جوبالار جوسپارلى جۇزەگە اسىپ كەلەدى

سىردىڭ قۇيارلىعىنداعى ارال اۋدانىندا ەلىمىزدىڭ يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنا ۇلەس قوساتىن جوتالى تىرلىكتەر بارشىلىق. ولار نەگىزىنەن اگرو­ونەركاسىپ كەشەنى, ءوندىرىس جانە قۇرىلىس يندۋسترياسى, تۋريزم سالاسىن قامتيدى. سولاردىڭ ءىشىن­دە “اتامەكەن حولدينگ” قارجى-ونەركاسىپتىك توبى” اق ۇسىنعان “ارال ۆاگون” زاۋىتىنىڭ قۇ­رى­لىسىن سالۋ جوباسى ەڭ ىرگەلىلەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. بۇل جوبانىڭ قۇنى 13 560 ملن. تەڭگە تۇرادى. وسى زاۋىت ىسكە قوسىلعان كەزدە مۇندا 1 150 ادام جۇمىس ىستەيتىن بولادى. وتكەن جىلى رەسەيلىك “مەتاللقۇرى­لىم­دارى زاۋىتى” ااق-پەن كە­لىسىم جاسالۋ ناتيجەسىندە “قا­زاق­ستان-رەسەي” ۆاگون قۇراستىرۋ كاسىپ­ورنىنىڭ “ارال ۆاگون” جشس اشىلدى. “قازاقستاندا جاسالعان” دەگەن ارنايى سەرتيفيكات الىنىپ, ۆاگوندار سىناق­تان وتكىزىلدى. وسىنداي تاسىلمەن ارقايسىسى 72 تونناعا ەسەپ­تەلگەن اۋىر جۇك تاسيتىن 8 ۆاگون­نىڭ كون­تەينەرىن “قازاقستان تەمىر جولى” ۇلت­تىق كومپانياسى” اق قابىلداپ الدى. دەگەنمەن, شەشىمىن كۇتكەن ماسە­لەلەر دە كەزدەسەدى. زاۋىت تولىق قۋا­تى­مەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا, ۆا­گوندارعا تاپسىرىس الۋ تۇرعىسىنان قولداۋ كۇتۋدە. ەگەر “قازاقستان تەمىر جولى” ۇلتتىق كومپانياسى” اق-پەن ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىم-شارت جاسالسا, كاسىپ­ورىنداعى ەڭبەك ىرعاعى قالىپقا تۇسەر ەدى. “فيرما دانا” جشس ءشومىش ستانساسى­نىڭ ماڭىنداعى كۆارتس قۇمى كەن ورنىندا جۇمىس جاساي­دى. ولار قۋات­تى­لىعى جىلىنا 450000 توننا ءونىم وندىرەتىن كەن بايىتۋ كومبيناتىن سالۋ­دى جوسپارلاعان. سول باعىتتا “كۆارتس قۇمىن بايىتۋ فابريكاسىنىڭ قۇرى­لىسى” جوباسى ۇسىنىلدى. وعان قوسا, قازاقستاننىڭ دامۋ بانكىمەن بىرلەسە جوباعا سا­راپ­تاما جاسالىپ, ناقتىلانعان بولا­تىن. جوبا 2008 جىلى باستالىپ, 2011 جىلى اياقتالۋى ءتيىس. ول كەزدە اۋماققا 4,5 ميلليارد تەڭگە كولە­مىندە ينۆەس­تيتسيا تارتىلادى. بۇل جەر­گىلىكتى 200 تۇرعىن جۇمىسپەن قامتىلادى دەگەن ءسوز. اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ءبورى دابىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا 980 مەتر جەرگە تەمىر جول جۇرگىزىلگەن. قالعان 18 شاقىرىمعا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىندالۋدا. كاسىپورىن ءوز قاراجاتىنان 800 ملن. تەڭگە ينۆەس­تيتسيا قۇيدى. ينفراقۇرى­لىم توڭىرە­گىندە تۇيتكىل­دى ماسەلە جوق. كا­سىپورىن جوبانى قارجى­لان­دىرۋ ءۇشىن قازاق­ستاننىڭ دامۋ بانكى, يس­لام بانكىمەن جۇ­مىس جاساۋدا. ەن­دىگى ءمىن­دەت نەسيە­لەندىرۋدى جەدەل­دەتۋ بولىپ وتىر. اس تۇزىن شى­عا­را­تىن زاۋىتتى جاڭ­­­­عىر­تۋ جوباسى دا اۋقىمدى. قۇنى 750 ملن. تەڭگەلىك جوبامەن “ەكسترا” مار­كا­لى تۇز شى­عارۋ زاۋىتىن مو­دەرني­زاتسيالاۋ كوزدە­لۋ­دە. ونداي جاعدايدا قو­سىمشا 300 ادام ەڭبەككە تارتى­لادى. ەكسترا كلاستى تۇز ءوندىرىسى “ارال­تۇز” اق-تىڭ بازاسىندا ءوندى­رىلمەك. ينفراقۇرى­لىم جايى شەشىل­گەن. قاجەتتى قۇرال-جاب­دىقتار جەتكىزۋ ءۇشىن يسپاندىق كوم­پانيامەن كەلىسىم-شارتقا قول جەت­كىزىلدى. كاسىپورىن “يس­لام بانكى”, “ازيا كرەديت”, “اتف بانك”, “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى اق-تارمەن جۇمىس جاساۋدا. بانككە كەپىلگە قويىلاتىن اك­تسيالار, تسەحتار, تەمىر جول تۇيىعى, تاعى باسقا م ۇلىكتەر تالاپقا ساي كەلەدى. ءبىزدى سۋ شايانىن وسىرەتىن ءوندىرىستى ۇيىمداستىرۋ جوباسى دا قاتتى قى­زىق­تىردى. جوبانىڭ مەرزىمىن ونى ۇسىنۋشىلار “جەر-انا گرۋپپ” جشس مەن “قازاگرو حولدينگ” اق اعىمداعى جىلدىڭ ءساۋىر-قازان ايلارىنا بەل­گى­لەگەن. اقەسپە ەلدى مەكەنىندە جۇزەگە اساتىن جوبانىڭ قۇنى 661,1 ملن. تەڭگە. ونىڭ ىشىندە ءوز قاراجاتى 330,6 ملن. تەڭگە شاماسىندا. وڭتۇستىككورەيالىق كومپانيامەن ارادا كەلىسىم جاسالعان. قۇرىلىس سالۋ بارىسىندا 80 ادام, تۇراقتى 250 ادام جۇمىسقا قابىل­دانادى. تولقىنى كوككە تۋلاعان قامباش كولىنىڭ اتاعى كوپشىلىككە ءمالىم. اۆتو­كولىك جولىنا جاقىن, تابيعاتى كوركەم مەكەن­نەن قاشاندا حالىق ءۇزىل­مەيدى. اسىرەسە, دەمالىس كۇندەرى جاعالاۋدان بوس جەر تابا المايسىز. ءتىپتى, الىس-جاقىن شە­تەلدەردەن كەلگەن مەي­مان­داردى دا جولىقتى­رۋعا بولادى. كول جاعا­سىنا قوناقۇي سالۋ جوباسىن “تورجىنباي تورە” جشس ۇسىنعان. جو­بانىڭ قۇنى 15,1 ملن. تەڭگەگە باعا­لانعان. ماقسات قامباش كولى جاعالاۋى­نان زاماناۋي ۇلگىدەگى دەمالىس ورنىن اشۋ بولىپ وتىر. ايتكەنمەن, قارجى ماسەلەسى تى­عىرىق­قا ءتى­رەي­تىن­دەي. كول جا­عاسىنا سۋ جەتكىزىپ, ەلەكتر جەلى­سىن تارتۋ دا كۇشكە تۇسەدى. ينفراقۇ­رى­لىمعا قو­ماقتى قارجى كەرەك. سوعان قاراماس­تان, مۇندا ءبىرشاما تىرلىك تىندى­رىلعان. كول جاعا­سىنداعى باسپانالار, اق­شاڭقان كيىز ۇيلەر الىستان كوز تار­تا­دى. قامباش كولىن ۇلكەن دەم­الىس ور­نى­نا اي­نالدىرۋ ءۇشىن ءالى دە اۋقىمدى تىرلىك­تەر اتقارۋ كەرەكتىگى بايقالادى. جۇمابەك تابىنباەۆ, جۋرناليست. قىزىلوردا وبلىسى, ارال اۋدانى.