الەكساندر پيكەر: “اتف بانكىنە قاتىستى ءunىcredىt ستراتەگياسى ساقتالماق”

“ماعان كەز كەلگەن بانكير ءۇشىن ەڭ باستى نارسە بولىپ تابىلاتىن داعدارىستى ەڭسەرۋگە قولىم جەتتى. ەڭ ماڭىزدى قورىتىندى, سونداي-اق وسى كەزەڭنىڭ باستى جەتىستىگى – اتف بانكىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن ورنىقتى­لىعىن دالەلدەيتىن داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭ ءۇشىن جوعارى كورسەتكىشى. مۇنداي قورىتىن­دىعا مەنىڭ بانكتە جۇرگىزگەن جۇمىستارىم دا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ءوز كومەگىن تيگىزدى دەپ ايتا الامىن”, دەيدى قازاقستاندىق اتف بانكىنىڭ باسقارما ءتورا­­عا­سى الەكساندر پيكەر ءوزىنىڭ 3 جىلدىق قىزمەتىن قورىتىن­­دىلاي. ا. پيكەر مىرزانىڭ ءبىزدىڭ گازەتىمىزگە بەرگەن سۇحباتىندا 21 قازان كۇنى ديرەكتورلار كەڭەسىندە ءوز ءمىن­دەتىن تاپسىرىپ, ءوز وتانىنا, اۆسترياعا جينالاتىندىعىن جەتكىزدى. وندا ونى ءUnى­Cre­dىt توبىنا جاتاتىن بانكتەردىڭ ورتالى­عىن­دا جاڭا قىزمەتى كۇتۋدە. “17 جىل بويى شەت ەلدە جۇمىس ىستەگەن سوڭ, ءوز ەلىمدە دە قىزمەت ەتكىم كەلەدى”, دەيدى بانكير. ال قازاقستانداعى قىزمەتىن ءوز جۇمىس باسپالداعىنداعى ماڭىزدى جانە قىزىقتى كەزەڭى دەپ ەسەپتەيدى. سونداي-اق ءUnىCredىt مەنەدجمەنتى دە قازاقستانعا قۇيعان ۇزاق مەرزىمدىك ينۆەستيتسيالارىن وڭ كوزقاراستا باعالايدى جانە بانك كەلەشەگى جاقسى ناتيجەلەر بەرمەك دەپ بولجايدى. – پيكەر مىرزا, ءUnىCredىt-ءتىڭ 2010 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىل­دىعىنا ارنالعان جيناق ەسەبى جا­ريا­لاندى. ول بويىنشا توپتىڭ تازا كىرىسى 669 ملن.ەۋرونى قۇراعان­دىعى بەلگىلى بولىپ وتىر. سونداي-اق ەسەپتە ءUnىCredىt توبىنا قاراستى قازاقستانداعى فيليال بويىنشا 162 ملن.دوللارعا تەڭ ماتەريالدى ەمەس اكتيۆتىڭ قۇنسىزدانۋى دا كورسە­تى­لەدى. ەلىمىزدەگى ەنشىلەس بانك شىعىن­سىز دەڭگەيگە شىعا الماي وتىر ما؟ – ەسەپتە كورسەتىلگەن شىعىن بانكتىڭ ءوز قۇنىن تۇزەپ, ناقتىلاۋى. باسقاشا ايتساق, تەحنيكالىق شى­عىن­دارعا جاتادى. ەستەرىڭىزدە بولسا ءبىز اتف بانكىن داعدارىسقا دەيىنگى كەزەڭدە ساتىپ العان بولاتىنبىز. سايكەسىنشە ول كەزدە باعا دا تازا كاپيتالدان جوعارى دەڭگەيدە بولدى. ءبىزدىڭ ەسەپتەۋىمىزشە 5 ەسەگە جوعارى. بانك 2,2 ملرد. دوللارعا باعالاندى. اكتيۆتەردىڭ اۋديتورلىق باعاسى جىل سايىن جۇرگىزىلەدى, ونىڭ شىنايى قۇنى انىقتالىپ, بالانستا كورسەتىلەدى. ياعني, بانكتىڭ شىنايى جاعدايىنا بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇرگىزىلەدى. داعدارىستان كەي­ىنگى جۇرگىزىلگەن اۋديت قورىتىندى­سىنا سۇيەنسەك شىعىن 200 ملن. دوللارعا جۋىق قارجىنى قۇراعان, ال بۇل ساتىپ الۋ باعاسىن ەسكەرسەك مۇلدەم سايكەس ەمەس. مەن بارلىعى كەرەمەت دەي المايمىن, دەگەنمەن بۇل اپات تا ەمەس. مۇنى ءUnىCredىt تە كورىپ-ءبىلىپ, ءتۇسىنىپ وتىر. بۇل كور­سەتكىش قۇبىلمالى, ول ۇنەمى ءوز­گەرۋى مۇمكىن, ءوسۋى نەمەسە تومەندەۋى ابدەن مۇمكىن. ال مىنا كورسەتكىش بانكتىڭ ۇلكەن تەكسەرىس جۇرگىزۋىنە بايلانىستى كۇتكەن ناتيجەمىزدى بەردى. قازىر ولار بارلىق پورتفەل­دىڭ 15,5 پايىز شەڭبەرىندە جانە ۇدايى ءوسۋ ۇستىندە. ءبىز ونىڭ شەگىنە كەلەسى جىلدىڭ اياعىنا قاراي قول جەتكىزەمىز دەگەن ويدامىز. جاعدايدىڭ شىنايى بەينەسى وسىنداي. اۆستريا بانكىنىڭ تالاپ­تارىنا سايكەس ول ءUnىCredىt ەسەبىن­دە وبەكتيۆتى تۇردە كورىنۋى ءتيىس. بۇل بىزگە بەرىلگەن ءادىل باعا, ءدال قازىرگى كەزەڭ ءۇشىن جاقسى باعا دەۋگە بولادى. ءUnىCredىt ۇزاق مەرزىمدىك كەلەشەككە جۇگىنەدى. قازاقستاندا ەكو­نوميكانىڭ ءوسۋى جاعدايىندا بۇل وتە قولايلى. شىعىننىڭ جار­تىسىن نەمەسە شيرەگىن قۇراماي شاعىن ۇلەستى قۇراعانى دا جاعىمدى بولىپ وتىر. ەگەر توپتا قازاق­ستاندا ءمۇم­كىن­دىك جوق دەپ ەسەپتەسە بارلىعىن شى­عىنعا جىبەرۋى مۇمكىن ەدى. ول سوڭ­عى 5 جىلدىق جوسپا­رى­مىزدا جاق­سى ءوسۋ دەڭگەيى بايقالىپ وتىر­عان­دىعىنان ورىن الماي وتىر. بۇل وتە ماڭىزدى. اعىمداعى جىل بوي­ىنشا بانكتىڭ كىرىس بويىنشا +-كە شىق­پاسا دا بۇل الدىڭعى جىل ەنشى­سىندە دەپ كۇتىلۋدە. بىراق توپ­تىڭ بانك­كە قۇيعان ۇزاق مەرزىمدىك ينۆەس­تيتسياسى جاقسى دەپ باعالا­نۋدا. بانككە اۋديتورلار دا سەنىم بىلدىرۋدە. – اتف بانكى ءوسۋ جوسپارى بار ءارى قازاقستان رىنوگىنىڭ 10 % ۇلەسىن الىپ وتىرعان ءىرى بانكتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. قايتا قۇ­رىلىمنان وتكەن ەكى بانكتىڭ بەل­سەندى بيزنەسكە ورالۋىنا بايلانىستى باسەكەلەستىك كۇشەيۋدە. وسىعان وراي بانك نە نارسەگە ماڭىز اۋدارماق؟ – ءيا, بانكتەر قايتىپ ورالدى. بىراق مەن ولاردىڭ سىرتقى ماسە­لەلەرمەن اينالىسا وتىرىپ, “ىشكى ءۇي جۇمىسىن” جاقسى ورىنداپ شىقتى دەگەنگە كۇمانىم بار. ءبىز ىشكى ماسەلەلەردى رەتتەۋ بويىنشا 3 جىل بويى جۇمىستاندىق, سول سەبەپتى ءبىز قازاقستاندا ءجۇرىپ جاتقان ەكونوميكالىق وسىمگە جاق­سى دايىندالعانبىز دەپ نىق سە­نىممەن ايتا الامىن. قازىرگى تاڭدا اتف بانكى جەرگىلىكتى جانە حا­لىقارالىق قارجى ينستي­تۋتتا­رى­نىڭ ارتىقشىلىقتارىن بىرىكتىرگەن بانك بولىپ تابىلادى. جۋىردا عا­نا اتف بانكىنىڭ ديرەكتورلار كە­ڭەسىنە كىرەتىن, ءUnىCredىt باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى فەدە­ري­كو گيززوني الماتىعا كەلىپ كەتتى. گيززوني مىرزا ءUnىCredىt-ءتىڭ ەن­شىلەس قۇرىلىمدارىنا بايلانىستى ۇستاناتىن ستراتەگياسى بۇرىنعى­سىن­شا ساقتالادى. ونىڭ قاتارىندا اتف بانكى دە بار. توپتىڭ قازىرگى توراعاسى الەسساندرو پروفۋمونىڭ كەتكەنىمەن ەشتەڭە وزگەرمەيتىن بو­لادى. وعان قوسا اتف بانك ءUnى­Credىt توبىنان 2025 جىلعا دەيىن جۇ­مىس ىستەيتىن 2 ملرد.دوللار كولە­مىن­دە ۇلكەن كەپىلدىك العان بولا­تىن. ياعني, ەگەر توپ بانكتەن باس تارتار بولسا جابا المايتىن ۇلكەن كەپىلدىك بەرمەس ەدى. ءبىزدىڭ باسەكەگە توتەپ بەرە الار تىكەلەي ارتىقشى­لىقتارىمىزعا 22 ەلدى قامتيتىن ۇلكەن فيليالدى جۇيەنى, جوعارى قىزمەت ەتۋ ساپاسىن, بانك سەنىمدى­لىگىن جاتقىزار ەدىم. ال بۇل كليەنت­تەرىمىزگە توپ قۇرامىنداعى وزگە بانك­­­تەردەن كوميسسياسىز قىزمەت الا الاتىندىعىن بىلدىرەدى. وعان قوسا, اتف بانكى قازاقستاندىق بانك­تەر اراسىندا ەڭ جوعارعى رەي­تينگ­كە يە. ءFىtch ءRatىngs ۆۆۆ دەڭ­گەيىندە ۇلتتىق ۆاليۋتاسىندا ۇزاق مەرزىمدى ەدر يەلەندى, سونداي-اق بولاشاعىن جاعىمسىزدان تۇراقتىعا وزگەرتتى. Moody’s تە رەيتينگى بوي­ىنشا بولجامىن جاعىمسىزدان قالىپتىعا, تۇراقتىلىققا وزگەرتتى. قارجىلىق تۇراقتىلىق رەيتينگى ۆ3 دەڭگەيىنە سايكەس. سونداي-اق, قار­جى رىنوگىن جانە قارجى ۇيىم­دارىن زەرتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنت­تىگىنىڭ اۋديتىنەن تابىستى وتتىك جانە رەتتەۋشىنىڭ قاناعاتتان­دى­رىل­­عان باعاسىن الدىق. رەتتەۋشىنىڭ قاناعاتتاندىرىلعان ءاۋديتىن يەلەنۋ دە جاعىمدى اسەر بەرەدى. – كليەنتتەردى قارجىلىق ينس­تيتۋتتىڭ تۇراقتىلىعى ءجونىن­دەگى سۇراقتار مازالايتىنى ءتۇسى­نىكتى. دەگەنمەن, ولار ءۇشىن بانكتىڭ ءوز كليەنتتەرىنە قانداي ءونىم جۇيە­سىن ۇسىناتىندىعى, بانك تاريفتەرى مەن ستاۆكالارى دا قىزىقتىرادى... – ءبىز ءاۋ باستا تەز ءوسۋدى جوسپار­لادىق. بىراق ءوسىم – 15 %-دان جو­عارى ءوسىمدى دەپوزيت كولەمى كور­سەت­كىشى ارقىلى عانا كورسەتتى. بۇل ستاۆكالارىمىزدىڭ رىنوكتاعىعا قاراعاندا, الدەقايدا تومەن ەكەن­دى­­­گىنە قاراماستان, ورىن الىپ وتىر­­عا­نىنا نازار اۋدارعىم كەلەدى. ءبىز نە­سيەلىك پورتفەل بويىنشا انا­لوگ­تىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزە المادىق, بىراق جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنا سەنىم ارتىپ وتىرمىز. ەكىنشى جارتىجىلدىقتىڭ كورسەت­كىش­­تەرى جاقسى بولاتىندىعىنىڭ ايقىن بەلگىلەرى بار. كليەنتتەرىمىز كوبەيۋ ۇستىندە. بانك شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى مەن ۇجىمدىق سەكتورعا نەسيە بەرەدى. ول جالپى پورت­فەلدىڭ 70 %-عا جۋىعىن قۇ­راي­دى. ستاۆكانىڭ بارىنشا تومەن بولۋ فاكتورى نەسيە پورتفەلىنىڭ وسۋىنە قىزمەت ەتىپ وتىر. بۇل دەم­پينگ ەمەس. ونىڭ ءمانىسى ءبىزدىڭ قو­رىمىزدى نەگىزگى بانك توبى جاقسى قولدايدى جانە دەپوزيتتەردىڭ ءتو­مەن ستاۆكادا بولۋ ناتيجەسىمەن تۇسىندىرىلەدى. بۇگىنگى كۇنى ءبىز رەسەي جانە تۇركيا سياقتى ەلدەرمەن ساۋ­دالىق قارجىلاندىرۋدى دامىتۋ ءۇس­تىندەمىز. كليەنتتەرىمىزگە نەسيە ءجا­نە دەپوزيتتەن وزگە ءتۇرلى ارىپتەستىك باعدارلامالاردى, سونداي-اق ولار­دىڭ قۇرالدارىن, ىستەرىن قارجى­لان­دىرۋ مۇمكىندىگىن بەرەتىن پاكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ۇسىنىلادى. دە­گەن­مەن, ادامدار بۇل قىزمەت تۇرىنە ءۇي­رەنە قويعان جوق. قىزمەت كورسە­­تۋ­دىڭ جوعارعى ساپاسىمەن قوسا, بانك ءوز كليەنتتەرىن ءتۇرلى وپەراتسيالار مەن اۋدارۋلاردىڭ جوعارى جىلدام­دى­عى­مەن قامتاماسىز ەتەدى. – ءUnىCredىt توبىنىڭ ساراپشى­لارى رىنوكتاعى دامۋ جاعدايىنا ۇدايى بايلام جاساپ وتىرادى. قا­زاقستان رىنوگى بويىنشا جىلدىڭ سوڭعى توقسانىنا قانداي بولجام جاسالۋدا؟ – سوڭعى توقسانعا 5 % دەڭ­گەي­ىندە جاقسى ءوسىم بولجانىپ وتىر. ءبىزدىڭ الدىڭعى جوبالاۋىمىز ءسال ءتو­مەندەۋ, اتاپ ايتساق 3,5 % بولا­­تىن. ەندى ءوسىم جوعارى بولادى دە­گەن سەنىمدىلىك بار. ونىڭ سەبەپتەرى دە تۇسىنىكتى. قازاقستاندا مۇناي مەن گاز رىنوگى, مەتالل, جەڭىل ونەر­كاسىپ سالالارىنىڭ كوتەرىلۋى تىكە­لەي سەبەپ. تۇتاس ەكونوميكانىڭ بەل­سە­نە تۇسۋدە. ەكونوميكانىڭ دا­مۋ جو­لىنا ءتۇسۋى بۇل ۇكىمەتتىڭ داعدارىس­­­قا قارسى باعىتتالعان شارالا­رى­نىڭ تىكەلەي اسەرى دەۋگە تولىق نەگىز بار. ونىڭ ىشىندە ەرەكشە توقتا­لا­تىنىم, اتف بانكى قاتىسۋشى بولىپ تابىلاتىن “دامۋ” جوباسى. – وتانىڭىزعا قازاقستاننان قانداي اسەرمەن قايتىپ باراسىز؟ – ەڭ جاقسى اسەرلەرمەن قاي­تىپ بارامىن دەۋگە بولادى. ءسىزدىڭ ەل داعدارىستى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ سەزىندى. سونداي-اق ەڭ ءبى­رىن­شى بولىپ ەڭسەرەدى. بۇل تۋرالى ەلدى سيپاتتايتىن بارلىق ينديكاتورلار, داعدارىسقا قارسى تەز ارادا بىرىگە, ۇيىمداسا, بەيىمدەلە العان باسشى­لىعى, مەنەدجمەنتى, قوعامى كور­سەتىپ وتىر. – ءسىزدىڭ تىلەگىڭىز.. باستاعان جولدى جالعاستىرۋ قاجەت, ال داعدارىستى تاعدىردىڭ ءۇل­كەن سىيى دەپ قاراۋ دامۋدىڭ ارى قارايعى ستراتەگياسىنا ماڭىزدى ءتۇ­سىنىك بولارى ءسوزسىز. مۇندا داع­دا­رىس اپات سەكىلدى بولعان جوق. كوپ­­­تەگەن جاقسى ساتتەر مەن وعان مەم­لەكەتتىڭ ءساتتى رەاكتسياسى بول­دى. بىراق ءدال قازىر “داعدارىس ءوتتى, 2006 جىلداعى سياقتى جۇمىس جا­ساۋ­دى جالعاستى­رامىز” دەپ جايدان جاي ايتا سالۋعا بولمايدى. سوڭعى 3 قيىن جىلدى ارنايى كۋرس, لەك­تسيا سەكىلدى قابىل­داپ, ودان دۇرىس شەشىمدەر شىعارا ءبىلۋ كەرەك. مۇن­­داي ءتاسىلدى قولدانۋ بارىسىندا مەن ءسىزدىڭ ەلدى تەك جاق­سى بولاشاقپەن كورەمىن!