قازاقستان جازۋشىلار وداعىندا ءشاربانۋ بەيسەنوۆا, ماعيرا قوجاحمەتوۆا جانە سارا لاتيەۆانىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «مەن قازاق قىزدارىنا قايران قالام» اتتى ادەبي كەش ءوتتى.
بۇدان جارتى عاسىر ۋاقىت بۇرىن ءبىرى – قازاقستاننىڭ شىعىسىنان, ءبىرى – باتىس وڭىرىنەن, ال ءۇشىنشىسى سارىارقا جەرىنەن اسقاق ارمان جەتەلەپ كەلگەن ورىمدەي جاس ءۇش قىزدىڭ تاعدىر جولدارى الاتاۋ باۋرايىنداعى اسەم الماتىدا توعىسقان ەدى. ءشاربانۋ بەيسەنوۆا, سارا لاتيەۆا جانە ماعيرا قوجاحمەتوۆالار ەلدىڭ ەلەۋلى باسىلىمدارىندا جاستىق جالىندارىمەن, ساليقالى دارىندارىمەن قىزمەت ىستەدى. ولار حالقىمىزدىڭ تالاي-تالاي تاماشا ۇل-قىزدارىنىڭ ەسىمدەرىن ەل ەسىندە قالدىرۋ جولىندا تەر توكتى, تالاي ۇيقىسىز تۇندەرىن جازۋ ۇستەلىنىڭ باسىندا وتكىزدى. ەڭبەكتەرى جانىپ, توم-توم كىتاپتارى جارىق كوردى. ءسويتىپ, ادەبيەتتەگى ءىزاشار اپالارى ءماريام حاكىمجانوۆا, سارا مىڭجاساروۆا, كۇليمان ءجۇنىسوۆا, ءلاتيفا قۇرماناەۆا, ءشاربانۋ قۇماروۆالاردىڭ ءىزىن جالعاستىرىپ, كەيىنگى بۋىن جازۋشى سىڭلىلەرىنە ۇلگى-ونەگە كورسەتۋدە.
شىن مانىسىندە دە اتالمىش ءۇش جازۋشىنىڭ قاي-قايسىسى بولماسىن قازاق پروزاسىندا, باسپاسوزىندە ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ اڭگىمەلەرى, حيكاياتتارى وقىرمان قاۋىمعا كەڭىنەن تانىمال. اسىرەسە, «سۇزگەنىڭ سوڭعى كۇندەرى» حيكاياتىندا ءسىبىر جۇرتى كۇيرەگەن كەزدەگى وقيعانى ارقاۋ ەتىپ الا وتىرىپ, سارىارقا سۇلتانىنىڭ قىزى, كوشىم حاننىڭ كىشى ايەلى, ازاتتىقتىڭ العاشقى قۇربانى بولعان سۇزگە حانىمنىڭ كوركەم ادەبيەتتەگى بەينەسىن ادەمى شىعارعان. جازۋشىنىڭ ەندىگى ءبىر ىزدەنىسى – قازان حاندىعى پاتشايىمى سۇيىنبيكە تاعدىرى. ونى زەرتتەۋ ءۇشىن ارنايى ىزدەنىسپەن قازان قالاسىنا دا بارىپ كەلگەن. عۇمىرى قايعىعا تولى تاريحي تۇلعانى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا استانا قالاسىنان سۇيىنبيكە اتىنا كوشە سۇراپ ۇسىنىس تا جاساپ ءجۇر.
ال ەندى سارا لاتيەۆا تۋرالى ايتقاندا بىردەن قازاقتىڭ بۇلبۇل ءانشىسى كۇلاش بايسەيىتوۆا ەسكە تۇسەرى انىق. ساحنا جۇلدىزىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۇتاس قاراستىرىلىپ, جان-جاقتى قامتىلعان «بۇلبۇل» اتتى كىتاپ ءوز وقىرمانىن دا تاپتى, اۆتورىن دا ەلگە تانىمال ەتتى. جالپى س.لاتيەۆا شىعارماشىلىعى, ادەبيەتتەگى بار ءبىتىم-بولمىسى ونەردى, ونداعى ءبىرتۋارلار بەينەسىن مۇسىندەۋگە ارنالعان. بۇل – ونىڭ باستى ەرەكشەلىگى. وسى ورايدا «عيبراتى مول عۇمىر» سەرياسىمەن شىققان «حاديشا بوكەەۆا» دەرەكتى حيكاياتى, ودان كەيىنگى «حاديشا مەن بايعالي» اتتى ومىرباياندىق ەسسە نازار اۋدارارلىق. كىتاپتى وقي وتىرىپ ەلۋ جىلدان اسا دراما ساحناسىنىڭ گ ۇلى بولعان حاديشا بوكەەۆا مەن وپەرا سۇلتانى بولعان بايعالي دوسىمجانوۆتىڭ ءومىر مەن ونەردەگى ايشىقتى بىرلىگىن كورەمىز.
ماعيرا قوجاحمەتوۆا بولسا «لەنينشىل جاس» گازەتىندە ونەر جايىنداعى ەسسە, ماقالالارىمەن دارالاندى. كەلە-كەلە جازۋشىلىققا بەت بۇردى. «كۇننىڭ التىن سىنىعى», «الەم-اۋەن», «جىلى شىراي», «ادام – قۇپيا», «ءجانتاسىلىم», «جاپادان جالعىز» كىتاپتارى پسيحولوگيزممەن ءورىلىپ, ونى تانىمال جازۋشىلاردىڭ قاتارىنا قوستى. ماعيرا شىعارماشىلىعىنا جانكەشتىلىك ءتان. قيىندىقتارعا قاراماستان نەشەمە جىلدان بەرى بالالارعا ارنالعان «بالبۇلاق» جۋرنالىن, مەديتسينالىق-تانىمدىق «دەرتكە داۋا» گازەتىن شىعارىپ كەلەدى.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
بۇدان جارتى عاسىر ۋاقىت بۇرىن ءبىرى – قازاقستاننىڭ شىعىسىنان, ءبىرى – باتىس وڭىرىنەن, ال ءۇشىنشىسى سارىارقا جەرىنەن اسقاق ارمان جەتەلەپ كەلگەن ورىمدەي جاس ءۇش قىزدىڭ تاعدىر جولدارى الاتاۋ باۋرايىنداعى اسەم الماتىدا توعىسقان ەدى. ءشاربانۋ بەيسەنوۆا, سارا لاتيەۆا جانە ماعيرا قوجاحمەتوۆالار ەلدىڭ ەلەۋلى باسىلىمدارىندا جاستىق جالىندارىمەن, ساليقالى دارىندارىمەن قىزمەت ىستەدى. ولار حالقىمىزدىڭ تالاي-تالاي تاماشا ۇل-قىزدارىنىڭ ەسىمدەرىن ەل ەسىندە قالدىرۋ جولىندا تەر توكتى, تالاي ۇيقىسىز تۇندەرىن جازۋ ۇستەلىنىڭ باسىندا وتكىزدى. ەڭبەكتەرى جانىپ, توم-توم كىتاپتارى جارىق كوردى. ءسويتىپ, ادەبيەتتەگى ءىزاشار اپالارى ءماريام حاكىمجانوۆا, سارا مىڭجاساروۆا, كۇليمان ءجۇنىسوۆا, ءلاتيفا قۇرماناەۆا, ءشاربانۋ قۇماروۆالاردىڭ ءىزىن جالعاستىرىپ, كەيىنگى بۋىن جازۋشى سىڭلىلەرىنە ۇلگى-ونەگە كورسەتۋدە.
شىن مانىسىندە دە اتالمىش ءۇش جازۋشىنىڭ قاي-قايسىسى بولماسىن قازاق پروزاسىندا, باسپاسوزىندە ەلەۋلى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ اڭگىمەلەرى, حيكاياتتارى وقىرمان قاۋىمعا كەڭىنەن تانىمال. اسىرەسە, «سۇزگەنىڭ سوڭعى كۇندەرى» حيكاياتىندا ءسىبىر جۇرتى كۇيرەگەن كەزدەگى وقيعانى ارقاۋ ەتىپ الا وتىرىپ, سارىارقا سۇلتانىنىڭ قىزى, كوشىم حاننىڭ كىشى ايەلى, ازاتتىقتىڭ العاشقى قۇربانى بولعان سۇزگە حانىمنىڭ كوركەم ادەبيەتتەگى بەينەسىن ادەمى شىعارعان. جازۋشىنىڭ ەندىگى ءبىر ىزدەنىسى – قازان حاندىعى پاتشايىمى سۇيىنبيكە تاعدىرى. ونى زەرتتەۋ ءۇشىن ارنايى ىزدەنىسپەن قازان قالاسىنا دا بارىپ كەلگەن. عۇمىرى قايعىعا تولى تاريحي تۇلعانى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا استانا قالاسىنان سۇيىنبيكە اتىنا كوشە سۇراپ ۇسىنىس تا جاساپ ءجۇر.
ال ەندى سارا لاتيەۆا تۋرالى ايتقاندا بىردەن قازاقتىڭ بۇلبۇل ءانشىسى كۇلاش بايسەيىتوۆا ەسكە تۇسەرى انىق. ساحنا جۇلدىزىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۇتاس قاراستىرىلىپ, جان-جاقتى قامتىلعان «بۇلبۇل» اتتى كىتاپ ءوز وقىرمانىن دا تاپتى, اۆتورىن دا ەلگە تانىمال ەتتى. جالپى س.لاتيەۆا شىعارماشىلىعى, ادەبيەتتەگى بار ءبىتىم-بولمىسى ونەردى, ونداعى ءبىرتۋارلار بەينەسىن مۇسىندەۋگە ارنالعان. بۇل – ونىڭ باستى ەرەكشەلىگى. وسى ورايدا «عيبراتى مول عۇمىر» سەرياسىمەن شىققان «حاديشا بوكەەۆا» دەرەكتى حيكاياتى, ودان كەيىنگى «حاديشا مەن بايعالي» اتتى ومىرباياندىق ەسسە نازار اۋدارارلىق. كىتاپتى وقي وتىرىپ ەلۋ جىلدان اسا دراما ساحناسىنىڭ گ ۇلى بولعان حاديشا بوكەەۆا مەن وپەرا سۇلتانى بولعان بايعالي دوسىمجانوۆتىڭ ءومىر مەن ونەردەگى ايشىقتى بىرلىگىن كورەمىز.
ماعيرا قوجاحمەتوۆا بولسا «لەنينشىل جاس» گازەتىندە ونەر جايىنداعى ەسسە, ماقالالارىمەن دارالاندى. كەلە-كەلە جازۋشىلىققا بەت بۇردى. «كۇننىڭ التىن سىنىعى», «الەم-اۋەن», «جىلى شىراي», «ادام – قۇپيا», «ءجانتاسىلىم», «جاپادان جالعىز» كىتاپتارى پسيحولوگيزممەن ءورىلىپ, ونى تانىمال جازۋشىلاردىڭ قاتارىنا قوستى. ماعيرا شىعارماشىلىعىنا جانكەشتىلىك ءتان. قيىندىقتارعا قاراماستان نەشەمە جىلدان بەرى بالالارعا ارنالعان «بالبۇلاق» جۋرنالىن, مەديتسينالىق-تانىمدىق «دەرتكە داۋا» گازەتىن شىعارىپ كەلەدى.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
