ساياسات • بۇگىن, 07:30

ءتىل ساياساتى جانە زاماناۋي تالاپتار

3 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ باسشىلىعىمەن ۇكىمەت جانىنداعى مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى كوميسسيانىڭ وتىرىسى ءوتتى.

قۇرامى جاڭارتىلعان كوميسسيانىڭ العاشقى وتىرىسىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرى, سونداي-اق ءتىل ءبىلىمى سالاسىنداعى تانىمال عالىمدار مەن ساراپشىلار قاتىستى.

وتىرىس بارىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ەسەپتەرىن تىڭدادى. اتاپ ايتقاندا, وقۋ-اعارتۋ جۇيەسىندەگى مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ادىستەمەسىن جەتىلدىرۋ, 2023–2029 جىلدارعا ارنالعان ءتىل ساياساتى تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋ جانە قازاق تىلىندەگى كونتەنت ۇلەسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى. سونىمەن قاتار قوستاناي, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا ءتىل تۋرالى زاڭناما تالاپتارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تالقىلاندى.

كوميسسيا مۇشەلەرى تىلدىك داعدى­لاردى قالىپتاستىرۋدا بالا­باقشا مەن مەكتەپتىڭ شەشۋ­شى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتىپ, مەم­لەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ادىستەمەسىن زامان تالابىنا ساي جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. وسىعان بايلانىستى كوميسسيا توراعاسى ءار جاس ساناتىنا ارنالعان لەكسيكالىق جانە گرامماتيكالىق مينيمۋمداردى ازىرلەۋ مەن بەكىتۋدى, سونداي-اق ولاردى ءتيىمدى مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي تسيفرلىق قۇرالداردى ەنگىزۋدى تاپسىردى.

اقپارات سالاسى بويىنشا ۇسىنىل­عان ەسەپكە سايكەس, بۇگىندە بۇ­ق­ارالىق اقپارات قۇرالدارىن­داعى قازاق تىلىندەگى ونلاين-كونتەنتتىڭ ۇلەسى 78 پايىزعا جەتكەن. مەملەكەتتىك تىلدەگى ينتەرنەت-رەسۋرستاردىڭ ۇلەسى شامامەن 60%-دى قۇرايدى. سونىمەن قاتار وتاندىق تەلەۆيزيالىق ونىمدەردىڭ 70-دان استامى مەملەكەتتىك تىلدە ەفيرگە شىعادى.

مەملەكەتتىك تىلدەگى اقپارات پەن ساپالى كونتەنتكە دەگەن سۇرانىس تۇراقتى تۇردە ارتىپ كەلەدى. اسىرەسە جاستار اراسىندا قازاق تىلىندەگى تسيفرلىق كونتەنتتى تۇتىنۋ كولەمىنىڭ قارقىندى ءوسۋى بايقالادى.

وسىعان بايلانىستى ايدا بالاەۆا بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىندا مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتى تالاپ­تارىنىڭ ساقتالۋىن تۇراقتى با­قىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى. سونداي-اق قازاق تىلىندەگى كون­تەنتتىڭ ساپاسى مەن باسەكەگە قابى­لەتتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بىرقاتار مىندەتتەر جۇكتەلدى. اتاپ ايتقاندا, وتاندىق كينو ونىمدەرىن پروكاتقا شىعارۋ كەزىندە تىلدىك نورمالاردىڭ ساقتالۋىن كۇشەيتۋ, اقپارات قۇرالدارىنداعى ءتىل تازالىعىنا, ستيل مادەنيەتىنە جانە تىلدىك ادەپ تالاپتارىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ تاپسىرىلدى.

سونىمەن قاتار حالىقارالىق قازاق ءتىلى قوعامىنىڭ باستاماسىمەن قازاق تىلىنە دۋبلياجدالعان «Disney», «Pixar» جانە «Sony» ستۋديا­لارىنىڭ بالالارعا ارنال­عان فيلمدەرىن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە كەڭىنەن كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. كوميسسيا توراعاسى بۇل جوبالار­دىڭ تەك استانا, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا ەمەس, وبلىس ورتالىقتارى مەن اۋىلدىق جەرلەردەگى كورەرمەندەرگە دە قولجەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە تاپسىرما بەردى.

وتىرىستا مەملەكەت باسشىسى­نىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىنىڭ قازاق تىلىندە ساپالى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى دە قارالدى. اتاپ ايت­قاندا, «OpenAI» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ChatGPT مودەلىن قازاق تىلىندەگى ساپالى مازمۇنمەن تولىقتىرۋ جوباسىنىڭ بارىسى تىڭدالدى.

كوميسسيا مۇشەلەرى اتالعان باعىتتىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تسيفرلىق كەڭىستىكتەگى ۇلەسىن ارت­تىرۋ­داعى ستراتەگيالىق ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, جۇمىستى ودان ءارى ءتيىمدى جالعاستىرۋ ءۇشىن ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى.

سوڭعى جاڭالىقتار