ۇكىمەت باسشىسى كەڭەستى اشارداعى سوزىندە بۇل ءتاسىل ءبىرىنشى رەت سىناقتان وتكىزىلىپ وتىرعاندىعىن, مۇنان كەيىنگى كەزەكتە تۇراقتى سيپاتقا يە بولۋى كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. باسقوسۋدا ءبىرىنشى بولىپ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماسەلەسى قارالدى. وسى جونىندە بايانداما جاساعان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا ەلىمىزدە 2010 جىلعى تامىزداعى ينفلياتسيا دەڭگەيى الدىڭعى جىلدىڭ جەلتوقسانىمەن سالىستىرعاندا 4,6%-دى قۇراعاندىعىن, بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 0,3 پايىزدىق پۋنكتكە جوعارى ەكەندىگىن ايتتى. وڭىرلەر بويىنشا العاندا اتالعان مەرزىم ىشىندەگى ينفلياتسيانىڭ بارىنشا جوعارى دەڭگەيى پاۆلودار جانە وڭتۇستىك قازاقستان (5,1%-دان), شىعىس قازاقستان (5,0%), اقمولا, جامبىل جانە سولتۇستىك قازاقستان (4,7 %) وبلىستارى مەن الماتى قالاسىندا (4,9%) قالىپتاسىپتى. سونىمەن قاتار, “قازاگروماركەتينگ” اق دەرەكتەرى بويىنشا قازاقستاننىڭ كەيبىر وڭىرلەرىندە تامىز ايىنان باستاپ قاراقۇمىق جارماسىنىڭ بولشەك ساۋداداعى باعاسىنىڭ وسكەنى بايقالعان, جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا العاندا ونىڭ باعاسى 48,5%-عا دەيىن كوتەرىلگەن. جانار ايتجانوۆا 2010 جىلعا ارنالعان ينفلياتسيانىڭ جوسپارلانعان دالىزىنە كىرۋ ءۇشىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ ءوسىمى 9,7%-دان (وسى جىلعى قاڭتار-تامىز 5,5 %) اسپاۋى ءتيىس ەكەندىگىن مالىمدەدى. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ ىشكى رىنوگىندا قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك قورىن ساقتاۋ ءۇشىن ۇكىمەت شەشىمدەرىنىڭ جوبالارىن ازىرلەگەن ەكەن. وندا مايلى داقىلدارعا, كۇنباعىسقا, راپس جانە سويا بۇرشاعىنا تۇراقتى نەگىزدە ەكسپورتتىق باج سالىعىن ەنگىزۋ; وسىمدىك مايىن, قاراقۇمىق جارماسىن وندىرۋگە ارنالعان تۇقىمدى اكەتۋگە ۋاقىتشا تىيىم سالۋ تۋرالى ناقتى شارالار قاراستىرىلۋدا. وتىرىستا اسا ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن ءوندىرۋ مەن تۇتىنۋ دەڭگەيى تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اقىلبەك كۇرىشباەۆ باياندايدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى كۇنى استىق داقىلدارى القابىنىڭ 97,9% جينالعان, گەكتاردىڭ ورتاشا ونىمدىلىگى 8,7 تسەنتنەردەن اينالعان. سوندا شامامەن 13,2 ملن. توننا استىق جينالىپ وتىر ەكەن. بولجامنىڭ تومەنگى شەگىمەن العاندا جالپى ءتۇسىم بۋنكەرلىك سالماق بويىنشا 13,5 ملن. توننانى قۇراۋى مۇمكىن. وتكەن جىلدان قالعان استىقتى قوسقاندا بۇل كولەم ىشكى قاجەتتىلىكتى وتەپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ەكسپورتقا 7-8 ملن. توننا شاماسىندا استىق شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستاننىڭ استىق وداعىنىڭ توراعاسى نۇرلان تىلەۋباەۆ الدىن-الا بولجام بويىنشا بيىلعى جىلى ءبىرىنشى رەت ەلىمىزدىڭ ۇن ەكسپورتىنىڭ ۇلەستىك سالماعى تازا بيداي ەكسپورتىنان باسىم تۇسەتىندىگىن مالىمدەدى. ول شامامەن العاندا 3,5 ميلليون توننا كولەمىندە قالىپتاسۋى ءتيىس. ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى 2007 جىلعى جاعدايدى ەسكە الا كەلە ەلىمىزدىڭ ىشكى رىنوگى ءۇشىن اۋىرلاۋ بولعان سول كەزدىڭ وزىندە ۇكىمەتتىڭ استىق وندىرۋشىلەرمەن كەلىسىمگە كەلىپ, مەموراندۋم جاساسۋى ناتيجەسىندە استىق ەكسپورتىنا تىيىم سالۋ شاراسى قولدانىلماعاندىعىن, بۇل ساياسات استىق وندىرۋشىلەرگە دە, تۇتىنۋشى حالىققا دا ءتيىمدى بولىپ, ءوزىن اقتاعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. وتىرىستا سونداي-اق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى سالالىق باعدارلاماسىنىڭ جوباسى قارالىپ, قابىلداندى.
سۇڭعات ءالىپباي.
