ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ساپارى اياسىندا تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەلەرىنىڭ تۇراقتى جۇمىسى, ەنەرگەتيكا مەن كومىر ءوندىرۋ سالاسىنا تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ, وندىرىستىك تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ولجاس بەكتەنوۆ ءوڭىردىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋ بارىسىمەن تانىستى. پاۆلودار وبلىسى بۇگىندە ەلدەگى ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ نەگىزگى تىرەك ايماعى سانالادى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا مۇندا رەسپۋبليكاداعى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 42 پايىزى وندىرىلگەن. ساپار كەزىندە ەكىباستۇزداعى بىرقاتار ءىرى نىساندار – ماەس-1, ماەس-2 مەن «بوگاتىر كومىر» جشس كەنىشى مىسالىندا ەنەرگيا كەشەنىنىڭ قازىرگى تيىمدىلىگى مەن الداعى دامۋ مۇمكىندىكتەرى قارالدى.
بولات نۇرجانوۆ اتىنداعى ەكىباستۇز ماەس-1 ستانساسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان جاڭعىرتۋ جۇمىسى تانىستىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ, جاڭا ءتۇتىن قۇبىرىن سالۋ مەن ەسكى قۇرىلىمدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن بولشەكتەۋ جوبالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل شارالار ءوڭىردىڭ ەنەرگيامەن جابدىقتالۋ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆتىڭ مالىمەتىنشە, بيىل ەل بويىنشا شامامەن 2,6 گۆت جاڭا قۋات كوزىن ىسكە قوسۋ كوزدەلىپ وتىر. ونىڭ قاتارىندا 2 427,6 مۆت گاز جوبالارىنا, 245,8 مۆت جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە تيەسىلى. جالپى سانى 13 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ولاردىڭ قاتارىندا تەكەلى ەنەرگوكەشەنى, اتىراۋ جەو, تۇركىستان وبلىسى مەن الماتى قالاسىنداعى بۋ-گاز قوندىرعىلارى بار.
پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ 2025–2026 جىلدارداعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنىڭ ءوتۋ بارىسى تۋرالى باياندادى. وڭىردەگى ەنەرگيا كوزدەرىندە نەگىزگى 46 جابدىقتا جوندەۋ جۇمىسى اياقتالعان. سونداي-اق 37,1 شاقىرىم جىلۋ جەلىسى جاڭعىرتىلىپ, ناتيجەسىندە جۇيەلەردىڭ توزۋ دەڭگەيى 1,5 پايىزعا تومەندەگەن. بۇل جىلۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەن.
ەكىباستۇز ماەس-2 ستانساسىندا پرەمەر-مينيستر كەڭەيتۋ مەن رەكونسترۋكتسيالاۋ جوباسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىن كوردى. قازىر ستانسانىڭ قۋاتى 1 گۆت. №3 پەن №4 ەنەرگوبلوكتاردى ىسكە قوسۋ ارقىلى بۇل كورسەتكىشتى 2,1 گۆت-قا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان.
ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۋات كوزدەرىنىڭ جەتكىلىكتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتتىك ساياساتتاعى باسىم باعىت ەكەنىن اتاپ وتكەنىن ەسكە سالدى. قوسىمشا ەنەرگوبلوكتاردى ىسكە قوسۋ مەن جاڭا ستانسا قۇرىلىسى ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا سەرپىن بەرەتىنىن ايتتى. بۇل قادامدار ەنەرگيا تاپشىلىعىن بىرتىندەپ جويىپ, وتاندىق بيزنەس پەن ينۆەستورلاردى قاجەتتى قۋاتپەن قامتاماسىز ەتۋگە جول اشادى.
پرەمەر-مينيستر «بوگاتىر كومىر» جشس كارەرىندە بولىپ, اشىق تاسىلمەن كومىر ءوندىرۋ پروتسەسىمەن تانىستى. اۋماعى 43 شارشى شاقىرىم, تەرەڭدىگى 300 مەتر بولاتىن بۇل رازرەز – الەمدەگى ەڭ ءىرى كومىر كەن ورىندارىنىڭ ءبىرى. كاسىپورىن «بوگاتىر» مەن «سەۆەرنىي» كەنىشتەرىندە ءوندىرىس جۇرگىزەدى. قازىر وندىرىستىك پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ كەزەڭى اياقتالعان. كەلەسى ساتىدا جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى ماقساتتا «جۇك اعىنىن وڭتايلاندىرۋشى» مەن «تاۋ-كەن جۇمىستارىن جوسپارلاۋ» تسيفرلىق جوبالارى ازىرلەنىپ جاتىر.
بۇگىندە «بوگاتىر كومىر» – ەلىمىزدەگى كومىر ءوندىرىسىنىڭ 38 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن جەتەكشى اكتيۆتەردىڭ ءبىرى. قور كولەمى 2,3 ملرد توننادان اسادى. كومپانيا باس ديرەكتورى ەۆگەني ماستەرناك الداعى جىلدارى ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋ جوسپارىن مالىمدەدى. قازىر ەكى كەنىشتىڭ جيىنتىق قۋاتى جىلىنا 42 ملن توننانى قۇرايدى. بيىل بۇل كورسەتكىشتى 45,2 ملن تونناعا, 2032 جىلعا قاراي 56,5 ملن تونناعا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
پرەزيدەنتتىڭ كومىر الەۋەتىن ستراتەگيالىق رەسۋرس رەتىندە پايدالانۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىنا سايكەس كومىر گەنەراتسياسىن ۇلتتىق جوبا دەڭگەيىندە دامىتۋ كوزدەلگەن. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ەكولوگيالىق تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, «تازا كومىر» تەحنولوگياسى نەگىزىندە شامامەن 7,6 گۆت جاڭا كومىر گەنەراتسياسىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ەنەرگەتيكالىق نىسانداردى ارالاۋ قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر ماەس-1 جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتاۋدى, ماەس-2-دەگى جاڭا ەنەرگوبلوكتاردى ۋاقتىلى ىسكە قوسۋدى, «بوگاتىر كومىر» كاسىپورنىنىڭ ينۆەستيتسيالىق جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋدى تاپسىردى.
پرەمەر-مينيستر ەكىباستۇز ەنەرگيا تورابى بازاسىندا پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتقان «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى القابى» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسۋ بارىسىن دا تەكسەردى. جوبا ءوڭىردىڭ قۋاتتى ەنەرگەتيكالىق الەۋەتىن جوعارى تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىممەن ۇشتاستىرىپ, تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ جاڭا تىرەگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
ەكىباستۇز ماەس-1 ماڭىنان بولاشاقتا اۋماعىن 1300 گەكتاردان استام جەرگە دەيىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن, باستاپقى كەزەڭدە 200 گەكتار اۋماق بەلگىلەنگەن. وسى جەردە ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمى, «بۇلتتى» سەرۆيستەر مەن جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن پلاتفورمالار شوعىرلاناتىن ارنايى تەحنولوگيالىق ايماق قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. ۇكىمەت باسشىسى بۇل باستاما ەكونوميكانىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتورىن دامىتۋعا ەلەۋلى سەرپىن بەرەتىنىن ايتتى.
ولجاس بەكتەنوۆكە جوبانىڭ ديزاين-تۇجىرىمداماسى تانىستىرىلدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ, وبلىس اكىمى اسايىن بايحانوۆ پەن «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى باعدات مۋسين اتقارىلىپ جاتقان دايىندىق جۇمىستارى مەن ينفراقۇرىلىمدىق شەشىمدەر تۋرالى باياندادى. جوبا ەكوجۇيەسى ەكىباستۇز ەنەرگيا تورابىنىڭ قولدانىستاعى قۋاتتارىنا سۇيەنە وتىرىپ, كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلادى.
جوسپار بويىنشا ۇزىندىعى 15 شاقىرىم ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى تارتىلادى, سونداي-اق قۋاتى 300 مۆت بولاتىن, كەيىن ونى 1 گۆت-قا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تومەندەتكىش قوسالقى ستانسالار سالىنادى. جوبا اياسىندا ەنەرگەتيكا, ەسەپتەۋ قۋاتى, جاساندى ينتەللەكت پەن ىلەسپە سالالارعا قاتىستى 500-گە جۋىق جوعارى بىلىكتى جۇمىس ورنى اشىلادى. وسىعان بايلانىستى IT-مامانداردى دايارلاۋ مەن قايتا وقىتۋ ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرىلەدى.
ينۆەستورلار ءۇشىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قاعيداتتارى نەگىزىندە ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋ, تاريفتىك ساياسات پەن سالىقتىق جەڭىلدىكتەر ۇسىنۋ قاراستىرىلعان. جوبانىڭ بولجامدى ينۆەستيتسيا كولەمى شامامەن 30 ملرد اقش دوللارىنا باعالانىپ وتىر.
ۇكىمەت باسشىسى «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى القابى» جوباسىنىڭ ەلدىڭ تسيفرلىق ەكونوميكاسىن دامىتۋداعى ستراتەگيالىق ءرولىن اتاپ ءوتىپ, جاۋاپتى مينيسترلىكتەر مەن ءوڭىر اكىمدىگىنە, سونداي-اق «قازاقتەلەكوم» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, ينفراقۇرىلىمدى جەدەل ازىرلەۋدى تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ ەلەكتر ەنەرگياسى قورى, كليماتتىق جاعدايى مەن ترانسكاسپيلىك دەرەك جەتكىزۋ ارنالارى سەكىلدى باسەكەلىك ارتىقشىلىقتارى بۇل جوبانى قىسقا مەرزىمدە ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇكىمەت جوبانى ارتىق بيۋروكراتياسىز, ناقتى شەشىمدەر ارقىلى ىلگەرىلەتۋگە نيەتتى.
