“قاراجورعا” قايتا ورالدى

قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىندە “بيلەيىك بىرگە, “قاراجورعا” اتتى ۇلتتىق, پاتريوتتىق اكتسيا ءوتتى.  وعان ءۇش مىڭنان استام ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار, سونداي-اق, مەكتەپ وقۋشىلارى قاتىستى. ءبىراز ۋاقىت كوزدەن تاسا بولعان “قا­راجورعانىڭ” تاريحى تىم تەرەڭدە جاتىر. قازاق جەرىندە كۇنى كەشەگە دەيىن ناسيحات­تالما­عانىمەن, قىتاي ەلىنە بۇل بي جاقسى تانىمال.  قاي زامان ەكەنى بەل­گىسىز, ءبىر بايدىڭ بايگەدە ەشكىمگە جۇلدە ۇستاتپايتىن تايپالاعان كەرەمەت قاراجورعا اتى بولىپتى. كۇن­دەردىڭ كۇنىندە بايدىڭ جالعىز قىزىنا بىرەۋ قۇدا ءتۇسىپ كەلەدى. سوندا قىز اكەسىنە: “اكە, قالىڭ­ما­لىمنىڭ وتەۋى بولسىن, ماعان قاراجورعانى بەر”, — دەيدى قيىلىپ. جورعاسىن بەرەيىن دەسە, قيمايدى. بەرمەيىن دەسە, جال­عىز قىزى. اقى­رىن­دا باي ويلانا كەلە, قاراجور­عانى قىزىنىڭ قالىڭ­م­ا­لى­نىڭ وتەۋىنە بەرمەك بولادى. قىزى كەتىپ بارا جاتقاندا باي بىلاي دەپتى: “قىزىم, قاراجورعانى ءبىر تاي­پا­لاتىپ جور­عالاتشى. جات جۇرتقا اكەتىپ باراسىڭ عوي, ءبىر كورىپ قالايىن”. ءسويتىپ, قاراجورعانى نوق­تالى ۇزىن ارقانىمەن بوس قويا بەرەدى. سول كەزدە قاراجورعا سۋ ءتو­گىلمەس جورعاسىنا سالا جونە­لە­دى. سوندا نوقتاعا بايلانعان ۇزىن ارقان تول­قىندانىپ, اتپەن بىرگە جور­عالاپ بارا جاتقانداي اسەر قال­دىرادى. وسىنى كورگەن ءبىر كۇي­شى “قاراجورعا” دەگەن كۇي شى­عارىپتى دەسەدى... تىلدەر مەرەكەسىنە وراي, ارنايى ۇيىمداستىرعان بۇل اكتسيانىڭ ماقساتى – “قاراجورعا” ءبيى ار­قى­لى ء“بىز قازاقشا سويلەيمىز, قارا­جورعا بيلەيمىز!” دەگەن ۇران­مەن ۇلتىق رۋحتى جاڭعىرتىپ, پاتريوت­تىق سەزىمدى وياتۋ.  بۇل كۇنى قازاق گۋماني­تارلىق زاڭ ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ باس عيماراتى الدىنا ءۇش مىڭنان استام ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار, سونى­مەن قوسا, ارنايى شاقىرىلعان مە­كتەپ وقۋ­شى­لارى جينالىپ, ۇلكەن-كىشى دەمەي, ءبىر ىرعاقپەن “قارا-جورعا” ءبيىن بيلەدى. وسىن­شاما ستۋدەنتتى ءبىر ۋاقىتتا جيناپ, بي-لەۋگە جۇمىلدىرعان اكتسيا يدەيا­سىنىڭ اۆتورى قازاق گۋما-ني-تارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەك­تورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوك-تورى ماقسۇت نارىكباەۆ ەكەن. قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق قۇن­دىلىقتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن “قاراجورعا” ءبيى جايلى ماقسۇت سۇلتان ۇلى: ء“بىز بۇگىندە قازاق جە-رىندە, تاۋەلسىز قازاقستان مەم­لە-كەتىندە كۇن كەشىپ, العا جىلجۋ ۇستىندەمىز. وسىعان سايكەس, ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ جۇرەگىندە پاتريوتتىق سەزىم بولۋى كەرەك. بىراق, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ءتىلىمىز بەن ۇلتتىق ءداستۇرىمىزدى ۇمىت قالدىرعان جايىمىز بار. سونىڭ ءبىرى – بۇگىنگى “قاراجورعا” ءبيى. ءبىز توي-دۋماندار مەن جيىنداردا ۇلتتىق ءبيىمىز “قاراجورعانى” بيلەسەك, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. “قاراجورعا” ءبيىن بۇكىل حالىققا جەتكىزۋ – ءوز قولىمىزدا. سول سەبەپ­تى بۇكىل قازاقستاننىڭ رەك-تور­لارىنا ۇران تاستاعالى وتىر­مىن. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ءداستۇرى بويىنشا كۇندەلىكتى   ساباعىمىز­دى تاڭەرتەڭگى توعىزدا ءانۇرا-نى­مىز­بەن باستاساق, الداعى ۋاقىتتا ول ۋاقىتتان ەرتە كەلىپ, 15-20 ءمينوت “قاراجورعا” بيىمەن باستا­عاندى ءجون كورىپ وتىرمىز”, – دەدى. قىتايلىق قانداستارىمىزدىڭ ارقاسىندا “قاراجورعا” ءبيىن ءبىر مەزەتتە 13 288 ادام بيلەپ,  گين­نەس­تىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنىپ, قازاق ءبيىن الەمگە پاش ەتتى. ەندەشە,  2011 جىلى استانا مەن ال­ماتىدا وتەتىن قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ اشىلۋ سالتا­نا­تىندا “قاراجورعا” ءبيىن بيلەسەك, ۇلتتىق قۇندىلى­عى­مىز­دى وزگە-لەرگە كورسەتۋدىڭ تاپتىرماس ءمۇم-كىن­دىگى بولار ەدى. جۇلدىز ءبايدىلدا, ەۇۋ ستۋدەنتى.