كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەتتە سەلەكتورلىق كەڭەس ءوتتى. وندا ۇكىمەت باسشىسى جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىنا كوشۋ تۋرالى مالىمدەدى.
پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ قازاقستاندا ينفلياتسيالىق تارگەتتەۋگە نەگىزدەلگەن جانە ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ايىرباس باعامىن ەركىندىككە جىبەرۋدى قاراستىراتىن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتى ەنگىزىلەتىنىن حابارلادى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, الەمدىك ەكونوميكاداعى قازىرگى جاعداي بىزگە دە ەكونوميكالىق ءوسىم مەن باعا تۇراقتىلىعى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىن قابىلداۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. وسىعان وراي ۇلتتىق بانك پەن ۇكىمەت 2015 جىلدىڭ 20 تامىزىنان باستاپ ۆاليۋتالىق ءدالىزدى الىپ تاستاۋعا جانە ايىرباس باعامىن ەركىندىككە جىبەرۋگە كوشۋگە نەگىزدەلگەن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى.
«اعىمداعى جىلدىڭ 15 تامىزىندا ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا باعامىنىڭ ءدالىزىن كەڭەيتۋ ماقساتىمەن تەڭگەنىڭ ايىرباس باعامىنىڭ ەركىن نارىقتا قالىپتاسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. بۇل ءوز كەزەگىندە ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزعا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايتىنى بەلگىلى. ونىڭ ۇستىنە جاھاندىق ەكونوميكاداعى جاعداي ۋاقىت وتكەن سايىن تۇراقسىزدانىپ كەلەدى», دەدى ك.ءماسىموۆ. سونىمەن قاتار, ۇكىمەت باسشىسى ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدىڭ نەگىزگى تىرەگى بولىپ سانالاتىن ەكسپورتتىق ونىمدەرىمىزگە قاتىستى نارىق باعالارىنىڭ دا قۇلدىراپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ نەگىزگى ەكسپورتتايتىن ونىمدەرى مۇناي مەن مەتالل سىندى شيكىزاتتىق تاۋارلارعا دا سۇرانىس تومەندەپ, باعا ءتۇسىپ جاتقانى بەلگىلى.
بۇل ءبىزدىڭ ءىجو-ءنىڭ كولەمىنىڭ ازايۋىنا اكەپ سوعادى جانە ول ىشكى ەكونوميكامىزدى السىرەتۋى دە مۇمكىن. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىمىز ەڭ الدىمەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا نەگىزدەلۋى كەرەك, دەدى ول. سونداي-اق, ۇكىمەت باسشىسى وتاندىق ءونىم وندىرۋشىلەردى تۇرالاتىپ الماۋ ماقساتىندا جانە كرەديتتىك بەلسەندىلىك پەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى باسەڭدەتپەۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتىڭ الدىن الۋ جايىنا جان-جاقتى ساراپتاما جاساۋ كەرەكتىگىن دە ەسكەرتتى.
ۇكىمەت باسشىسى وسى ساتتەن باستاپ تەڭگەنىڭ ايىرباس باعامى نارىق سۇرانىسى نەگىزىندە جانە ىرگەلى ىشكى جانە سىرتقى ماكروەكونوميكالىق فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ قالىپتاستىرىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«بۇل ايىرباس باعامى ءالسىرەۋگە قاراي, سونداي-اق, نىعايۋعا قاراي وزگەرۋى مۇمكىن ەكەندىگىن بىلدىرەدى, ونى الەم ەكونوميكاسىنداعى جانە ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعداي انىقتايدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ول سونداي-اق, ۇلتتىق بانك تەڭگەنىڭ ايىرباس باعامى دەڭگەيىن قالىپتاستىرۋعا ارالاسپايتىنىن, الايدا ەلدىڭ قارجىلىق جۇيەسىنىڭ تۇراقسىزدانۋ قاۋپى تۋىنداعان جاعدايدا ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسيا جۇرگىزۋ ارقىلى ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنا قاتىسۋ مۇمكىنشىلىگىن وزىنە قالدىراتىنىن ايتتى.
مەملەكەت تاراپىنىڭ ارالاسۋىنسىز نارىق سۇرانىسى مەن ۇسىنىس نەگىزىندە ايىرباس باعامىن قالىپتاستىرۋ ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ ساۋىعۋىنا, نەسيە جانە ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋىنا, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا, ورتا مەرزىمدى بولاشاقتا ينفلياتسيانى 3-4 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە قاجەتتى العىشارت قۇرادى.
ك.ءماسىموۆ ايتىپ وتكەندەي, ينفلياتسيالىق تارگەتتەۋ رەجىمىنە نەگىزدەلگەن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىن – وتاندىق ەكونوميكانىڭ ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتى وسىمىنە قول جەتكىزۋگە, ينفلياتسيانىڭ تومەن دەڭگەيىن ساقتاۋعا, جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا جانە ەل حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جاردەمەسەتىن بولادى.
پرەمەر-مينيستر ءسوزىنىڭ قورىتىندىسىندا تەڭگە باعامىنىڭ ەركىن جىبەرىلۋىنە بايلانىستى باعانىڭ نەگىزسىز كوتەرىلۋىنە جول بەرمەۋدى تاپسىردى.
«ءوڭىر اكىمدەرى شتابتارعا باسشىلىق جاساپ, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك جانە تۇرعىن ءۇي كومەكتەرىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ارقىلى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك از قامتىلعان توبىنا قولداۋ شارالارىن قابىلداۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, باعانىڭ, اسىرەسە, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىكتەر مەن قىزمەتتەر باعالارىنىڭ نەگىزسىز وسىمىنە جول بەرمەۋ بويىنشا ۇيىمداستىرۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىرامىن», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ك.ءماسىموۆ سونىمەن قاتار, جەدەل شارالاردى جالپى ۇيلەستىرۋدى ءوزىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىتجان ساعىنتاەۆقا, ال الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆقا جۇكتەدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, سەنبى كۇنى ۇكىمەت وتىرىسى ءوتىپ, وندا قۇرىلىمدىق رەفورمالار توپتاماسى, جەدەل شارالار, بيۋدجەتتىك سيپاتتاعى ماسەلەلەر جانە ودان ارعى ماكروەكونوميكالىق ساياسات تالقىلاناتىن بولادى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەتتە سەلەكتورلىق كەڭەس ءوتتى. وندا ۇكىمەت باسشىسى جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىنا كوشۋ تۋرالى مالىمدەدى.
پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ قازاقستاندا ينفلياتسيالىق تارگەتتەۋگە نەگىزدەلگەن جانە ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ايىرباس باعامىن ەركىندىككە جىبەرۋدى قاراستىراتىن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتى ەنگىزىلەتىنىن حابارلادى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, الەمدىك ەكونوميكاداعى قازىرگى جاعداي بىزگە دە ەكونوميكالىق ءوسىم مەن باعا تۇراقتىلىعى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىن قابىلداۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. وسىعان وراي ۇلتتىق بانك پەن ۇكىمەت 2015 جىلدىڭ 20 تامىزىنان باستاپ ۆاليۋتالىق ءدالىزدى الىپ تاستاۋعا جانە ايىرباس باعامىن ەركىندىككە جىبەرۋگە كوشۋگە نەگىزدەلگەن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى.
«اعىمداعى جىلدىڭ 15 تامىزىندا ۇلتتىق بانك ۆاليۋتا باعامىنىڭ ءدالىزىن كەڭەيتۋ ماقساتىمەن تەڭگەنىڭ ايىرباس باعامىنىڭ ەركىن نارىقتا قالىپتاسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. بۇل ءوز كەزەگىندە ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزعا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايتىنى بەلگىلى. ونىڭ ۇستىنە جاھاندىق ەكونوميكاداعى جاعداي ۋاقىت وتكەن سايىن تۇراقسىزدانىپ كەلەدى», دەدى ك.ءماسىموۆ. سونىمەن قاتار, ۇكىمەت باسشىسى ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدىڭ نەگىزگى تىرەگى بولىپ سانالاتىن ەكسپورتتىق ونىمدەرىمىزگە قاتىستى نارىق باعالارىنىڭ دا قۇلدىراپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ نەگىزگى ەكسپورتتايتىن ونىمدەرى مۇناي مەن مەتالل سىندى شيكىزاتتىق تاۋارلارعا دا سۇرانىس تومەندەپ, باعا ءتۇسىپ جاتقانى بەلگىلى.
بۇل ءبىزدىڭ ءىجو-ءنىڭ كولەمىنىڭ ازايۋىنا اكەپ سوعادى جانە ول ىشكى ەكونوميكامىزدى السىرەتۋى دە مۇمكىن. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىمىز ەڭ الدىمەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا نەگىزدەلۋى كەرەك, دەدى ول. سونداي-اق, ۇكىمەت باسشىسى وتاندىق ءونىم وندىرۋشىلەردى تۇرالاتىپ الماۋ ماقساتىندا جانە كرەديتتىك بەلسەندىلىك پەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى باسەڭدەتپەۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتىڭ الدىن الۋ جايىنا جان-جاقتى ساراپتاما جاساۋ كەرەكتىگىن دە ەسكەرتتى.
ۇكىمەت باسشىسى وسى ساتتەن باستاپ تەڭگەنىڭ ايىرباس باعامى نارىق سۇرانىسى نەگىزىندە جانە ىرگەلى ىشكى جانە سىرتقى ماكروەكونوميكالىق فاكتورلاردى ەسكەرە وتىرىپ قالىپتاستىرىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«بۇل ايىرباس باعامى ءالسىرەۋگە قاراي, سونداي-اق, نىعايۋعا قاراي وزگەرۋى مۇمكىن ەكەندىگىن بىلدىرەدى, ونى الەم ەكونوميكاسىنداعى جانە ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنداعى جاعداي انىقتايدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ول سونداي-اق, ۇلتتىق بانك تەڭگەنىڭ ايىرباس باعامى دەڭگەيىن قالىپتاستىرۋعا ارالاسپايتىنىن, الايدا ەلدىڭ قارجىلىق جۇيەسىنىڭ تۇراقسىزدانۋ قاۋپى تۋىنداعان جاعدايدا ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسيا جۇرگىزۋ ارقىلى ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنا قاتىسۋ مۇمكىنشىلىگىن وزىنە قالدىراتىنىن ايتتى.
مەملەكەت تاراپىنىڭ ارالاسۋىنسىز نارىق سۇرانىسى مەن ۇسىنىس نەگىزىندە ايىرباس باعامىن قالىپتاستىرۋ ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ ساۋىعۋىنا, نەسيە جانە ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋىنا, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا, ورتا مەرزىمدى بولاشاقتا ينفلياتسيانى 3-4 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە قاجەتتى العىشارت قۇرادى.
ك.ءماسىموۆ ايتىپ وتكەندەي, ينفلياتسيالىق تارگەتتەۋ رەجىمىنە نەگىزدەلگەن جاڭا اقشا-نەسيە ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىن – وتاندىق ەكونوميكانىڭ ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتى وسىمىنە قول جەتكىزۋگە, ينفلياتسيانىڭ تومەن دەڭگەيىن ساقتاۋعا, جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا جانە ەل حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جاردەمەسەتىن بولادى.
پرەمەر-مينيستر ءسوزىنىڭ قورىتىندىسىندا تەڭگە باعامىنىڭ ەركىن جىبەرىلۋىنە بايلانىستى باعانىڭ نەگىزسىز كوتەرىلۋىنە جول بەرمەۋدى تاپسىردى.
«ءوڭىر اكىمدەرى شتابتارعا باسشىلىق جاساپ, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك جانە تۇرعىن ءۇي كومەكتەرىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ارقىلى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك از قامتىلعان توبىنا قولداۋ شارالارىن قابىلداۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, باعانىڭ, اسىرەسە, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىكتەر مەن قىزمەتتەر باعالارىنىڭ نەگىزسىز وسىمىنە جول بەرمەۋ بويىنشا ۇيىمداستىرۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىرامىن», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ك.ءماسىموۆ سونىمەن قاتار, جەدەل شارالاردى جالپى ۇيلەستىرۋدى ءوزىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىتجان ساعىنتاەۆقا, ال الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆقا جۇكتەدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, سەنبى كۇنى ۇكىمەت وتىرىسى ءوتىپ, وندا قۇرىلىمدىق رەفورمالار توپتاماسى, جەدەل شارالار, بيۋدجەتتىك سيپاتتاعى ماسەلەلەر جانە ودان ارعى ماكروەكونوميكالىق ساياسات تالقىلاناتىن بولادى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
كونستيتۋتسيادا ادام كاپيتالى – نەگىزگى باسىمدىق
ساياسات • بۇگىن, 09:00
كولىك سالاسىنداعى كەلەلى ىستەر
ساياسات • بۇگىن, 08:55
پىكىر • بۇگىن, 08:50
ينفلياتسيا: قاتاڭدىق ەمەس, يكەمدىلىك كەرەك
ەكونوميكا • بۇگىن, 08:45
يندۋستريالىق ايماقتار وركەندەپ كەلەدى
ەكونوميكا • بۇگىن, 08:40
تسيفرلىق تاڭبالاۋ – ساپانى قاداعالاۋ
ەكونوميكا • بۇگىن, 08:35
عالىمدار مارتەبەسى ايقىندالادى
ۇكىمەت • بۇگىن, 08:32
رۋحانيات • بۇگىن, 08:30
تەكتى اۋلەتتەن شىققان ءور تۇلعا
تۇلعا • بۇگىن, 08:25
عىلىمي اتاقتار تۋرالى كەلىسىم ماقۇلداندى
ساياسات • بۇگىن, 08:23
تۇرعىندار تۇيتكىلىن كىم شەشەدى؟
ايماقتار • بۇگىن, 08:20
جاركەنت مەشىتى مەن ۆوزنەسەنسك شىركەۋى الەمدىك مۇرا نىسانىنا ەنەدى
قازاقستان • بۇگىن, 08:17
شايدوروۆتىڭ كىلەمدەگى شىنايى بەينەسى
ونەر • بۇگىن, 08:15
رەفورمالاردىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىردى
ساياسات • بۇگىن, 08:13
سپورت • بۇگىن, 08:10