سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
– قوعامىمىزعا, جالپى ەلىمىزگە زاڭ ۇستەمدىگى, ءتارتىپ مىقتىلىعى اۋاداي قاجەت. كەيبىر شەتەلدەردە بولىپ جاتقان قازىرگى وتە كۇردەلى احۋالدى كورىپ, ساياساتىمىزدىڭ دۇرىستىعىنا ءبارىمىزدىڭ كوزىمىز جەتىپ وتىر, وعان ەشقانداي كۇمان جوق. زاڭ مەن ءتارتىپ مەملەكەتتىك ساياساتىمىزدىڭ نەگىزگى قاعيداتى رەتىندە قابىلدانۋى كەرەك, بۇل قاعيداتتى جاڭا كونستيتۋتسيامىزعا مىندەتتى تۇردە ەنگىزۋ قاجەت دەپ سانايمىن. سەبەبى بۇل ەشقاشان وزەكتىلىگىن جوعالتپايتىن, ومىرشەڭ قاعيدات ەكەنى داۋسىز. باس پروكۋراتۋرانىڭ وسى سالاداعى ءرولى اسا ماڭىزدى. پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرىنىڭ زاڭنىڭ بۇزىلۋىنا بەيتاراپ, سەلقوس قاراۋعا قۇقىعى جوق, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى بىركەلكى ەمەس, ياعني ءار جەردە ارقالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى.
– ءار مەكەمە تسيفرلىق جۇيەسىن ءوز بەتىمەن دامىتۋدا. بۇل شارۋا جۇيەسىز جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءبىرتۇتاس جۇيە جوق. مىسالى, كەيبىر ورگاندار تسيفرلىق تاسىلدەردى ۇتىمدى قولدانىپ جۇمىس ىستەسە, كەيبىرى دۇرىس امال-ءتاسىل تابا الماي, قىرۋار قارجى جۇمساپ ءجۇر. بۇل, باسقا سوزبەن ايتقاندا, ناعىز جىمقىرۋ. سوندىقتان قاراجاتتى ورىنسىز جۇمساپ, جاڭا دۇنيە جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. ۇكىمەتكە قولدانىستاعى بارلىق تسيفرلىق شەشىمدەردى سارالاپ, تەكسەرىپ, ولاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى تاپسىرامىن. كۇشتىك قۇرىلىمدارعا ارنالعان تۇسىنىكتى قۇرىلىمى بار جانە تەحنولوگيالىق ستاندارتتارى بىركەلكى بىرىڭعاي تسيفرلىق ەكوجۇيە جاسالۋعا ءتيىس, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت اقپاراتتىق كەڭىستىكتە ازاماتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىنىڭ تارالۋى جيىلەپ كەتكەنىن اتاپ ءوتىپ, ولاردى قورعاۋ باعىتىنداعى جۇمىسپەن جۇيەلى تۇردە اينالىسۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. مەملەكەت باسشىسى كيبەرقىلمىسپەن كۇرەس ماسەلەسىنە دە توقتالدى.
– الەمدە كيبەرقىلمىس ءورشىپ بارادى. جىل سايىن مىڭداعان ازاماتىمىز سونىڭ قۇربانى بولىپ جاتىر. قازىر ينتەرنەتتەگى الاياقتىق قىلمىستاردىڭ بەستەن ءبىرى عانا اشىلادى. بۇل – وتە تومەن كورسەتكىش. كيبەرقىلمىسپەن كۇرەس تاسىلدەرىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ قاجەت. تسيفرلىق قاتەرگە توتەپ بەرۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءبىر قادام الدا جۇرۋگە ءتيىس. وزىق ويلاپ, ارتتا قالماۋدىڭ امالىن تابۋ قاجەت, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ كوشى-قون ۇدەرىستەرىن جاپپاي تسيفرلاندىرۋدى وتە وزەكتى ماسەلە رەتىندە اتادى.
– كوشى-قون ۇدەرىستەرىن جاپپاي تسيفرلاندىرۋ كەرەك. بۇل – وتە وزەكتى ماسەلە. باياعىدان بەرى تالقىلاپ جاتىرمىز, دۇرىس, وڭ ناتيجە از. قازىر الەمدە كۇردەلى احۋال قالىپتاسىپ وتىر. دۇنيەجۇزىندە كەڭ اۋقىمدى كوشى-قون ءجۇرىپ جاتىر دەسەك, قاتە بولمايدى. قونىس اۋدارعىسى كەلەتىن شەتەلدىكتەر ءۇشىن قازاقستان – باسقا ەلدەرگە وتۋگە دە, تۇراقتاپ قالۋعا دا قولايلى مەملەكەت. ەلگە كەلگەن شەتەل ازاماتتارىن ۋاقتىلى ەسەپكە الىپ, ولاردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن باقىلايتىن تەحنيكالىق قۇرالداردى جەتىلدىرۋ – اسا ماڭىزدى مىندەت. ۇكىمەتكە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىمەن بىرلەسىپ, وسى جۇمىستى تەزدەتۋدى تاپسىرامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت الەۋمەتتىك جەلىدە اقپارات تاراتۋدا زاڭ تالاپتارى ەسكەرىلۋى قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى.
– تەحنولوگيانىڭ قارقىندى دامۋى اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ تۇبەگەيلى ترانسفورماتسياسىنا جول اشادى. قوعامدى جىككە ءبولىپ, ازاماتتاردى ءبىر-بىرىنە قارسى قوياتىن دەسترۋكتيۆتى اقپارات تاراتۋعا بەيىل ادامدار دا بار. مۇنىڭ ءبارى وشپەندىلىككە باستايتىن ەشكىمگە قاجەتسىز, ءتىپتى قاۋىپتى پىكىرتالاسقا جالعاسادى. جاساندى ينتەللەكتىنى وسىنداي ادامدار اقپاراتتىق قارۋعا اينالدىرىپ, زاڭعا قايشى كەلەتىن كونتەنتتەردى كوپتەپ تاراتا باستايدى. بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى. ونداي ارەكەتتەرگە قۇقىقتىق باعا بەرىپ, جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ قاجەت. ازاماتتارعا دەسترۋكتيۆتى كونتەنتتى تاراتۋدىڭ قۇقىقتىق سالدارى جونىندە ۇنەمى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن ءجون, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى تارتىپسىزدىك پەن زاڭسىزدىققا جول بەرۋگە بولمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا مەن وتانشىلدىق ۇعىمى تۋرالى پىكىرىمدى ايتتىم. وتانشىلدىق, بۇل جاي ۇران ەمەس, وتانشىلدىق دەگەنىمىز – قاسيەتتى سەزىم, مۇنىڭ اسىرەۇلتشىلدىققا ەش قاتىسى جوق. قازاقستاندا وتانشىلدىق ۇعىمىنا جاۋاپكەرشىلىك پەن جاسامپازدىق تۇرعىسىنان قاراۋىمىز كەرەك, ياعني وتانشىل ازامات ەڭ الدىمەن جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى جانە جاسامپاز ازامات بولۋعا ءتيىس. وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك – ساياسي ۇپاي جيناۋ نەمەسە قىزمەتتىك مانساپ جاساۋ ەمەس, بۇل – وتانىڭا جاقسىلىق جاساۋ, ەلىڭە پايدا اكەلۋ دەگەن ءسوز, – دەدى پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار جيىندا باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ, پرەزيدەنتتىڭ كومەكشىسى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆ ءسوز سويلەدى.
