ءسىز نە دەيسىز؟

توقشىلىق ساقتالادى بيىلعى جاز ءبىراز جەردى قۋاڭشىلىققا بۋعانى ءمالىم. قۇرعاقشىلىق قاراعاندى اي­ماعىن دا اينالىپ وتپەدى. كۇيىپ كەتكەن ەگىستىك القاپ­تار, جايى­لىم­دار مەن شابىن­دىق­تار بار. بۇگىندە بىرەۋلەر سونىڭ سالدارى ازىق-ت ۇلىك ماسەلەسىن قيىنداتا­دى دەيدى. شىنىندا سولاي ما؟ “ەگەمەن قازاقستاننىڭ” قاراعاندى وبلىسىنداعى ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى نيقانباي ومارحانوۆقا: – ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟ – مۇنى جاعدايعا تولىق قا­نىق ەمەستەر ايتاتىن شىعار. راس, استىق, جەم-ءشوپ بىلتىرعى كو­لەم­نەن تومەن. الايدا سون­شالىقتى ۇرەيلەنەتىندەي ەشتە­ڭە جوق دەر ەدىم. قازىر الدىن الا ەسەپتەپ, ەكشەپ, بولجاپ وتىر­عانىمىزداي, ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنەن تارىق­پاۋى­مىزعا سە­نىم تولىق. ءسوزىم دالەلدى بولۋ ءۇشىن دەرەكتەر كەلتىرسەم, وتكەن كوكتەمدە ءوڭىر بويىنشا 752 مىڭ گەكتار ەگىن ەگىلدى. ودان ور­تا­شا ءتۇسىم 5,8-6 تسەنتنەردەن اي­نال­دى. ارينە, بۇعان دەيىنگى كور­سەتكىشتەن از. ايتسە دە سو­نىڭ ءوزىن­دە 645 مىڭ توننا اس­تىق جي­نا­لادى دەپ كۇتىلۋدە. وسى ورايدا بىلتىرعى قوردان 138 مىڭ توننا ءدان قامبادا ساق­تاۋلى تۇرعانىن ەسكەرسەك, نان, ۇن ونىمدەرى جۇرتقا قالپىنشا مولىنان جەتەتىندىگىنە كۇمان جوق. جالپى العاندا, تۇتىنۋعا 120 مىڭ توننا استىق, تۇقىمعا 80 مىڭ تونناسى قاجەت. جوعا­رىدا اتالعانداي, قور بۇدان ەدا­ۋىر كولەمگە وسپەك. دەمەك, توق­شىلىق ساقتالاتىندىعى انىق. سىرتقا 260 مىڭ توننا استىق وتكىزىل­مەكتىگى ديقان قاۋىمىنا قوسىمشا تابىس اكەلەدى. ەكىنشى نان سانالاتىن كار­توپ تا تۇتىنۋعا جەتكىلىكتى بو­لۋعا ءتيىس. بۇگىندە 6264 گەكتاردان وسى ازىق ءتۇرى جينالۋ ۇستىندە. كولەمى – بىل­تىرعىدان 1060 گەكتارعا ۇلعاي­تىل­عان ەدى. سونىڭ ارقاسىندا كار­توپتى 13 مىڭ تونناعا ارتىق جي­نايمىز عوي دەپ ۇمىتتەنەمىز. ءسوي­تىپ, ونىڭ قورى كۇزدە 121 مىڭ تونناعا جەتپەك. قىستا كەي جەرلەردە جەم-شوپكە زارۋلىك بولۋى مۇمكىن. ونىڭ الدىن الۋ شارالارى بەل­گىلەندى. مال ازىعىن بەلگىلى سە­بەپتەرگە بايلانىستى از ءازىر­لە­گەن اۋدانداردى قولايسىز جاع­دايدا قالدىرماۋ قاراستىرىلدى. ايتا كەتۋ كەرەك, قۋاڭشىلىق سال­دارىنان 72 مىڭ گەكتار ەگىس­تىككە ەشتەڭە ونبەدى. ولار ەسەپ­تەن شىعارىلىپ, شىعىن وتە­لەدى. ايماقتىڭ ازىق-ت ۇلىكپەن ءوزىن جەتكىلىكتى قامتاماسىز ەتۋى – العا قويىلعان باستى ماقسات. سوعان سايكەس سىيىمدى قوي­مالار سالۋ كەرەكتىگى كۇن ءتارتى­بىندە تۇر. ازىرگە كارتوپ, كوك­ونىس ساقتايتىن 10 مىڭ تون­نا­لىق 4 قويما پايدالانىلىپ ءجۇر. بىردەن 92 مىڭ تونناسى ساق­تاۋعا قويىلاتىن قويمالار قاجەت. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ويلاستىرىلىپ جاتىر. قاراعاندى.