جەتىسۋداعى جەراستى جىلىجايى

عالىمدار ودان العاشقى ءونىم جينادى تالدىقورعاندىق وقىمىس­تىلار جەراستى جىلىجايىنان العاشقى ءونىم جينادى. وسىلايشا قىزمەتكەرلەر كوكونىس ءوسىرۋ بارىسىندا جىلۋ جانە ەلەكتر قۋاتىن ۇنەمدەۋدىڭ تىڭ جولىن تاپتى. «كوپفۋنكتسيالى جىلىجاي تەرموسىندا جىلۋ جانە ەلەكتر قۋاتىن پايدالانۋدى ازايتۋ ماق­ساتىندا بىلتىر كۇزگە سالىم باستاعان جۇمىسىمىز مىنە, جاقسى ناتيجەسىن بەردى. «ە» ءارپى ىسپەتتى جەر استىن ۇڭعىلاي قا­زىلعان شۇڭقىرعا ورناتىلعان وتاندىق ءونىم پوليكاربوناتتان جاسالعان ماتەريال توبەسىنەن, ال كۇن ساۋلەسىن جىلىجاي ىشىنە شاشىراتاتىن ماتەريال ەرنەۋىنەن جارىق ءتۇسىرىپ تۇرادى. ونىڭ پايداسى سول – كۇن ساۋلەسى مەن جىلۋدى جاقسى ساقتاپ ەلەكتر قۋاتىن جۇمساۋدى ازايتادى. ءسويتىپ, جىلىجايدا وزىندىك جىلۋ ساقتالادى. ونى 8 اي بويى جاساعان تاجىريبەمىز كورسەتتى. ءبىز قيار, قىزاناق, بۇرىش, اقجەلكەن, اسكوك, ءتىپتى, ليمون تۇقىمىن دا سەۋىپ ءوسىرىپ كوردىك. وسىلايشا, بۇل جەردە بارلىق ءونىم ءتۇرى وسەتىنىنە كوز جەتكىزدىك. قۇرىلىمدا جىلۋ ەنەرگياسى تاۋلىگىنە 2-3 ساعات قانا قوسىلىپ تۇرادى. ناتيجەسىندە جىلۋ ەنەرگياسىن پايدالانۋ – 30 پايىزعا, ەلەكتر قۋاتىن پايدالانۋ – 25 پايىزعا ازايىپ وتىر», دەيدى جوبا جەتەكشىسى – ءى. جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى مارات مالتەكباسوۆ. نەگىزىندە جەر بەتىندەگى جىلىجايلاردا جىلۋ قۋاتى تاۋلىك بويى پايدالاناتىنى ءمالىم. وقىمىستىلار تاجىريبەسىنەن وتكەن جاڭا جىلىجايعا سەنىم ارتۋشىلار الدەن پايدا بولا باستادى. ويتكەنى, پايداسى شاش-ەتەكتەن. ەڭ باستىسى ءوزىنىڭ جىلۋى مەن جارىعى بار. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – توپىراق قاباتىن بەلگىلى مولشەردە توسەپ جاسالاتىن ءۇش ساتىلى دەڭگەيدە ءونىم ەتۋگە بولاتىندىعىندا. جەر بەتىندەگىدەي جەل جوق, سول سەبەپتى جىلۋ مەن ىلعال ۇزاق ساق­تالىپ, ءبىر جىلدا 4-5 رەتكە دەيىن ءونىم الۋ مۇمكىندىگى بار ەكەندىگىن دە وقىمىستىلار جوققا شىعارمايدى. نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان». تالدىقورعان.