ءومىر دىڭگەگى ورگە سۇيرەگەن جىگىت

اقماڭداي ارىستار ەلى ايىر­تاۋدىڭ التىن بەسىگىندە تەربەلىپ ءوس­كەن رامازان مۇقاتاەۆتىڭ ءومىر دىڭگەگى قۇرىلىسشى بولۋ ەدى. بۇل ونىڭ ءوزى­نىڭ جەرلەس اعاسى ساۋلەتشى شوت-امان ءۋالي­حانوۆتان العان تاعىلىم دەۋ­گە تۇرارلىقتاي ۇمتىلىس ەكەنى حاق. ساعالاق (ەلەتسكي) اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتى بىتىرىسىمەن اقمولا­داعى ينس­تيتۋتتى اياقتاپ, ينجەنەر قۇرى­لىسشى ديپلومىن العانداعى قۋا­نىش ومىردىڭگەكتىڭ ورگە سۇيرەر باس­پالداعىنداي كورىنگەن. جاس جىگىت جۇمىسقا جۇمىلا كى­رىستى. قوعامدىق ومىردە بولسىن, سپورت­تا بولسىن, كۇندەلىكتى ءتىر­شىلىكتە بولسىن ادىمداپ العا باسۋدى قالايتىن. مۇندايلار شاعىن اۋىل ساعالاقتىڭ اۋقىمىنا سىيمايتىنداي اسەر قالىپتاساتى­نى دا تۇسىنىكتى. وبلىس ورتالىعى كوك­شەتاۋعا كوشىپ كەلۋىن قو­سىم­­شا جا­ۋاپ­كەر­شىلىكپەن باي­لانىستىرعانى سوندىقتان. تو­قىراۋ قيىندىقتارىنا قارا­ماستان قۇرىلىس الاڭدارىندا سەرپىلىپ جۇمىس ىستەپ, سەرىكتەس­تەرىنە دەمەۋ بولا ءبىلدى. كوكشەدە بۇرىن قولدانا قويماعان تەحنولوگيالاردى ناسيحاتتاپ, وندىرىسكە ەنگىزۋگە تالپىندى. ۇسىنىستارى قولداۋ كورىپ جاتتى. ونى قالانىڭ ساۋلەتىنە جاڭا وزگەرىستەر اكەلگەن عيماراتتار­دان كورۋگە بولادى. اسىرەسە, اليكوبوند دەيتىن قۇرىلىس ماتەريالىنا ايرىقشا دەن قويعانى بار. الدە, وسى جابدىق كۇندەردىڭ كۇنىندە الدىنان شىعىپ, ناپاقا مەدەتىنە اينالاتىنىن سەزدى مە ەكەن؟ وعان توقتالماس بۇرىن رامازان مۇقاتاەۆتىڭ جاڭا ەلوردامىز اس­تانانىڭ العاشقى قۇرىلىس الاڭ­دارىنداعى بىلەك بەلسەندىلىگىن ايتا كەتكەن ءجون سياقتى. ويتكەنى, وسى تاقىرىپ قوزعالعاندا ونىڭ جانارى جارقىلداپ, ءجۇزى جايناپ شىعا كەلگەنىن كوردىك. اڭگى­مەنى جىگەر­مەن, سەندىرىپ ايتادى ەكەن. اباي, بەي­­بىت­شىلىك, جەڭىس داڭعىلدارىن­داعى ەسكى ۇيلەردىڭ تەز ارادا جاڭ­عىرىپ شىعا كەل­گەنىن ەرتەگىدەي ەلەس­تەتتى. چەح قۇرىلىسشىلارى­مەن بىرگە دە­پۋتاتتىق تۇرعىن ءۇي كورپۋ­­سىن تۇر­­عىزعانداعى قىزىقتى كۇندەر سىلەمى كوز الدىمىزدا بيىكتەپ با­را جاتتى. «بارەكەلدى!» دەيمىز ىشتەي. جانتالاسقان رامازاننىڭ جان ءدۇر­سىلىن كەيىنىرەك تۇسىندىك. ءجۇ­رەك­تەگى قۇلاگەرى دە تىنىم تاپپايدى عوي مۇنداي جانداردىڭ. رامازان 2002 جىلى قيانداعى كورەياعا تارتىپ كەتكەن. سونداعى كەراميكالىق زاۋىت قۇرىلىسىندا جۇمىس ىستەپتى. ويى – جەر تانۋ, تاجىريبە تولىقتىرىپ, ەلگە الا كەلۋ. ەكشەۋمەن وتكەن ەكى جىل. وي-سالماق تولىسىپ, ەلگە ورالۋ قامىندا جۇرگەن. كۇتپەگەن جەردەن بەينەت كەشتى. وندىرىستىك جاراقات الىپ, ومىرتقاسى زاقىم­داندى. كورەيا­لىق ماماندار وتانى ءساتتى جاساعانىمەن, قايران ازامات ءى توپتاعى مۇگەدەككە اينالىپ, ارباعا تاڭىلدى. قازاق ەلى قاي جەردە جۇرسە دە ازاماتىن ارداقتاعان, قامىقتىرما­عان. وسى رەتتە رامازان باۋىرىمىز قا­زاق­ستاننىڭ كورەياداعى سول كەزدەگى ەلشىسى دارحان بەرداليەۆتىڭ, كونسۋلدىقتىڭ ءۇشىنشى حاتشىسى بەي­بىت نوگەربەكوۆتىڭ قامقورلىعىنا شەكسىز العىسىن ايتادى. كوكشەتاۋعا ورالعاننان كەيىن دە جىلى شۋاق اياسىندا بولدى. الدىمەن ارنايى كۆوتامەن ءنوۆوسىبىر قالاسىندا ەكىنشى رەت وتا جاساتتى. اقتوبەدە ەمدەلدى. قا­زىر كوكشە دارىگەرلەرىنىڭ وڭالتۋ باعىتىنداعى باقىلاۋىندا. الەۋ­مەتتىك قولداۋ شارالارىنان قا­لىس ەمەس. مۇگەدەكتىك ار­با الىپ بەرىلگەن. جاردەماقى, مەملەكەتتىك وتەماقى كولەمى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. ءتاۋ­بە قىلادى. كەلىنشەگى اقتوقتى ەكەۋى ەكى ستۋدەنت بالاسىن وقىتىپ وتىر. «تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر» دەپ جا­تا­مىز. شىنى سول بولعانىمەن, استارىندا ماعىنا بار. ماسەلە وعان دەگەن قامقورلىقتىڭ شەكتەلىپ قال­ماي­تىندىعىندا ەمەس, ماسەلە سول ازا­ماتتىڭ كىرىپتارلىققا بايلانىپ قالماعاندىعىن اڭعارتۋدا بولسا كەرەك. مۇنى رامازانداي جىگىتتەر جاقسى بىلەدى. كىسىگە كوز ءسۇزۋ دەگەن بولمايدى مۇنداي ازاماتتاردا. ءبىر­جارىم جىلداي اۋرۋحانا توسەگىنە بايلانىپ, بەتى بەرى قاراسىمەن ىسكە كىرىستى. باياعى «اليكوبوند» الدىنان شىقتى. ءوزى جەڭىل, يكەمگە كونگىش ماتەريال ونەرلى جاستىڭ قولىمەن ادەمى قولجۋعىشتارعا اينالدى. اۋەلدە ءۇي-ءىشىنىڭ كادەسىنە جاراتىلعان ءدۇ­نيە كورشىلەردىڭ, جولداس-جورانىڭ قى­زىعۋشىلىعىن تۋعىزعان. سۇ­را­نىس ءوستى. قازىر كەنەسارى كوشەسىندەگى را­ما­زان­دى تانىمايتىن كىسى نەكەن-ساياق. وسى سۇرانىستىڭ ادامدى توقى­راۋدان الىپ شىعاتىن قۋات-قاسيەتى دە بار. ەندى قول­جۋعىش­پەن شەكتەلىپ قالۋعا بولمايتىن ەدى. كومپيۋتەر ۇستەلى مەن ورىندىعىن جاسادى, اعاش ىدىس-اياقتار كوبەيدى, ەپتەپ جيھاز جاب­دىقتارىن دايىندادى. بۇلارعا دا تاپسىرىس بەرۋشىلەر شىقتى. اۋىلداعى اكە-شەشەسىنىڭ, با­ۋىر­لارىنىڭ كومەگىنە ءوزىنىڭ تاپقان ناپاقاسىن قوسىپ, ءۇي ىرگەسىنەن جايلى شەبەرحانا اشتى. پاندۋستى دا جابدىقتاپ الدى. وسى رامازاننىڭ تىرشىلىگىمەن تانىسۋ بارىسىندا, وسكەلەڭ ءارى قۇبىل­مالى نارىق زاڭىنىڭ كەز كەلگەن كىسىگە بەلگىلى دارەجەدە اسەر ەتەتىنىن بايقادىم. ىلكىمدىلىك تانىتپاساڭ, ىلەسۋ قيىن. بىردە دوسى جاسۇلان تۇرمىستىق تەحنيكا, ونىڭ ىشىندە, تىگىن ماشينالارىن جوندەۋگە ماماندانۋ قاجەتتىگىن ايتقان. دوس كوڭىل رامازاننىڭ مۇمكىندىگىن ەسەلەۋ, قىزمەتتىڭ ءوتىمدى تۇرىنە يكەمدەلۋ نيەتىمەن اقىل قوسقانىن ءتۇسىندى ول. تابىسى دا كوبەيدى. بارىنەن بۇ­رىن ادامداردىڭ رامازان قولىنان شىققان تۇرمىستىق بۇيىمداردىڭ ءمىنسىز سىڭعىرلاپ تۇرعانىنا ريزا سەزىمدەرىن ءبىلدىرىپ جاتاتىنىن ايت­ساڭىزشى! رامازانمەن قوشتاسار ساتتە ول ەلباسىمىزدىڭ جولداۋى جاريا­لان­عان گازەتتەن مىناداي ءۇزىندى وقى­دى: «ءبىز ولاردى بەل­سەندى ءومىر­گە تارتامىز, ولار تەك جاردەماقى الىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, ءوز­دەرىن قوعامنىڭ مۇشەسى, پايدالى ەڭبەككەر رەتىندە سەزىنەتىن بولادى. بۇل ءوزىمىزدىڭ جانە قوعام الدىنداعى ءبىزدىڭ پارىزىمىز». با­ۋىرىمنىڭ جىميىپ تۇرعان ءجۇزى­نەن كوپ نارسەنى اڭعارۋعا بولاتىن ەدى. سونىڭ ەڭ باستىسى «مەن ءوزىم­نەن بۇرىن وزگەلەردى ويلايمىن. كوپتەگەن جاندار قيىندىقتىڭ قۇرساۋىندا قۇسالانباسىن. ەڭسەسىن تىكتەپ, ەلىنە قىزمەت ەتسىن. وعان تولىق مۇمكىندىك بار», دەگەنگە سايا­تىنىنا ءشۇبا كەل­تىر­مەيمىن. باقبەرگەن امالبەك, «ەگەمەن قازاقستان». اقمولا وبلىسى.