22 قىركۇيەك, 2010

وتاندىق فيلمدەر باق سىنايدى

600 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
الماتىدا ءVى حالىقارالىق “ەۋرازيا” كينوفەستيۆالى باستالدى كەشە الماتىدا التىنشى رەت “ەۋرازيا” حالىقارالىق كينوفەستيۆالى م.لەرمونتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ورىس دراما تەاترىندا بۇكىل ءسان-سالتاناتىمەن شىمىلدىعىن ءتۇردى. سان رەت سىنالىپ, مىنەلسە دە ورتالىق ازيانىڭ ايشىقتى وقيعالارىنىڭ بىرىنە اينالىپ ۇلگەرگەن كينوفەستيۆال داستۇرگە ساي الەمگە ايگىلى كينو ساڭلاقتارىن قازاق جەرىندە توعىستىردى. ال بايقاۋ باعدارلاماسىندا سوڭعى كەزدە تۇسىرىلگەن وتاندىق فيلمدەر باق سىنايتىن بولادى. بيىلعى فەستيۆالدىڭ ايتۋلى قوناقتارىنىڭ اراسىندا سوڭعى كەزدە قازاقستانعا ءجيى جولى ءتۇسىپ جۇرگەن جەرار دەپاردە, “تەلوحرانيتەل” ءفيلمى ارقىلى تانىس امەريكالىق اكتەر كەۆين كوستنەر, اتى “تي­­تا­نيك” ءفيلمى ارقىلى شىققان ۋيل­­يام زەين, رەسەي كينوجۇلدىزدارى – اندرەي مەرزليكين, لاريسا گولۋب­­­كينا, ليۋدميلا چۋرسينا, يرينا كۋپچەنكولار بار. ەكى بىردەي “وس­كار” سىيلىعىن العان اكتەر ءارى كي­نورەجيسسەر كەۆين كوستنەر قازاق جەرىندە ءوزىنىڭ مۋزىكالىق توبىمەن ونەر كورسەتەتىن بولادى. اتالمىش فەستيۆال ادەتتەگىدەي رەسپۋبليكا سارايىندا ەمەس, ورىس دراما تەاترىنا كوشسە, فەستيۆالدىڭ ءباسپاسوز ورتالىعى دا بيىل “Almaty Towers” اتتى كەلىسكەن كەشەنگە اۋ­ىستى. العاشقى ءباسپاسوز ءماسليحا­تىن­دا ش.ايمانوۆ اتىنداعى “قازاق­فيلم” اق پرەزيدەنتى ەرمەك امان­شاەۆ, ءVى حالىقارالىق “ەۋرازيا” كينوفەستيۆالىنىڭ ارت-ديرەكتورى گۇل­نارا ابىكەەۆا بيىلعى كينوباي­قاۋ­دىڭ جاي-جاپسارى تۋرالى جان-جاقتى باياندادى. جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋگە ء“Unىfrance” كومپانياسى­نىڭ ورتا­لىق ازيا جانە شىعىس ەۋروپا ەلدەرى بويىنشا جەتەكشى مامانى جوەل شاپرون قاتىستى. مۇنىڭ دا ءوز ءجون-جوسىعى بار. باع­دار­لامادا “حالىق­ارالىق بايقاۋ”, “قا­زاقستاندىق پانوراما”, “گالا-پرەمەرالاردان” بولەك, “بۇگىنگى فرانتسۋز كينوسى” اتتى ءبولىم جۇمىس ىستەيدى. جۇزدەسۋ كەزىندە جوەل شاپرون ءوز كومپانياسىن بۇرىنعى مەم­­كي­نومەن سالىستىردى, سەبەبى ء“Unىfran­ce” كومپانياسى دا فرانتسۋز كينەما­توگرافياسىن شەتەلدەردە ناسيحاتتاۋ ىسىمەن اينالىسادى ەكەن. الايدا, ەلىمىزدە قازىرگى تاڭدا ءتۇسىرىلىپ جات­قان تۋىندىلارعا كورەرمەندەردىڭ ىن­تاسى ارتىپ كەلە جاتقانىنا قارا­ماستان, بۇل قىزمەت بىزدە كەنجەلەپ تۇرعانى دا ءسوز بولماي قالعان جوق. سونىمەن بيىلعى “ەۋرازيا” كينوفەستيۆالىندە قازاقستان, قىر­عىزستان, رەسەي, وزبەكستان, تاجىك­ستان, تۇركيا ەلدەرىنەن بايقاۋعا ۇسىنىلعان 32 ءفيلمنىڭ ىشىنەن 12 كارتينا باس جۇلدە ءۇشىن باق سىناي­تىن بولادى. جالپى, اپتا بويى ال­ماتىنى دۋمانعا بولەيتىن كينو­بايقاۋدا كوپشىلىك قىرىققا تارتا كينوتۋىندىنى تاماشالاي الادى. ونىڭ ىشىندە سوڭعى ەكى جىلدا ءتۇسى­رىلگەن وتاندىق فيلمدەر دە بار. ال نەگىزگى بايقاۋعا قازاقستاننىڭ اتى­نان جۋىردا عانا كورەرمەندەرىنە جول تارتقان جاس رەجيسسەر فارحاد ءشارىپوۆتىڭ “قىزعىلت قويان تۋرالى حيكايا” ءفيلمى مەن رەجيسسەر اقان ساتاەۆتىڭ اتىشۋلى “اداسقاندار” تريللەرى جىبەرىلگەن. سونداي-اق, فەستيۆال اياسىندا جاپون, نەمىس, ورىس كينوپروديۋ­سەر­لەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قولعا الىنىپ جاتقان قازاق كينوجوبالارى ناسي­حات­تالاتىن بولادى. “ەۋرازيا” كينو­فەس­تيۆالىنىڭ تاعى ءبىر جاڭالىعى – ساندىق فورماتقا كوشىرىلگەن جانە ءوڭ­دەلگەن “قىز جىبەك” ءفيلمى كورسەتىلمەك. سەيسەنبى كۇنى كينوفەستيۆالدىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى ايگىلى فران­تسۋز اكتەرى جەرار دەپاردەنىڭ قاتىسۋىمەن تۇسىرىلگەن رەجيسسەر ءسابيت قۇرمانبەكوۆتىڭ “كەشىككەن ماحاببات” كارتيناسىنا ۇلاستى. ەلى­مىزدىڭ وڭتۇستىگىندە تۇسىرىلگەن بۇل فيلم تۋرالى وتاندىق باق وكىلدەرى از ناسيحاتتاعان جوق. دۇيسەنبى كۇنى دەپاردەنىڭ قاتىسۋىمەن ءتۇسىرۋ توبى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزگەن بو­لا­تىن. فرانتسۋز اكتەرى جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا قازاق كينوسىنا ءتۇسۋ وزىنە اسا ۇناعانىن اتاپ: “بۇل فيلم­دە شىندىق پەن ءومىر بار. في­لمدى ءتۇسىرۋ بارىسىندا قازاق اكتەر­لارىنا باۋىر باسىپ كەتتىم. مۇنداي فيلمگە قاتىسۋ ۇلكەن تاۋەكەلدى قاجەت ەتەدى. سەبەبى, مۇندا ەشقانداي كوممەرتسيالىق مۇددە بول­عان جوق. مەنى ءفيلمنىڭ ادامي جاعى قىزىق­تىردى”, – دەدى. ايتقانداي, “قازاقفيلم” كي­نو­ستۋدياسى مەن ء“Tanarىs ءProductىon” كينوكومپانياسى تۇسىرگەن “كەشىك­كەن ماحاببات” فيلمىندە باستى رولدەردىڭ ءبىرىن سومداعان جەراردىڭ ءوزى دە قازاقستاندىقتارمەن بىرگە ونى ءبىرىنشى رەت تاماشالادى. مەن وسى ءفيلمدى پاريجبەن بىرگە الەمنىڭ باسقا ەلدەرى تاماشالاۋ ءۇشىن قولىمنان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايمىن, – دەيدى فرانتسۋز اكتەرى. – وكىنىشكە قاراي, كينەماتو­گراف­تار­دىڭ ادامدىقتان اتتايتىن كەزدەرى از بولمايدى. سوندىقتان دا مەن ۇلتتىق باستاۋىن, تامىرىن جوعالت­پا­عان ءسىز­دەردىڭ ەلدەرىڭىزدە ەرەكشە ىلتيپاتپەن كينوعا ءتۇستىم. “كەشىككەن ماحاببات” جەرار دەپاردە تۇسكەن جالعىز قازاق كارتي­ناسى ەمەس. جۋىردا عانا ول پاريجدە ءتۇسىرۋ جۇمىستارى اياقتالعان رە­جيسسەر تالعات تەمەنوۆتىڭ “مەنىڭ كۇنالى پەرىشتەم” فيلمىنە تۇسكەن. سونىمەن, سەيسەنبى كۇنى “ەۋرا­زيا” كينوفەستيۆالىنىڭ اياسىندا ءتورت بىردەي ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. تاڭەرتەڭگىلىك جۋرناليستەرگە اكتەر ۋيليام زەينمەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى تۇسسە, ساسكەگە قاراي حالىقارالىق بايقاۋدىڭ قازىلار القاسى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. ىلە-شالا فين­پرەسسي مەن نەتپاك قازىلارى قازاقستاندىق باق وكىلدەرىمەن وي ءبولىستى. ودان كەيىن رەسەيلىك ولگا لومونوسوۆا, يرينا گرينەۆا مەن پاۆەل سافو­نوۆتار ءوز شىعارما­شى­­لىق­تارى مەن قازاقستاندىق كينە­ماتوگرافياعا قاتىستى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. قالاي دەسەك تە, “ەۋرازيا” كي­نو­فەستيۆالى وتاندىق تالانتتى رەجيس­سەر­لەر مەن اكتەرلاردى, دارىندى ستسە­ناريستەردى ءبىر جەرگە توعىس­تى­را­ت­ىن, تانىتاتىن, شىعارماشى­لىق­تا­رىن العا جەتەلەيتىن دۋماندى شارا. تاجىريبە الماساتىن, مەرەيلەرىن تاسىتاتىن تاماشا ورتا. سونىمەن كينوفەستيۆال كورسە­تى­لىمدەرىن جۇرتشىلىق “ارمان”, “تسە­زار” كينوتەاترلارى مەن “مە­گا”, ء“Sىlk Way ءCىty” سياقتى فەس­تي­ۆال ورتالىقتارىنان تاماشالاي الادى. ايناش ەسالي. الماتى. -------------------------------- سۋرەتتەردى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار