كوڭىل مارقايتقان كورىكتى كورمە

جۋىردا استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تاريxتان تاعىلىم» اتتى تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. ءسويتىپ, «عاسىرلار قويناۋىنان سىر شەرتكەن قازاقستان» جوباسى اياسىندا 18 قاراشادان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان «تاريحى تەرەڭ اق جايىق» اتتى كورمەنىڭ جۇمىسى قورىتىندىلاندى. شاراعا №56 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ شىعارماشىلىق توبى قاتىسىپ, تاريحي مە­كەندى جىرعا قوسىپ, كۇم­بىرلەتە كۇي تارتتى. بۇل يگى شارانىڭ تۇپكى ماقساتى باتىس قازاقستان وبلىستىق مۋزەي قورلارى ارقىلى ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا اق جايىق ءوڭىرىنىڭ ماتەريالدىق جانە رۋحاني مادەنيەتىنىڭ باعا جەتپەس قۇندىلىقتارىن كورسەتۋدى جانە ولكە تاريحىمەن تەرەڭىرەك تانىستىرۋدى كوزدەگەن ەكەن. ايتا كەتەيىك, ورال قالاسىنداعى بۇل مۋزەي – قازاقستانداعى ەڭ كو­نە مۋزەيلەردىڭ ءبىرى, ونىڭ ىرگەتاسىنىڭ قالانعانىنا بيىل 180 جىل تولماق. كورمەدە ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى كەزىندە تابىلعان ءۇشبۇرىش, شىرشا, رومب ورنەكتى قىش, شى­عىر قۇمىرالار, جايىق قالاشىعىنىڭ ورنىنان تابىلعان كەسەنە قالدىقتارى جانە كىرپىش تاستار, سونىمەن قاتار, ب.د.د ءVى-V عاسىرلارعا تيەسىلى تاقساي وبا-كەشە­نىنەن 2012 جىلى (بقو تە­رەكتى اۋدانى, دوليننوە ەل­دى-مەكەنى) تابىلعان «ال­­تىن حانشايىمنىڭ» جاڭ­­عىرتىلعان نۇسقاسى, ەجەل­گى سارمات كەزەڭىنە جاتاتىن اقسۇيەك ايەل جەرلەنگەن جەردىڭ ورتەنگەن اعاش بورەنەلەرى, عۇرىپتىق ىدىس­تار قويىلعان. بۇ­عان قوسا, 1969 جىلى سان­تاس جونىنداعى وبالاردان تابىلعان قىپشاق جاۋ­ىن­گەرىنىڭ مۇردەسى, قا­رۋ-جاراقتارى, ە.پۋگا­چەۆ ب ۇلىگىن باسۋعا قاتى­سۋ­شى­لارعا 1775 جىلى ورىس پات­شايىمى ءىى ەكاتەرينا سىي رەتىندە بەرگەن قولعاپ, ورىس اقىنى ا.پۋشكين, كىشى ءجۇزدىڭ سوڭعى حانى ءجاڭ­گىر حان مەن فاتيما حا­نىم كيگەن كيىمدەردىڭ كوشىرمەلەرى كورمەنى قىزىق­تاۋشى جۇرتشىلىقتى بەي­­جاي قال­دىرماعان سى­ڭايلى. سون­داي-اق, ا.ن.حا­رۋزيننىڭ 1891 جىلى جا­رىق كورگەن «كيرگيزى بۋ­كەەۆسكوي وردى» اتتى كى­تابى, باتىس الاشوردا مەن ۇلى وتان سوعىسى كەزە­ڭىن­دەگى مۇراعاتتىق قۇ­جاتتار كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعان. باس-اياعى 250-دەن استام باعالى ەكسپوناتتار قويىلعان بۇل كورمەدە اتاقتى كۇيشى دينا اپامىزدىڭ كامزولى, داۋلەتكەرەي, قۇر­مانعازى, مۇحيت, سەي­تەكتەردىڭ دوم­بىراسى, ءتىپتى, ولار تۇتىن­عان كۇندەلىكتى تۇرمىستاعى زاتتارى اس­تانالىق قوناق­تاردى سول داۋىرگە ساياحات جاساتقانداي كۇيگە بولەدى, دەيدى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى. وندا تايىر جاروكوۆ, حامزا ەسەنجانوۆ, جۇبان مولداعاليەۆ, قادىر مىر­زا ءالى سياقتى اتاقتى قالام­گەرلەردىڭ ۇستاعان زاتتارى مەن ساحنا ساڭلاقتارى حاديشا بوكەەۆا, روزا جاما­نوۆانىڭ, اق جايىقتىڭ اق شا­عا­لاسى اتانعان اقىن اق­ۇشتاپ باقتىگەرەەۆانىڭ ساحنالىق كيىمدەرى قويىلعان. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ اي­تۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا دا مۇنداي كورنەكىلىگىنە كوز تويىپ, كوڭىل مارقاياتىن كورىكتى كورمەلەر قاتارى مولايا تۇسپەك.  راۋشان تاۋىرحانقىزى, جۋرناليست.