سىناقتان تاعى ءبىر كانديدات ءوتتى

كەشە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىندا پرەزيدەنتتىككە كانديداتتىققا ءوزىن ءوزى ۇسىنۋشى ۋاقىتشا جۇمىس ىستەمەيتىن قانات تۋراگەلديەۆ پەن جەكە كاسىپكەر باحتيار ەستەمەسوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەندىگىن انىقتاۋ جونىندەگى لينگۆيستيكالىق كوميسسياعا سىناق تاپسىردى. لينگۆيستيكالىق كوميسسيانىڭ توراعاسى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ الدىمەن پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر قانات تۋراگەلديەۆكە سىناق تالاپتارىن ءتۇسىندىرىپ ءوتتى. كانديدات ۇسىنىلعان تاقىرىپتاردىڭ ىشىنەن «وتتى جىلدار تاعىلىمى» دەگەن تاقىرىپتى تاڭدادى. ايتا كەتەيىك, الماتى وبلىسىنىڭ رايىمبەك اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن ول 2011 جىلى وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا دا قاتىسقان ەكەن. سول جولى لينگۆيستيكالىق كوميسسيانىڭ سىناعىنان ويداعىداي وتكەنىمەن, جاقتاۋشىلار قولىن جيناۋعا ۇلگەرە الماپتى. قانات تۋراگەلديەۆتىڭ سىناق تاپسىرۋى نەبارى ءبىر ساعاتقا عانا سوزىلدى. «كانديدات ءبىرىنشى سىناقتا «وتتى جىلدار تاعىلىمى» تاقىرىبىن اجەپتەۋىر اشقان, – دەدى كوميسسيا توراعاسى م.جولداسبەكوۆ. – قاتەلەرى دە بار, جەتى قاتە جىبەرىپتى, ەملەدەن ەكى, تىنىس بەلگىسىنەن ءتورت, ستيلدىك ءبىر قاتە كەتكەن. جۇمىسى جامان ەمەس». ونىڭ اتاپ وتۋىنشە, ەكىنشى تاپسىرما بويىنشا كانديدات ف.وڭعارسىنوۆانىڭ پوە­زياسىن بارىنشا مانەرلەپ وقىپ, كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ كوڭىلىنەن شىعىپتى. ءۇشىنشى سىناقتا ول «حالىق تاريحى جانە رۋحاني جادىگەرلەر» تاقىرىبىندا ءسوز سويلەگەن. «قانات رۋحاني جادىگەرلەر دەگەندى ونشا ۇعا المادى. رۋحپەن شاتاستىردىڭىز. سىزگە بىرقاتار سۇراقتار قويىلدى. بولاشاقتا ەسىڭىزدە بولاتىن نارسە, ءاربىر ساۋالعا جاۋابىڭىز ۇستىرتتەۋ. سودان كەيىن ويىڭىزدا جۇيەلىلىك, ناقتىلىق جاعى جوق. شىنتۋايتىنا كەلگەندە, قانات سىباش ۇلى تۋراگەلديەۆ قازاق تىلىندە سايراپ تۇر. قولما-قول ولەڭ جازادى ەكەن, شىعارمانىڭ ءوزىن ولەڭمەن باس­تاپتى. كوميسسيا مۇشەلەرى كەڭ تالقىلاي كەلىپ, قانات تۋراگەلديەۆ قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن دەگەن قورىتىندى شىعاردى», – دەدى كوميسسيا توراعاسى. ال پرەزيدەنتتىككە كانديدات باحتيار ەستەمەسوۆ لينگۆيستيكالىق كوميسسيا سىناعىنان وتە المادى. «باحتيار ەستەمەسوۆ جازبا جۇمىسىنا «نۇرلى اقىل, ىستىق قايرات» تاقىرىبىندا شىعارما جازدى. وكىنىشتىسى, تاقىرىپ اشىلماعان. «نۇرلى اقىل, ىستىق قايرات» دەگەن ۇعىمداردىڭ ءمان-ماعىناسىن ول تولىق تۇسىنبەگەن. جۇمىس وتە ساۋاتسىز جازىلعان. بارلىق قاتەلەردىڭ سانى – 50. ەملە قاتەلەرى – 27, تىنىس بەلگىلەرىنەن جىبەرىلگەن قاتە – 19, ستيلدىك قاتە 4, – دەدى كوميسسيا توراعاسى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ وسى جونىندە. توراعانىڭ اتاپ وتكەنىندەي, ءماتىن وقۋ سىناعىندا كانديدات مۇقاعالي ماقا­تاەۆتىڭ ولەڭدەرىن وقىعان. «اتتەڭ, ولەڭدى وقي المادى. مەن «مۇقاعالي ماقاتاەۆ قاي كەزدە ءومىر سۇرگەن؟» دەگەن سۇراق قويدىم, كانديدات «XIX عاسىردا ءومىر سۇرگەن», دەدى. بۇل كىسى كىتاپ وقىماعانىن مويىندادى. تاريح پەن ادەبيەتتى دە وقىماعان ەكەن. ەكىنشى تاپسىرماعا دا قاناعاتتانبادىق», – دەدى ول. كانديدات ءۇشىنشى تاپسىرما بويىنشا «ءتىل تاعدىرى – ەل تاعدىرى» تاقىرىبىندا سويلەپتى. «بۇل تاقىرىپتىڭ دا ءمان-ماعىناسىن اشا المادى. «ول – قازاق ەلىنىڭ تاعدىرى مەن ءتىل تاعدىرى بۇرىننان قالىپتاسىپ كەلەدى, جان-جاقتان كەلىپ, ءتىل بىلسەك دەگەن ازاماتتار كوپ», دەگەن ەكى اۋىز ءسوز ايتتى. ونىڭ ۇستىنە ب.ەستەمەسوۆتىڭ ءوز قولىمەن جازعان ءومىربايانىندا 10 قاتە ءجۇر.  باحتيار وكسىكباي ۇلى ەستەمەسوۆ قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرمەگەن دەگەن قورىتىندىعا كەلىپ وتىرمىز», – دەدى م.جولداسبەكوۆ. ءاليسۇلتان قۇلانباي, «ەگەمەن قازاقستان».