تاريف ساياساتىندا تاباندىلىق قاجەت

كەشە پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانىبەك كارىبجانوۆتىڭ جەتەكشىلىك ەتۋىمەن ۇكىمەت ساعاتى ءوتىپ, وندا “تاريفتىك ساياساتتاعى ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ” دەگەن تاقىرىپ توڭىرەگىندە وي قوزعالدى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. ۇكىمەت ساعاتىندا اتالعان تاقى­رىپ بويىنشا تابيعي مونوپوليا­لار­دى رەتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى نۇرلان الدابەرگەنوۆ بايانداما جا­سادى. سونىمەن قاتار, بايانداماشى وسى ماسەلە توڭىرەگىندە دەپۋتاتتار­دىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. تاريفتىك ساياساتتاعى ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ, رەتتەلەتىن سەكتورلاردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن كوتەرۋ, ەلەكتر ەنەرگياسىن جانە سۋدى ۇنەمدەۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ جۇمىسى, سونداي-اق وسىلارعا قاتىستى باسىم مىندەتتەر تۋرالى اقپارات جاريا ەتىلدى. قازىرگى كەزدە اگەنتتىك 1632, ونىڭ ىشىندە سۋ كارىزى جۇيەلەرىنىڭ سا­لاسىندا – 867, ەلەكتر ەنەرگە­تي­كا­سى سالاسىندا – 469, مۇناي مەن گازدى تاسىمالداۋ سالاسىندا – 52, كو­لىك سالاسىندا 244 رەتتەلەتىن قىز­مەتتەردى كورسەتەتىن 1080 تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىسىنىڭ قىزمەت­تەرىن رەتتەۋدى جۇزەگە اسىرادى ەكەن. بۇدان باسقا, 400 دومينانت-سۋبەكت جانە 15 مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەكتىسى بويىنشا باعا بەلگىلەۋ فۋنكتسيالارىن جۇزەگە اسىرادى. ن.الدابەرگەنوۆ اگەنتتىك قىز­مە­تىنە قاتىستى وزگە دە اتقارىلعان جۇمىستار مەن الدا تۇرعان ءمىن­دەت­تەر تۋرالى جان-جاقتى ايتىپ ءوتتى. ۇكىمەت ساعاتىن پارلامەنت ءما­جىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانىبەك كارىبجانوۆ قورىتىن­دى­لادى. ول قورىتىندى سوزىندە: “ەكو­نوميكانىڭ مونوپوليالىق سەكتورىن مەملەكەتتىك رەتتەۋ, ەنەر­گيانى ۇنەمدەۋ, ەنەرگيا رەسۋرستا­رىن, ەلەكتر ەنەرگياسىن جانە سۋدى ۇنەمدەۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ – اگەنت­تىك جۇمىسىنىڭ باستى سترا­تەگيالىق باعىتى. ال وسى باعىتتا­عى جاسالىپ جاتقان ءىس-شارالاردىڭ باستى ماقساتى – تۇرعىنداردىڭ-تۇتىنۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتەتىن ءتيىمدى ءتاريفتى قالىپتاستىرۋ ساياساتىن ىسكە اسىرۋ. تاعى دا ءبىر ايتا كەتەتىن ماسەلە – وسى سالاداعى كورسەتىلگەن زاڭ نورمالارىنىڭ جانە تۇتىنۋشى­لار­دىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىن بولدىرماۋدى باقىلاۋ جانە جاۋاپ­كەرشىلىكتى قاجەت ەتسە, تاعى دا كۇشەيتۋ”, دەدى. ۇكىمەت ساعاتىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا دايىندالعان ۇسىنىمدار­عا تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, ۇكىمەتكە جولداناتىن بولدى.