); وسىمدىكتەر تۇتاسىمەن ۇسىگەن (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى). 15. قاتتى جەل 15 م/س جانە ودان جوعارى جىلدامدىقتاعى جەلمەن سيپاتتالادى. «قاتتى جەلدىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. وسىمدىكتەردىڭ قاتتى جەلدەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: شوپتەس وسىمدىكتەردىڭ ساباقتارى (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سىنعان; گۇل شوعىرلارى, گۇلدەر, جەمىستەردىڭ تۇيىندەرى, ءپىسىپ-جەتىلمەگەن جەمىستەر, پىسكەن جەمىستەر (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سىنعان; وسىمدىكتەردىڭ جاتىپ قالۋى - ۋاقىتشا, تۇپكىلىكتى; ەگىستىكتەردىڭ ۇشىرۋى - تامىرلاردىڭ جالاڭاشتانۋى, ءداندى وسىمدىكتەردىڭ تۇپتەنۋ تۇيىندەرىنىڭ جالاڭاشتانۋى, ءالسىز تامىرلانعان وسىمدىكتەردىڭ (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) تولىعىمەن ۇشىرۋى; باسىپ قالۋ - وسىمدىكتەردىڭ جەل اۋىستىرعان توپىراقپەن كومىلۋى. 16. سەل سالىستىرمالى قىسقا ۋاقىت ارالىعىندا اعىن سۋ ارنالارىنىڭ قۇرىلىمىن ەداۋىر وزگەرىستەرگە ۇشىراتاتىن جانە وتە ۇلكەن بۇزىلۋلار اكەلەتىن سۋدىڭ جانە سازدى بولشەكتەردەن باستاپ ءىرى تاستار مەن كەسەكتەرگە دەيىنگى تاۋ جىنىستارى سىنىقتارىنىڭ كوپ مولشەرى قوسپاسىنىڭ ۋاقىتشا تاۋلى اعىنىمەن سيپاتتالادى. «سەلدىڭ» كريتەريلەرى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولدانىلادى. وسىمدىكتەردىڭ سەلمەن ءب ۇلىنۋ سيپاتى مەن دارەجەسى مىناداي بەلگىلەر بويىنشا ايقىندالادى: جاپىراقتار (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) جىرتىلعان; شوپتەس وسىمدىكتەردىڭ ساباقتارى (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) سىنعان; گۇل شوعىرلارى, گۇلدەر, جەمىستەردىڭ تۇيىندەرى, ءپىسىپ-جەتىلمەگەن جەمىستەر, پىسكەن جەمىستەر (جەكەلەگەن, كوبى, كوپشىلىگى, بارلىعى) شايىلعان; وسىمدىكتەردىڭ جاتىپ قالۋى - ۋاقىتشا, تۇپكىلىكتى. قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىنا 1-قوسىمشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىن اگروكليماتتىق اۋدانداستىرۋ قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىنا 2-قوسىمشا «اتموسفەرالىق قۇرعاقشىلىقتىڭ» كريتەريلەرى قاداعالاۋ كەزەڭى ۇزاقتىعى اۋانىڭ ەڭ كوپ شاماداعى تەمپەراتۋراسى (وس) اۋانىڭ ەڭ از سالىستىر مالى ىلعال دىلىعى (%) قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ اگروكليماتتىق ايماقتارى ەرتە-كوكتەمگى - ءساۋىر جانە كەش-كۇزگى – قازان قاتارىنان 30 تاۋلىك 10 گرادۋس جانە ودان جوعارى 50 جانە ودان تومەن I, II, III, IV 45 جانە ودان تومەن VI, VII كەش-كوكتەمگى - مامىر جانە كەش-كۇزگى – قىركۇيەك قاتارىنان 30 تاۋلىك 20 گرادۋس جانە ودان جوعارى 40 جانە ودان تومەن I, II, III, V 35 جانە ودان تومەن IV, VI, VII جازعى – ماۋسىم, شىلدە, تامىز قاتارىنان 30 تاۋلىك (كەزەڭنىڭ 25%-دان اسپايتىن ۇزاقتىعىن دا تەمپەراتۋرادا كورسەتىلگەن شەكتەن تومەن بولۋى مۇمكىن) 25-تەن 30 گرادۋسقا دەيىن 35 جانە ودان تومەن بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قاتارىنان 15 تاۋلىك 30-دان 35 گرادۋسقا دەيىن 30 جانە ودان تومەن قاتارىنان 10 تاۋلىك 35 گرادۋستان جوعارى قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىنا 3-قوسىمشا «توپىراقتىق قۇرعاقشىلىقتىڭ» كريتەريلەرى قاداعالاۋ كەزەڭى ۇزاقتىعى توپىراق قاباتىنداعى ءونىمدى ىلعالدىڭ قورى, (مم) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اگروكليماتتىق ايماقتارى 0-20 سم 0-100 سم كوكتەمگى 3 ونكۇندىك ىشىندە 25 جانە ودان تومەن 100 جانە ودان تومەن I, II, III, V 3 ونكۇندىك ىشىندە 20 جانە ودان تومەن 80 جانە ودان تومەن IV 3 ونكۇندىك ىشىندە 15 جانە ودان تومەن 60 جانە ودان تومەن VI, VII جازعى قاتارىنان 30 تاۋلىك 10 جانە ودان تومەن - بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىنا 4-قوسىمشا «ءۇسىپ كەتۋدىڭ» كريتەريلەرى اۋانىڭ ەڭ از شاماداعى تەمپەراتۋراسى (وس) قار جامىلعىسىنىڭ بيىكتىگى (سم) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اگروكليماتتىق ايماقتارى مينۋس 20 جانە ودان تومەن قار جامىلعىسىنىڭ بولماۋى بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن مينۋس 25 جانە ودان تومەن 5 جانە ودان تومەن قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىنا 5-قوسىمشا ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە جىلۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگى كەزىندەگى بەلسەندى جانە ءتيىمدى اۋا تەمپەراتۋرالارىنىڭ جيىنتىقتارى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى ۇزاقتىعى وڭ ورتاشا تاۋلىكتىك اۋا تەمپەراتۋرا­لا­رىنىڭ جيىنتىعى (00س-تان جوعارى) ءتيىمدى تەمپەراتۋ­را­لاردىڭ جيىنتىعى (50س-تان جوعارى) قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ اگرو­كلي­ماتتىق ايماقتارى جازدىق ءداندى داقىلدار ماۋسىم -تامىز 1350 جانە ودان تومەن 1000 جانە ودان تومەن II, III,V ماۋسىم -تامىز 1500 جانە ودان تومەن 1100 جانە ودان تومەن IV, VI, VII جىلۋ سۇيەتىن ءداندى داقىلدار ماۋسىم -تامىز 1800 جانە ودان تومەن 1100 جانە ودان تومەن VIII, XI ماۋسىم -تامىز 1650 جانە ودان تومەن 900 جانە ودان تومەن VII, XI قولايسىز تابيعات قۇبىلىستارىن ايقىنداۋدىڭ كريتەريلەرى مەن سيپاتتامالارىنا 6-قوسىمشا «اڭىزاقتىڭ» كريتەريلەرى اڭىزاق ۇدەمەلىلىگى تاۋلىك ىشىندە بۋلانۋى (مم) تۇستەن كەيىنگى سۋ بۋى (گپا) قانىعۋشىلىعىنىڭ تاپشىلىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اگروكليماتتىق ايماقتارى 10 م/س-تان از جەل كەزىندە 10 م/س-تان اساتىن جەل كەزىندە بارلىق اگروكليماتتىق ايماقتار ءۇشىن ءالسىز 3-5 20-32 13-27 ورتاشا 5-6 33-39 28-32 قارقىندى 6-8 40-52 33-45 وتە قارقىندى 8-دەن استام 52-دەن استام 45-تەن استام بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 25 مامىرداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №11152 بولىپ ەنگىزىلدى.