ونىڭ ايتۋىنشا, پارلامەنتتىك رەفورمادان باستاۋ العان كونستيتۋتسيالىق ترانسفورماتسيا ەلدەگى قۇقىقتىق جاڭارۋدىڭ ەۆوليۋتسيالىق جولىن ايقىندادى. كونستيتۋتسيالىق ساباقتاستىق ساقتالا وتىرىپ, مەملەكەتتىك باسقارۋ مودەلى قازىرگى ساياسي جانە الەۋمەتتىك تالاپتارعا بەيىمدەلدى, ال اتا زاڭ قوعامنىڭ سۇرانىسى مەن باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مىندەتتەرىنە ساي قايتا قارالدى.
جاناربەك ءاشىمجانوۆ: حالىق كەڭەسى مەملەكەتتىك شەشىمدەرگە ناقتى ىقپال ەتەتىن ءتيىمدى مەحانيزم
ءۇنزيلا شاپاق ءوز سوزىندە جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ حالىقارالىق دەموكراتيالىق ستاندارتتارعا سايكەستىگىنە ەرەكشە توقتالدى. ول زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعى مەن جاريالىلىعى, قوعامنىڭ زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋعا قاتىسۋى جانە جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدى بەكىتۋ ەقىۇ تالاپتارىنا, سونىڭ ىشىندە 1990 جىلعى كوپەنگاگەن قۇجاتى مەن 1991 جىلعى ماسكەۋ قۇجاتىنا, سونداي-اق ۆەنەتسيا كوميسسياسىنىڭ قاعيداتتارىنا تولىق ساي كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«كونستيتۋتسيا جوباسىندا مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بىردەن-ءبىر قاينار كوزى ءارى ەگەمەندىكتىڭ يەسى قازاقستان حالقى ەكەنى تۋرالى نورما بەكىتىلۋى حالىق ەگەمەندىگى قاعيداتىن تىكەلەي كورسەتەدى جانە بۇۇ جارعىسىنا, ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنا, ازاماتتىق جانە ساياسي قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكتكە تولىق سايكەس كەلەدى», دەدى دەپۋتات.
سونداي-اق ول كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا قاتىستى مازمۇندىق بولىگى امبەباپ حالىقارالىق اكتىلەردى بارىنشا ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنگەنىن اتاپ ءوتتى. قۇجاتتا ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعى, جەكە باسىنىڭ قول سۇعىلماۋشىلىعى, دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ, زاڭسىز بوستاندىقتان ايىرۋعا تىيىم سالۋ جانە سوت شەشىمىنسىز ۇستاۋعا جول بەرمەۋ قاعيداتى بەكىتىلگەن. بۇل اتقارۋشى بيلىكتىڭ ەرىكتى وكىلەتتىكتەرىن ەداۋىر شەكتەپ, قۇقىق ۇستەمدىگىن كۇشەيتەدى.
تسيفرلاندىرۋ جاعدايىندا جەكە ءومىردى قورعاۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ءۇنزيلا شاپاقتىڭ ايتۋىنشا, حات-حابار قۇپياسى, بانك قۇپياسى جانە تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيالاردى قورعاۋعا قاتىستى نورمالار حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جانە ادام قۇقىقتارىنىڭ زاماناۋي دامۋىن كورسەتەدى.
دەپۋتات مەملەكەتتىڭ زايىرلى سيپاتى, سۋديالاردىڭ تاۋەلسىزدىگى, ادۆوكاتۋرا مارتەبەسىن نىعايتۋ جانە سوت ءىسىن جۇرگىزۋ نىساندارىن كەڭەيتۋ تۋرالى ەرەجەلەردىڭ حالىقارالىق تاجىريبەدە قابىلدانعان ءادىل سوت تالقىلاۋى ستاندارتتارىنا تولىق سايكەس كەلەتىنىن دە اتاپ ءوتتى.
«كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ كونستيتۋتسيانىڭ ۇستەمدىگىن قورعاۋ جانە حالىقارالىق شەشىمدەردىڭ ورىندالۋىن باعالاۋ جونىندەگى وكىلەتتىكتەرى كونستيتۋتسيالىق سوت تورەلىگىنىڭ قازىرگى مودەلىنە ساي. بۇل حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردەن باس تارتۋ ەمەس, مەملەكەتتىڭ كونستيتۋتسيالىق بىرەگەيلىگىن قامتاماسىز ەتۋ تەتىگى», دەدى ول.
ءسوز سوڭىندا ءۇنزيلا شاپاق جالپى العاندا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى بۇۇ جارعىسىنىڭ قاعيداتتارى مەن قازاقستاننىڭ حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرى لوگيكاسىندا ازىرلەنگەنىن, بۇل دەموكراتيالىق جانە قۇقىقتىق مەملەكەتتىڭ ورنىقتى دامۋىنا بەرىك قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىراتىنىن ايتتى.
ەگەمەندىك پەن اۋماقتىق تۇتاستىق كونستيتۋتسيا جوباسىندا وزگەرمەيتىن قۇندىلىق رەتىندە بەكىتىلەدى
