«ماسكەۋ كوز جاسىنا سەنبەيدى» فيلمىندە ايتىلعان «بولاشاق تەلەۆيدەنيەنىكى» دەگەن ءسوز بۇگىندە ءارى ماتەلگە, ءارى شىندىققا اينالعانىن كورىپ وتىرمىز. ولاي بولسا, «قازمەديا ورتالىعى» جۇمىسىنىڭ جاي-جاپسارى تۋرالى ونىڭ باس ديرەكتورى ميربولات ايۋپوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– قۇرمەتتى ميربولات حايرات ۇلى, استانالىق مەدياورتالىقتىڭ قۇرىلعانىنا ءوتكەن جىلدىڭ سوڭىندا 3 جىل تولدى. وسى وقيعامەن ءوزىڭىزدى قۇتتىقتاي وتىرىپ, وسى كەزەڭدە قانداي جۇمىستار اتقارىلعانىن ءوز اۋزىڭىزدان بىلگىمىز كەلەدى؟
– ەسكە تۇسىرسەك, مەملەكەتىمىز «قازمەديا ورتالىعىن» 2012 جىلى قۇرعان كەزدە, مۇنىڭ ءوزى ءبىر قۋاتتى سەرپىن بولىپ ەدى. قازاقستاندا العاش رەت بارلىق ۇلتتىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن ۇجىمدىق تۇرعىدا پايدالاناتىن ءبىرتۇتاس تەحنولوگيالىق, ينجەنەرلىك الاڭ دۇنيەگە كەلدى. جاي كورەرمەنگە تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن وسىعان ءىز اشقان جايلاردى ايتا كەتەيىن. قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا بارلىق تەلەارنالار دەربەس جۇمىس ىستەدى, ولاردىڭ ارقايسىسى وزدەرىنىڭ وندىرىستىك بازاسىن قولداپ, دامىتىپ وتىردى, ەلەۋلى تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر شتاتىن ۇستادى. حابارلاردى جاسايتىن جانە ەفيرگە شىعاتىن قۇرال-جابدىقتاردى دا جاساقتاپ العان-دى. وسىنىڭ ءبارى ءاربىر تەلەارنا ءۇشىن ايتارلىقتاي قارجى ءبولىنۋىن تالاپ ەتتى. سوندىقتان, تەحنولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءبىر سەرۆيستىك وپەراتور عانا وزىنە جۇكتەيتىن ۇلتتىق تەلەراديو كەشەنىن قۇرۋ يدەياسى ابدەن ءپىسىپ-جەتىلگەن ەدى. ءارى ول سينەرگەتيكالىق تيىمدىلىك الۋ ورايىندا دا ءوزىن اقتاپ تۇر. ءبىزدىڭ جاعدايدا بۇل دەگەنىڭىز – «قازمەديا ورتالىعى». ارنالار وزدەرىنە ءتان قىزمەت – كونتەنت جاساۋمەن اينالىسادى. ال قالعان بارلىق, بارشاعا ورتاق تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق ىستەرمەن ءبارىنىڭ قامىن ويلاي وتىرىپ, ءبىز شۇعىلدانامىز. تەلەارنالار ەندىگى جەردە تەحنولوگيالىق ماشاقاتتار ءۇشىن قام جەمەيدى. قمو كورسەتىلەتىن قىزمەت رەتىندە, ءتيىستى ساپالىق دارەجەدە ستۋديانى, قۇرال-جابدىقتاردى, قىزمەتكەرلەردى جانە ەفيرگە دابىل بەرۋگە دەيىنگىنىڭ بارلىعىن ءبىر ءوزى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
ءسويتىپ, ءبىزدىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتىمىز – «حابار» اگەنتتىگى» اق («حابار», «24 KZ», «KazakhTV» ارنالارى), «قازاقستان» رترك («قازاقستان», «بالاپان», «KazSport» ارنالارى, «قازاق راديوسى», «شالقار» جانە «استانا» راديولارى), «ەۋرازيا» ءبىرىنشى ارناسى, «مير» ترك سياقتى ءوز ءارىپتەستەرىمىزدى تەحنيكالىق تۇرعىدان ۇزدىكسىز ءارى ساپالى جابدىقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولدى. سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ اقپاراتتىق ساياساتىن ءجۇرگىزۋدە جەتەكشى ءرول اتقاراتىن ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ دە ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى ءارى باسىم باعىتى بولىپ تابىلادى.
قازىر ءبىز تەحنولوگيالىق كەشەندى جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىن باستاۋ قاجەتتىگى تۋىنداعان كەزەڭدە تۇرمىز. قازمەديا قۇرىلعان كەزدە تەحنيكانىڭ جاڭاشىل تالابىنا ساي كەلگەن-ءدى. بىراق بۇل سالا شاپشاڭ دامۋ ءۇستىندە. ءبىز ارقاشان ۋاقىتتان قالىسپاۋىمىز, تەحنولوگيالىق كەنجەلەۋگە جول بەرمەۋىمىز كەرەك. بۇل, اسىرەسە, قارجى تۇرعىسىنان العاندا وتە-موتە كۇردەلى ماسەلە. ال ەندى ءاربىر ارنا وسىمەن جەكە-جەكە اينالىساتىن جاعدايدى كوزگە ەلەستەتىپ كورىڭىزشى.
– ءسىز «قازمەديا ورتالىعىنا» جارتى جىل بۇرىن كەلدىڭىز, ەڭ الدىمەن قانداي ءمىندەتتەردى شەشۋدى ءجون سانادىڭىز؟
– كەز كەلگەن كومپانياداعى سياقتى, قمو-نىڭ دا وزىندىك پروبلەمالارى بار. سايىپ كەلگەندە, سولاردىڭ ءبارى جۇمىسىمىزدىڭ ساپاسىنا اسەرىن تيگىزەدى. ءبىز ءۇشىن ساپالى ءوندىرىس جانە دابىل بەرۋ ماسەلەلەرى جۇمىسىمىزداعى نەگىزگى باسىمدىقتار بولىپ تابىلادى. ءبىراز قيىنشىلىقتاردى ەڭسەردىك, قالعانى قاراجات ءبولۋ قاجەتتىگىنە بايلانىستى شەشىمىن تابۋ ساتىلارىندا تۇر. ءبىر جاقسىسى, بۇلاردىڭ ءبارى شەشىلەتىن جايلار, تەك ۋاقىت قاجەت. بۇگىنگە دەيىن شەشىمىن تاۋىپ ۇلگەرگەن ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ىشىندە «قازتەلەراديوعا» تەلەۆيزيالىق دابىل بەرۋ ءۇشىن بايلانىستىڭ وپتيكالىق ارنالارىنىڭ 100 پايىز رەزەرۆكە الىنۋىن قامتاماسىز ەتىلۋىن اتاپ ايتار ەدىم. مۇنىڭ ءوزى تولىق سەنىمدىلىككە قول جەتكىزىپ, ءبىزدى حابار تاراتۋداعى ىقتيمال كىدىرىستەردەن ساقتاندىرادى.
جالپى, قمو ستراتەگيالىق ماڭىزداعى نىسان رەتىندە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە باسا كوڭىل ءبولۋدى تالاپ ەتەدى. ءبىز ارىپتەستەرمەن جانە مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ ءارتۇرلى ساناتتاعى كۇتپەگەن احۋالدار ءۇشىن نىساننىڭ كەشەندى قاۋىپسىزدىگىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ءازىرلەدىك, رەگلامەنتتەردى بەلگىلەدىك, جۇيەلى تۇردە توتەنشە جاعدايلار وقۋ-جاتتىعۋلارى وتكىزىلەدى. قاۋىپسىزدىك ۇعىمى بۇگىندە ەداۋىر كەڭەيگەن: ايتالىق, ءورتتەن باستاپ اقپاراتتىققا دەيىن. بۇل ءماسەلەلەرگە دە ءبىز باسىمدى ءتۇردە ءمان بەرەمىز.
كومپانيانى كورپوراتيۆتى باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ءجونىندە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە, ۇدەرىستىك تۇرعىدان قاراۋ ەنگىزىلىپ جاتىر, ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى ىسكە قوسىلدى. الداعى مامىردا ISO – 9001 تالاپتارىنا ساي ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىنىڭ سەرتيفيكاتسياسىن الۋ جوسپارلاندى. ءبىز اعىمداعى قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىمىزگە تالداۋ جاساپ, ءوز شىعىستارىمىزدى بارىنشا وڭتايلاندىردىق, كىرىستەرىمىزدى ىقتيياتتاي تۇستىك, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, داعدارىسقا قارسى شارالار كەشەنىن اتقاردىق. سونىڭ ءناتيجەسىندە كۇتىلىپ وتىرعان ءۇلكەن شىعىننىڭ ورنىنا وسى جىلداردا العاش رەت اعىمداعى شىعىنسىز دەڭگەيگە شىقپاقشىمىز. ءتىپتى, ازداعان تابىسىمىز دا جوق ەمەس. كومپانيانىڭ توپ-مەنەدجمەنتى ءۇشىن بۇل وسىنشالىق قىسقا ۋاقىت ارالىعىنداعى ەلەۋلى جەتىستىك سانالسا كەرەك.
– قازمەديا 2016 جىلعا جانە ودان كەيىنگى كەزەڭگە دامۋدىڭ قانداي ناقتى قادامدارىن ءازىرلەدى؟
– 2016 جىلى ءبىز تەلەراديوكەشەن جۇمىسىنىڭ يدەولوگياسىن تولىقتاي قايتا قۇرىپ, قازمەدياورتالىقتىڭ زور ءمۇمكىندىكتەرىن اشاتىنىمىزعا سەنىمدىمىز. قازىر بۇل الەۋەت, ءتىپتى, جارتىلاي دا پايدالانىلىپ وتىرعان جوق. سوندىقتان, بيىل ءوزىمىز جايلى بار داۋىسپەن مالىمدەۋگە قۇلشىنۋلىمىز. جاس كومپانيا بولساق تا, قالىپتاسىپ, ودان ءارى كەمەلدەنۋدىڭ ۋاقىتى جەتتى. ءبىز ءوندىرىسى جولعا قويىلعان جانە جوعارى كاسىبي ءھام بىلىكتى قىزمەتكەرلەرى جەتكىلىكتى زاماناۋي كورپوراتسياعا اينالۋعا دايىنبىز. الدىمىزدا نەعۇرلىم ساپالى مەديالىق جانە تەحنولوگيالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ, قارجىلىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋدىڭ بيىك مىندەتتەرى تۇر. ال وزىمىزگە كوممەرتسيالىق تابىس اكەلەتىن سالالىق مەديالىق قۇرامداسقا كەلەر بولساق, بۇل ورايدا, ءبىزدىڭ جوسپارىمىز تارتىمدى ورتالىققا – مەدياسالانىڭ قامشىگەرىنە, بىلايشا ايتقاندا, «شىعارماشىلىق ۇيىنە» اينالۋ بولماق. سويتكەن جاعدايدا پروديۋسەرلىك ورتالىقتار, شىعارماشىلىق بىرلەستىكتەر, جۋرناليستەر, مەديامەنەدجەرلەر, قىسقاسى, ءبىزدىڭ سالانىڭ ءسۇت بەتىنە شىعار قايماعى تۇگەل ءبىر شاڭىراق استىندا تۇرىپ, ءوز تۋىندىلارىن دۇنيەگە اكەلەتىن بولادى. بۇل ءمىندەتتى ءبىزدىڭ الدىمىزعا اكتسيونەرلەرىمىز: پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, ۇكىمەت ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بايلانىس, اقپارات جانە اقپاراتتاندىرۋ كوميتەتى ارقىلى قويىپ, سونىمەن قاتار, مەملەكەت تاراپىنان اركەز قولداۋ جاساۋدا.
– ارىپتەستەردەن قازمەديا-
نىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارىنا ۇيرەنۋ وڭاي ەمەستىگى تۋرالى ەستىپ ەدىك. وندا حابار تاراتۋدىڭ تۇتاس ۇدەرىسى بار عوي. بىلۋىمىزشە, بۇكىل وسى اقپاراتتى كورەرمەنگە تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر جەتكىزەدى. مەدياورتالىقتا ءتاجىريبەلى تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر نەگىزگى ۇيىتقى سانالادى. ولارعا قويىلاتىن تالاپتار مەن جۇكتەلەتىن ءمىندەتتەر جايىندا ايتىڭىزشى؟
– تەحنولوگيالىق ۇدەرىستىڭ بۋىندارى كوپ: تەلەجۋرناليستىك كەشەن, قاراجاتتاندىرۋ, قۇراستىرۋ, ماتەريالدار جاساۋ جانە ونى ەفيرگە شىعارۋ (تىكەلەي نەمەسە جازبا تۇرىندە) – وسىنىڭ ءبارىن قازمەدياورتالىق ىسكە اسىرادى. ءبىز بارلىق ارنالاردان قازتەلەراديوعا دەيىن قالىپتاسقان دابىل بەرەمىز, ول كابەلدى جانە باسقا وپەراتورلار ارقىلى ونى تۇپكى تۇتىنۋشىعا – كادىمگى كورەرمەنگە جەتكىزەدى. بۇل ارنالاردىڭ ىرعالىپ-جىرعالماۋىنا جانە تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ شتاتىن داليتپاۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى. ءوزىڭىز ويلاپ كورىڭىزشى, بۇل جاعداي قانشاما شىعىستاردى وڭتايلاندىرادى, سايىپ كەلگەندە, تەك شىعارماشىلىققا كوڭىل بولۋگە ۇمتىلدىرادى. ايتالىق, رەسەيدىڭ ءبىرىنشى ارناسىندا تەحنيكالىق پەرسونالدىڭ نەبارى 4 قىزمەتكەرى بار. سونداي تولاعايعا ءتورت-اق قىزمەتكەر! قالعان بارلىعى ءۇشىن وستانكينودا جۇمىس ىستەيتىن ينتەگراتورلار جاۋاپ بەرەدى. شىن ءمانىندە, ءبىز – قازاقستاندىق وستانكينومىز. بىزدە تەحنيكالىق جۇمىسپەن شۇعىلداناتىندار: وپەراتورلار, ينجەنەرلەر, جارىق ءتۇسىرۋشىلەر, ستۋدياشىلار جانە باسقالار 400 ادامنان اسادى. ايتقانداي, قازىر ءبىز رەسەيلىكتەرمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويدىق, ءتاجىريبە الماسۋدامىز. «وستانكينومەن» ارادا ءتيىستى كەلىسىمگە قول قويىلدى. سونىڭ اياسىندا بىزگە ولاردىڭ دەلەگاتسياسى كەلىپ, جۇمىستى قالاي ءتيىمدى قۇرۋ جونىندە تالدامالار جاساپ, ۇسىنىستار بەرەدى. ال ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە ءتاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىك ارتتىرۋ ءۇشىن ماماندارىمىزدى وستانكينوعا جىبەرەمىز. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز جۇيەلى تۇردە شەتەلدە ءتالىم الىپ, بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرەدى. بۇل ءبىز ءۇشىن وتە قاجەت. جوعارىدا ايتقانىمداي, ءبىزدىڭ سالا تەز دامىپ, تەز وزگەرۋدە. سول ءۇشىن دە ۇنەمى وقۋعا, تىنباي ىزدەنۋگە تۋرا كەلەدى.
– رەسپۋبليكادا 2970-تەن استام تىركەلگەن باق جۇمىس ىستەيدى, سونىڭ 200-دەن استامى ەلەكتروندى. سولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ەلوردادا, الماتىدا جانە وبلىس ورتالىقتارىندا. مەدياورتالىقتان ەلدىڭ ۇلتتىق تەلە-راديو حولدينگتەرى حابار تاراتاتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. بۇل ورايدا, الدا باسقا ارنالاردى نەمەسە راديوستانسالاردى تارتۋ جوسپاردا بار ما؟
– ۇلتتىق ارنالار – ءبىزدىڭ نەگىزگى ارىپتەستەرىمىز. بارلىعىن ءتيىستى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قارجى قاجەت. بۇل دەگەنىڭىز تەك ينجەنەرلىك جۇيەلەر مەن جابدىقتار عانا ەمەس, 70 مىڭ شارشى مەتردەن استام الاڭ. مەملەكەت بىزگە كوممەرتسيالىق قىزمەتپەن اينالىسۋدى تاپسىردى. سوندىقتان, ءبىز وزىمىزگە باسقا سالالىق كومپانيالاردى دا بەلسەندى تۇردە تارتامىز. كوپتەگەن قىزمەتتەردى ۇسىنا الامىز. ول دەگەنىڭىز – ءارتۇرلى قىزمەتتىك ماندەگى جانە ءارتۇرلى اۋقىمداعى 14 بىرەگەي اپپاراتتىق-ستۋديالىق كەشەن, ءىس-شارالار وتكىزۋگە تاپتىرمايتىن مىڭ ورىندىق كونتسەرت زالى, قالانىڭ پانورامالىق كەلبەتىن تۇسىرۋگە بولاتىن 2 Sky-ستۋديا, ball-رۋم ايماقتارى, كورمەلىك حوللدار, دىبىس جازاتىن ستۋديالار, ۆيرتۋالدى ستۋديالار, بۇعان قوسا جارنامانى, ەفير ۇزىكتەرىن, قۇتتىقتاۋلار مەن ءتىپتى, فۋتبول ماتچى كورسەتىلىمىن كورە الاتىن سىرتقى ۇلكەن 5 مەديافاساد ەكرانى. مىسالى, ءبىز وندا وتكەن جىلى العاش رەت استانالىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن چەمپيوندار ليگاسىنداعى «استانا» كومانداسىنىڭ ماتچتارىن تىكەلەي ەفيردەن كورسەتۋدى ۇيىمداستىردىق. قازاقستاندا العاش رەت كينوكونتسەرتتىك كەشەن ىشىندە استاناداعى فۋتبول ماتچتارىنىڭ تىكەلەي ترانسلياتسياسى كورسەتىلدى. استانا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى وسىناۋ عالامات كورىنىستىڭ كۋاگەرلەرى بولدى.
– ازىرگە كوممەرتسيالىق كومپانيالار قاتارىنان ءسىزدەرگە كىمدەر كليەنت بولدى؟
– قاڭتاردا ءبىزدىڭ تاعى ءبىر ستراتەگيالىق ارىپتەسىمىز پايدا بولدى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ءبىزدىڭ بازامىزدا كاسىپكەرلەرگە ارناپ عالامتورلىق حابار تاراتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءبىز بۇعان ستۋديا, كەڭسەجاي ورىندارىن, قۇرال-جابدىق, قىزمەتكەرلەر بولدىك. وزدەرىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالىن اشۋ تۋرالى وي ولارعا وتكەن جىلى كەلگەن. ءسويتىپ, رىنوكتاعى بارلىق ۇسىنىستاردى تالداي كەلە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋى جوعارى دارەجەدەگى بىزگە توقتاعان. بۇل ءۇشىن قۋانىشتىمىز.
ءبىز ەكسپو-2017 كومپانياسىمەن دە ىنتىماقتاستىققا قوسىلدىق. تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدان قازىردىڭ وزىندە وسىناۋ الەمدىك اۋقىمداعى ءىس-شارانى ىلگەرى باستىرىپ كورسەتۋدە رەسۋرس-
تىق ارىپتەس رەتىندە قاراستىرىلۋدامىز. ودان ءارى دە ىنتىماقتاستىق جالعاسا تۇسپەك.
سوڭعى جىلدارى نۇرلان قويانباەۆتىڭ, سەرىك اقىشەۆتىڭ, ءانۋار نۇرپەيىسوۆتىڭ جانە باسقالاردىڭ كوماندالارى سياقتى پروديۋسەرلىك ورتالىقتار ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىزگە اينالدى. وسى سالادا كوزگە تۇسكەندەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ, بارلىعى ىنتىماقتاستىققا شاقىرىلۋدا – ءبىز اشىقتىق ساياساتىن جاريا ەتتىك. بۇرىن مەدياورتالىق اينالاسىندا قادام باستىرماس قامالداي سالقىن قاباق جايلاپ العان بولسا, ەندى ءبىز وسى جاتتاندىلىقتان, سۇرقايلىقتان قۇتىلىپ, ءوزىمىز جايلى اقپاراتتى مەدياورتاداعى ىقتيمال كليەنتتەرىمىزگە بارىنشا جەتكىزۋگە تىرىسىپ باعۋدامىز. ءسويتىپ, يكەمدى تاريفتىك ساياسات جۇرگىزىپ, ولاردى ىنتىماقتاستىققا شاقىرۋدامىز. جانە بۇل استانا مەن رەسپۋبليكا ءوڭىرلەرىنە عانا ەمەس, شەت مەملەكەتتەرگە دە قاتىستى. مىسالى, قازمەدياورتالىقتىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىمەن تانىسا كەلە, رەسەيلىكتەر «قمو-مەن ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگى ايتارلىقتاي» دەپ اسا ۇستامدى تۇردە اتاپ ءوتتى.
– مەدياورتالىقتاعى وتاندىق باسپا باق-تارى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– ءبىز بارلىعى ءۇشىن اشىقپىز. باسپا باق-تارىنىڭ باسپاحانالارى باسقا جەرلەردە بولعاندىقتان, ارينە, ولار ءۇشىن ءبىزدىڭ قۇرامدا بولۋ ءتيىمسىز. ونىڭ ءۇستىنە, ءبىز ءوز كليەنتتەرىمىزدىڭ كەڭسەجايىمىزدى جالعا جاي الىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىمىزدى: ستۋديالارىمىزدى, مونتاجداۋ ءبولمەلەرىن جانە باسقالارىن پايدالانۋىن قالار ەدىك.
– كليەنتتەر تارتۋ ءۇشىن كوم-
پانيا قانداي شارالار قولدانۋدا؟
– تاۋاردى ۆيتريناعا جايىپ قويىپ, كليەنت كۇتىپ وتىراتىن «سۋپەرماركەتتەر» ۋاقىتى ءبىتتى. كوشەگە شىعىپ, كليەنتتەر ىزدەيتىن, اسىرەسە, كورپوراتيۆتى ءارىپتەستەردى الاقانعا سالىپ ايالايتىن كەزەڭ كەلدى. ءبىزدىڭ بيزنەسىمىزدىڭ ەرەكشەلىگى سول, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ىقتيمال, بولۋى ءمۇمكىن-اۋ دەگەن كليەنتتەرىمىزدى ءىس ءجۇزىندە تۇگەل اتى-جونىمەن بىلەمىز. سول سەبەپتەن دە ءبىزدىڭ باستى ءمىندەتىمىز تارتىمدى جاعدايلار جاساپ, ەلدىڭ بۇكىل مەديا جۇرتشىلىعىن ءبىر شاتىر, ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنا جيناۋ بولىپ تابىلادى. مىنە, ناق سول جاعدايدا ءبىز قيىندىققا توتەپ بەرەمىز, ۋاقىتپەن بىرگە ادىمداپ داميمىز, ناق سول كەزدە ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى بولامىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
«ماسكەۋ كوز جاسىنا سەنبەيدى» فيلمىندە ايتىلعان «بولاشاق تەلەۆيدەنيەنىكى» دەگەن ءسوز بۇگىندە ءارى ماتەلگە, ءارى شىندىققا اينالعانىن كورىپ وتىرمىز. ولاي بولسا, «قازمەديا ورتالىعى» جۇمىسىنىڭ جاي-جاپسارى تۋرالى ونىڭ باس ديرەكتورى ميربولات ايۋپوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– قۇرمەتتى ميربولات حايرات ۇلى, استانالىق مەدياورتالىقتىڭ قۇرىلعانىنا ءوتكەن جىلدىڭ سوڭىندا 3 جىل تولدى. وسى وقيعامەن ءوزىڭىزدى قۇتتىقتاي وتىرىپ, وسى كەزەڭدە قانداي جۇمىستار اتقارىلعانىن ءوز اۋزىڭىزدان بىلگىمىز كەلەدى؟
– ەسكە تۇسىرسەك, مەملەكەتىمىز «قازمەديا ورتالىعىن» 2012 جىلى قۇرعان كەزدە, مۇنىڭ ءوزى ءبىر قۋاتتى سەرپىن بولىپ ەدى. قازاقستاندا العاش رەت بارلىق ۇلتتىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن ۇجىمدىق تۇرعىدا پايدالاناتىن ءبىرتۇتاس تەحنولوگيالىق, ينجەنەرلىك الاڭ دۇنيەگە كەلدى. جاي كورەرمەنگە تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن وسىعان ءىز اشقان جايلاردى ايتا كەتەيىن. قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا بارلىق تەلەارنالار دەربەس جۇمىس ىستەدى, ولاردىڭ ارقايسىسى وزدەرىنىڭ وندىرىستىك بازاسىن قولداپ, دامىتىپ وتىردى, ەلەۋلى تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر شتاتىن ۇستادى. حابارلاردى جاسايتىن جانە ەفيرگە شىعاتىن قۇرال-جابدىقتاردى دا جاساقتاپ العان-دى. وسىنىڭ ءبارى ءاربىر تەلەارنا ءۇشىن ايتارلىقتاي قارجى ءبولىنۋىن تالاپ ەتتى. سوندىقتان, تەحنولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءبىر سەرۆيستىك وپەراتور عانا وزىنە جۇكتەيتىن ۇلتتىق تەلەراديو كەشەنىن قۇرۋ يدەياسى ابدەن ءپىسىپ-جەتىلگەن ەدى. ءارى ول سينەرگەتيكالىق تيىمدىلىك الۋ ورايىندا دا ءوزىن اقتاپ تۇر. ءبىزدىڭ جاعدايدا بۇل دەگەنىڭىز – «قازمەديا ورتالىعى». ارنالار وزدەرىنە ءتان قىزمەت – كونتەنت جاساۋمەن اينالىسادى. ال قالعان بارلىق, بارشاعا ورتاق تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق ىستەرمەن ءبارىنىڭ قامىن ويلاي وتىرىپ, ءبىز شۇعىلدانامىز. تەلەارنالار ەندىگى جەردە تەحنولوگيالىق ماشاقاتتار ءۇشىن قام جەمەيدى. قمو كورسەتىلەتىن قىزمەت رەتىندە, ءتيىستى ساپالىق دارەجەدە ستۋديانى, قۇرال-جابدىقتاردى, قىزمەتكەرلەردى جانە ەفيرگە دابىل بەرۋگە دەيىنگىنىڭ بارلىعىن ءبىر ءوزى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
ءسويتىپ, ءبىزدىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتىمىز – «حابار» اگەنتتىگى» اق («حابار», «24 KZ», «KazakhTV» ارنالارى), «قازاقستان» رترك («قازاقستان», «بالاپان», «KazSport» ارنالارى, «قازاق راديوسى», «شالقار» جانە «استانا» راديولارى), «ەۋرازيا» ءبىرىنشى ارناسى, «مير» ترك سياقتى ءوز ءارىپتەستەرىمىزدى تەحنيكالىق تۇرعىدان ۇزدىكسىز ءارى ساپالى جابدىقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولدى. سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ اقپاراتتىق ساياساتىن ءجۇرگىزۋدە جەتەكشى ءرول اتقاراتىن ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ دە ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى ءارى باسىم باعىتى بولىپ تابىلادى.
قازىر ءبىز تەحنولوگيالىق كەشەندى جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىن باستاۋ قاجەتتىگى تۋىنداعان كەزەڭدە تۇرمىز. قازمەديا قۇرىلعان كەزدە تەحنيكانىڭ جاڭاشىل تالابىنا ساي كەلگەن-ءدى. بىراق بۇل سالا شاپشاڭ دامۋ ءۇستىندە. ءبىز ارقاشان ۋاقىتتان قالىسپاۋىمىز, تەحنولوگيالىق كەنجەلەۋگە جول بەرمەۋىمىز كەرەك. بۇل, اسىرەسە, قارجى تۇرعىسىنان العاندا وتە-موتە كۇردەلى ماسەلە. ال ەندى ءاربىر ارنا وسىمەن جەكە-جەكە اينالىساتىن جاعدايدى كوزگە ەلەستەتىپ كورىڭىزشى.
– ءسىز «قازمەديا ورتالىعىنا» جارتى جىل بۇرىن كەلدىڭىز, ەڭ الدىمەن قانداي ءمىندەتتەردى شەشۋدى ءجون سانادىڭىز؟
– كەز كەلگەن كومپانياداعى سياقتى, قمو-نىڭ دا وزىندىك پروبلەمالارى بار. سايىپ كەلگەندە, سولاردىڭ ءبارى جۇمىسىمىزدىڭ ساپاسىنا اسەرىن تيگىزەدى. ءبىز ءۇشىن ساپالى ءوندىرىس جانە دابىل بەرۋ ماسەلەلەرى جۇمىسىمىزداعى نەگىزگى باسىمدىقتار بولىپ تابىلادى. ءبىراز قيىنشىلىقتاردى ەڭسەردىك, قالعانى قاراجات ءبولۋ قاجەتتىگىنە بايلانىستى شەشىمىن تابۋ ساتىلارىندا تۇر. ءبىر جاقسىسى, بۇلاردىڭ ءبارى شەشىلەتىن جايلار, تەك ۋاقىت قاجەت. بۇگىنگە دەيىن شەشىمىن تاۋىپ ۇلگەرگەن ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ىشىندە «قازتەلەراديوعا» تەلەۆيزيالىق دابىل بەرۋ ءۇشىن بايلانىستىڭ وپتيكالىق ارنالارىنىڭ 100 پايىز رەزەرۆكە الىنۋىن قامتاماسىز ەتىلۋىن اتاپ ايتار ەدىم. مۇنىڭ ءوزى تولىق سەنىمدىلىككە قول جەتكىزىپ, ءبىزدى حابار تاراتۋداعى ىقتيمال كىدىرىستەردەن ساقتاندىرادى.
جالپى, قمو ستراتەگيالىق ماڭىزداعى نىسان رەتىندە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە باسا كوڭىل ءبولۋدى تالاپ ەتەدى. ءبىز ارىپتەستەرمەن جانە مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ ءارتۇرلى ساناتتاعى كۇتپەگەن احۋالدار ءۇشىن نىساننىڭ كەشەندى قاۋىپسىزدىگىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ءازىرلەدىك, رەگلامەنتتەردى بەلگىلەدىك, جۇيەلى تۇردە توتەنشە جاعدايلار وقۋ-جاتتىعۋلارى وتكىزىلەدى. قاۋىپسىزدىك ۇعىمى بۇگىندە ەداۋىر كەڭەيگەن: ايتالىق, ءورتتەن باستاپ اقپاراتتىققا دەيىن. بۇل ءماسەلەلەرگە دە ءبىز باسىمدى ءتۇردە ءمان بەرەمىز.
كومپانيانى كورپوراتيۆتى باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ءجونىندە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە, ۇدەرىستىك تۇرعىدان قاراۋ ەنگىزىلىپ جاتىر, ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى ىسكە قوسىلدى. الداعى مامىردا ISO – 9001 تالاپتارىنا ساي ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىنىڭ سەرتيفيكاتسياسىن الۋ جوسپارلاندى. ءبىز اعىمداعى قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىمىزگە تالداۋ جاساپ, ءوز شىعىستارىمىزدى بارىنشا وڭتايلاندىردىق, كىرىستەرىمىزدى ىقتيياتتاي تۇستىك, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, داعدارىسقا قارسى شارالار كەشەنىن اتقاردىق. سونىڭ ءناتيجەسىندە كۇتىلىپ وتىرعان ءۇلكەن شىعىننىڭ ورنىنا وسى جىلداردا العاش رەت اعىمداعى شىعىنسىز دەڭگەيگە شىقپاقشىمىز. ءتىپتى, ازداعان تابىسىمىز دا جوق ەمەس. كومپانيانىڭ توپ-مەنەدجمەنتى ءۇشىن بۇل وسىنشالىق قىسقا ۋاقىت ارالىعىنداعى ەلەۋلى جەتىستىك سانالسا كەرەك.
– قازمەديا 2016 جىلعا جانە ودان كەيىنگى كەزەڭگە دامۋدىڭ قانداي ناقتى قادامدارىن ءازىرلەدى؟
– 2016 جىلى ءبىز تەلەراديوكەشەن جۇمىسىنىڭ يدەولوگياسىن تولىقتاي قايتا قۇرىپ, قازمەدياورتالىقتىڭ زور ءمۇمكىندىكتەرىن اشاتىنىمىزعا سەنىمدىمىز. قازىر بۇل الەۋەت, ءتىپتى, جارتىلاي دا پايدالانىلىپ وتىرعان جوق. سوندىقتان, بيىل ءوزىمىز جايلى بار داۋىسپەن مالىمدەۋگە قۇلشىنۋلىمىز. جاس كومپانيا بولساق تا, قالىپتاسىپ, ودان ءارى كەمەلدەنۋدىڭ ۋاقىتى جەتتى. ءبىز ءوندىرىسى جولعا قويىلعان جانە جوعارى كاسىبي ءھام بىلىكتى قىزمەتكەرلەرى جەتكىلىكتى زاماناۋي كورپوراتسياعا اينالۋعا دايىنبىز. الدىمىزدا نەعۇرلىم ساپالى مەديالىق جانە تەحنولوگيالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ, قارجىلىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋدىڭ بيىك مىندەتتەرى تۇر. ال وزىمىزگە كوممەرتسيالىق تابىس اكەلەتىن سالالىق مەديالىق قۇرامداسقا كەلەر بولساق, بۇل ورايدا, ءبىزدىڭ جوسپارىمىز تارتىمدى ورتالىققا – مەدياسالانىڭ قامشىگەرىنە, بىلايشا ايتقاندا, «شىعارماشىلىق ۇيىنە» اينالۋ بولماق. سويتكەن جاعدايدا پروديۋسەرلىك ورتالىقتار, شىعارماشىلىق بىرلەستىكتەر, جۋرناليستەر, مەديامەنەدجەرلەر, قىسقاسى, ءبىزدىڭ سالانىڭ ءسۇت بەتىنە شىعار قايماعى تۇگەل ءبىر شاڭىراق استىندا تۇرىپ, ءوز تۋىندىلارىن دۇنيەگە اكەلەتىن بولادى. بۇل ءمىندەتتى ءبىزدىڭ الدىمىزعا اكتسيونەرلەرىمىز: پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, ۇكىمەت ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ بايلانىس, اقپارات جانە اقپاراتتاندىرۋ كوميتەتى ارقىلى قويىپ, سونىمەن قاتار, مەملەكەت تاراپىنان اركەز قولداۋ جاساۋدا.
– ارىپتەستەردەن قازمەديا-
نىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارىنا ۇيرەنۋ وڭاي ەمەستىگى تۋرالى ەستىپ ەدىك. وندا حابار تاراتۋدىڭ تۇتاس ۇدەرىسى بار عوي. بىلۋىمىزشە, بۇكىل وسى اقپاراتتى كورەرمەنگە تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر جەتكىزەدى. مەدياورتالىقتا ءتاجىريبەلى تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر نەگىزگى ۇيىتقى سانالادى. ولارعا قويىلاتىن تالاپتار مەن جۇكتەلەتىن ءمىندەتتەر جايىندا ايتىڭىزشى؟
– تەحنولوگيالىق ۇدەرىستىڭ بۋىندارى كوپ: تەلەجۋرناليستىك كەشەن, قاراجاتتاندىرۋ, قۇراستىرۋ, ماتەريالدار جاساۋ جانە ونى ەفيرگە شىعارۋ (تىكەلەي نەمەسە جازبا تۇرىندە) – وسىنىڭ ءبارىن قازمەدياورتالىق ىسكە اسىرادى. ءبىز بارلىق ارنالاردان قازتەلەراديوعا دەيىن قالىپتاسقان دابىل بەرەمىز, ول كابەلدى جانە باسقا وپەراتورلار ارقىلى ونى تۇپكى تۇتىنۋشىعا – كادىمگى كورەرمەنگە جەتكىزەدى. بۇل ارنالاردىڭ ىرعالىپ-جىرعالماۋىنا جانە تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ شتاتىن داليتپاۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى. ءوزىڭىز ويلاپ كورىڭىزشى, بۇل جاعداي قانشاما شىعىستاردى وڭتايلاندىرادى, سايىپ كەلگەندە, تەك شىعارماشىلىققا كوڭىل بولۋگە ۇمتىلدىرادى. ايتالىق, رەسەيدىڭ ءبىرىنشى ارناسىندا تەحنيكالىق پەرسونالدىڭ نەبارى 4 قىزمەتكەرى بار. سونداي تولاعايعا ءتورت-اق قىزمەتكەر! قالعان بارلىعى ءۇشىن وستانكينودا جۇمىس ىستەيتىن ينتەگراتورلار جاۋاپ بەرەدى. شىن ءمانىندە, ءبىز – قازاقستاندىق وستانكينومىز. بىزدە تەحنيكالىق جۇمىسپەن شۇعىلداناتىندار: وپەراتورلار, ينجەنەرلەر, جارىق ءتۇسىرۋشىلەر, ستۋدياشىلار جانە باسقالار 400 ادامنان اسادى. ايتقانداي, قازىر ءبىز رەسەيلىكتەرمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويدىق, ءتاجىريبە الماسۋدامىز. «وستانكينومەن» ارادا ءتيىستى كەلىسىمگە قول قويىلدى. سونىڭ اياسىندا بىزگە ولاردىڭ دەلەگاتسياسى كەلىپ, جۇمىستى قالاي ءتيىمدى قۇرۋ جونىندە تالدامالار جاساپ, ۇسىنىستار بەرەدى. ال ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە ءتاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىك ارتتىرۋ ءۇشىن ماماندارىمىزدى وستانكينوعا جىبەرەمىز. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز جۇيەلى تۇردە شەتەلدە ءتالىم الىپ, بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرەدى. بۇل ءبىز ءۇشىن وتە قاجەت. جوعارىدا ايتقانىمداي, ءبىزدىڭ سالا تەز دامىپ, تەز وزگەرۋدە. سول ءۇشىن دە ۇنەمى وقۋعا, تىنباي ىزدەنۋگە تۋرا كەلەدى.
– رەسپۋبليكادا 2970-تەن استام تىركەلگەن باق جۇمىس ىستەيدى, سونىڭ 200-دەن استامى ەلەكتروندى. سولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ەلوردادا, الماتىدا جانە وبلىس ورتالىقتارىندا. مەدياورتالىقتان ەلدىڭ ۇلتتىق تەلە-راديو حولدينگتەرى حابار تاراتاتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. بۇل ورايدا, الدا باسقا ارنالاردى نەمەسە راديوستانسالاردى تارتۋ جوسپاردا بار ما؟
– ۇلتتىق ارنالار – ءبىزدىڭ نەگىزگى ارىپتەستەرىمىز. بارلىعىن ءتيىستى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قارجى قاجەت. بۇل دەگەنىڭىز تەك ينجەنەرلىك جۇيەلەر مەن جابدىقتار عانا ەمەس, 70 مىڭ شارشى مەتردەن استام الاڭ. مەملەكەت بىزگە كوممەرتسيالىق قىزمەتپەن اينالىسۋدى تاپسىردى. سوندىقتان, ءبىز وزىمىزگە باسقا سالالىق كومپانيالاردى دا بەلسەندى تۇردە تارتامىز. كوپتەگەن قىزمەتتەردى ۇسىنا الامىز. ول دەگەنىڭىز – ءارتۇرلى قىزمەتتىك ماندەگى جانە ءارتۇرلى اۋقىمداعى 14 بىرەگەي اپپاراتتىق-ستۋديالىق كەشەن, ءىس-شارالار وتكىزۋگە تاپتىرمايتىن مىڭ ورىندىق كونتسەرت زالى, قالانىڭ پانورامالىق كەلبەتىن تۇسىرۋگە بولاتىن 2 Sky-ستۋديا, ball-رۋم ايماقتارى, كورمەلىك حوللدار, دىبىس جازاتىن ستۋديالار, ۆيرتۋالدى ستۋديالار, بۇعان قوسا جارنامانى, ەفير ۇزىكتەرىن, قۇتتىقتاۋلار مەن ءتىپتى, فۋتبول ماتچى كورسەتىلىمىن كورە الاتىن سىرتقى ۇلكەن 5 مەديافاساد ەكرانى. مىسالى, ءبىز وندا وتكەن جىلى العاش رەت استانالىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن چەمپيوندار ليگاسىنداعى «استانا» كومانداسىنىڭ ماتچتارىن تىكەلەي ەفيردەن كورسەتۋدى ۇيىمداستىردىق. قازاقستاندا العاش رەت كينوكونتسەرتتىك كەشەن ىشىندە استاناداعى فۋتبول ماتچتارىنىڭ تىكەلەي ترانسلياتسياسى كورسەتىلدى. استانا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى وسىناۋ عالامات كورىنىستىڭ كۋاگەرلەرى بولدى.
– ازىرگە كوممەرتسيالىق كومپانيالار قاتارىنان ءسىزدەرگە كىمدەر كليەنت بولدى؟
– قاڭتاردا ءبىزدىڭ تاعى ءبىر ستراتەگيالىق ارىپتەسىمىز پايدا بولدى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ءبىزدىڭ بازامىزدا كاسىپكەرلەرگە ارناپ عالامتورلىق حابار تاراتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءبىز بۇعان ستۋديا, كەڭسەجاي ورىندارىن, قۇرال-جابدىق, قىزمەتكەرلەر بولدىك. وزدەرىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالىن اشۋ تۋرالى وي ولارعا وتكەن جىلى كەلگەن. ءسويتىپ, رىنوكتاعى بارلىق ۇسىنىستاردى تالداي كەلە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋى جوعارى دارەجەدەگى بىزگە توقتاعان. بۇل ءۇشىن قۋانىشتىمىز.
ءبىز ەكسپو-2017 كومپانياسىمەن دە ىنتىماقتاستىققا قوسىلدىق. تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدان قازىردىڭ وزىندە وسىناۋ الەمدىك اۋقىمداعى ءىس-شارانى ىلگەرى باستىرىپ كورسەتۋدە رەسۋرس-
تىق ارىپتەس رەتىندە قاراستىرىلۋدامىز. ودان ءارى دە ىنتىماقتاستىق جالعاسا تۇسپەك.
سوڭعى جىلدارى نۇرلان قويانباەۆتىڭ, سەرىك اقىشەۆتىڭ, ءانۋار نۇرپەيىسوۆتىڭ جانە باسقالاردىڭ كوماندالارى سياقتى پروديۋسەرلىك ورتالىقتار ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىزگە اينالدى. وسى سالادا كوزگە تۇسكەندەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ, بارلىعى ىنتىماقتاستىققا شاقىرىلۋدا – ءبىز اشىقتىق ساياساتىن جاريا ەتتىك. بۇرىن مەدياورتالىق اينالاسىندا قادام باستىرماس قامالداي سالقىن قاباق جايلاپ العان بولسا, ەندى ءبىز وسى جاتتاندىلىقتان, سۇرقايلىقتان قۇتىلىپ, ءوزىمىز جايلى اقپاراتتى مەدياورتاداعى ىقتيمال كليەنتتەرىمىزگە بارىنشا جەتكىزۋگە تىرىسىپ باعۋدامىز. ءسويتىپ, يكەمدى تاريفتىك ساياسات جۇرگىزىپ, ولاردى ىنتىماقتاستىققا شاقىرۋدامىز. جانە بۇل استانا مەن رەسپۋبليكا ءوڭىرلەرىنە عانا ەمەس, شەت مەملەكەتتەرگە دە قاتىستى. مىسالى, قازمەدياورتالىقتىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىمەن تانىسا كەلە, رەسەيلىكتەر «قمو-مەن ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگى ايتارلىقتاي» دەپ اسا ۇستامدى تۇردە اتاپ ءوتتى.
– مەدياورتالىقتاعى وتاندىق باسپا باق-تارى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– ءبىز بارلىعى ءۇشىن اشىقپىز. باسپا باق-تارىنىڭ باسپاحانالارى باسقا جەرلەردە بولعاندىقتان, ارينە, ولار ءۇشىن ءبىزدىڭ قۇرامدا بولۋ ءتيىمسىز. ونىڭ ءۇستىنە, ءبىز ءوز كليەنتتەرىمىزدىڭ كەڭسەجايىمىزدى جالعا جاي الىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىمىزدى: ستۋديالارىمىزدى, مونتاجداۋ ءبولمەلەرىن جانە باسقالارىن پايدالانۋىن قالار ەدىك.
– كليەنتتەر تارتۋ ءۇشىن كوم-
پانيا قانداي شارالار قولدانۋدا؟
– تاۋاردى ۆيتريناعا جايىپ قويىپ, كليەنت كۇتىپ وتىراتىن «سۋپەرماركەتتەر» ۋاقىتى ءبىتتى. كوشەگە شىعىپ, كليەنتتەر ىزدەيتىن, اسىرەسە, كورپوراتيۆتى ءارىپتەستەردى الاقانعا سالىپ ايالايتىن كەزەڭ كەلدى. ءبىزدىڭ بيزنەسىمىزدىڭ ەرەكشەلىگى سول, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ىقتيمال, بولۋى ءمۇمكىن-اۋ دەگەن كليەنتتەرىمىزدى ءىس ءجۇزىندە تۇگەل اتى-جونىمەن بىلەمىز. سول سەبەپتەن دە ءبىزدىڭ باستى ءمىندەتىمىز تارتىمدى جاعدايلار جاساپ, ەلدىڭ بۇكىل مەديا جۇرتشىلىعىن ءبىر شاتىر, ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنا جيناۋ بولىپ تابىلادى. مىنە, ناق سول جاعدايدا ءبىز قيىندىققا توتەپ بەرەمىز, ۋاقىتپەن بىرگە ادىمداپ داميمىز, ناق سول كەزدە ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى بولامىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوعام • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
ەينشتەين ءوزىن «الاياق» سەزىنگەن بە؟
قوعام • كەشە