فوتو: اقوردا
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان بىلتىر ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىندا تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەڭ ءىرى رەفورمانى باستادى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – ونداعان جىل بويى توزىپ, اپاتتىق جاعدايعا جەتكەن ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جانە سالانى تۇراقتى دامۋ جولىنا شىعارۋ.
مەملەكەت باسشىسى بۇگىندە جۇزدەگەن شاقىرىم ينجەنەرلىك جانە ەلەكتر جەلىلەرىن سالۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. قازىر بۇل اۋقىمدى جوبالاردىڭ ەسەپ-قيسابى ازىرلەنىپ جاتىر.
«شىنىمەن دە, ۇكىمەت ەنەرگەتيكالىق جانە كوممۋنالدىق نىسانداردى جاپپاي جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن قولعا الدى. ۇزىندىعى جۇزدەگەن شاقىرىم بولاتىن ينجەنەرلىك جەلىلەر مەن ەلەكتر قۋاتىن تاراتاتىن جەلىلەر سالۋىمىز كەرەك. بۇگىنگى تاڭدا وسى اۋقىمدى جوبانىڭ ەسەپ-قيسابى ازىرلەنىپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە قاۋىپتى «قىزىل» ايماقتا تۇرعان جىلۋ ەلەكتر ستانتسيالارىنىڭ سانى 19-دان 10-عا دەيىن ازايدى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسى كورىنە باستادى. نىسانداردىڭ اپاتتىق جاعدايعا تاپ بولۋ قاۋپى سەيىلىپ كەلەدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت تەك ينفراقۇرىلىمدى قالپىنا كەلتىرۋ جەتكىلىكسىز ەكەنىن, ەڭ باستىسى – جۇمىس ءتاسىلىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى. ونىڭ سوزىنشە, جاڭعىرتۋ شارالارى سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋعا قولايلى جاعداي جاساپ, شىنايى نارىقتىق تەتىكتەردى قالىپتاستىرۋعا ءتيىس.
«ۇكىمەتتىڭ شۇعىل شارالارى ماسەلەنىڭ تۇپكى مانىنەن تۋىنداپ وتىر. سەبەبى, ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ءومىر سۇرۋىنە اسا قاجەتتى تۇعىر سانالادى. بۇل نەگىز شايقالسا, باسقاسى تۇگەل كۇيرەيدى. تامىرى تەرەڭگە كەتكەن ەكونوميكالىق ماسەلەلەرگە ونداعان جىلدار بويى نازار اۋدارىلعان جوق. قالالار مەن اۋىلدارداعى ينفراقۇرىلىم توزدى, ەنەرگەتيكا نىساندارى مەن كوممۋنالدىق جەلىلەر ابدەن ەسكىردى. قوردالانعان تۇيتكىلدەر كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلەگە ۇلاستى. بۇل سالا جىرتىق-تەسىگىن جانتالاسا جاماپ-جاسقاپ, بيۋدجەت قارجىسىن ۇزدىكسىز قۇيۋعا تۋرا كەلەتىن «كوممۋنالدىق اجداھاعا» اينالدى. بۇعان جۇرتتىڭ ەتى ۇيرەنىپ, ازاماتتار شاراسىز كۇيگە ءتۇستى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, تاريفتەردىڭ جاساندى تۇردە تومەن ۇستالىپ كەلۋى اۋقاتتى توپتارعا جاسىرىن سۋبسيديا بەرۋمەن تەڭ.
«سوعان قاراماستان, ءبىزدىڭ ۇكىمەتتەرىمىز «اۆگيدىڭ اتقوراسىن» تازالاۋعا اسىققان جوق. سەبەبى, مۇنداي كۇردەلى جۇمىس ەشكىمگە جاقسى اتاق اكەلمەس ەدى. ەڭ دامىعان وتىز مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋ سياقتى «كەرەمەت» باعدارلامالار ازىرلەپ, ونىڭ «تابىستى» ورىندالعانى تۋرالى بايانداۋ الدەقايدا جەڭىل بولاتىن. شىندىقتى جاسىرىپ, ءبىر ساتتىك الدامشى جەتىستىكتەرگە ۇمتىلۋ اقىرىندا مەملەكەتىمىز ءۇشىن تىم قىمباتقا ءتۇستى.
شىنىمدى ايتايىن, جەكە ابىرويىمدى ويلاسام, مەن دە بۇل جۇمىستى كەلەسى باسشىلىققا ىسىرا سالار ەدىم. بىراق, حالىقتىڭ كوزى ۇيرەنگەن تاپتاۋرىن تۇسىنىكتەرگە قايشى كەلسە دە, مەن ءۇشىن قاعاز جۇزىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە ناقتى ناتيجەگە قول جەتكىزۋ بارىنەن دە ماڭىزدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سوندىقتان الەۋمەتتىك ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تاريف ساياساتىن وزگەرتۋ قاجەت. مەملەكەت تەك شىن مانىندە كومەككە مۇقتاج ازاماتتارعا اتاۋلى قولداۋ كورسەتۋى ءتيىس.
«الەۋمەتتىك ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ماسەلەنى شەشۋ جولدارىن وزگەرتۋ قاجەت. مەملەكەت كومەككە شىن مۇقتاج ادامدارعا عانا تىكەلەي, اتاۋلى وتەماقى تولەۋ ارقىلى قولداۋ كورسەتۋگە مىندەتتى. سوندىقتان, تاريفتەردى كوتەرۋ – اقىلعا قونىمدى, ياعني ءتيىمدى جانە ءادىل ەكونوميكا قۇرۋ ءۇشىن اسا قاجەت قادام. كىم قانشا تۇتىنسا, سونشا تولەيدى, قولداۋعا شىنىمەن ءزارۋ ادامدارعا عانا كومەك بەرىلەدى. تاريفتەر ادىلەتتى بولۋى كەرەك, ياعني «نەعۇرلىم كوپ تۇتىنعان, سوعۇرلىم كوپ تولەيدى» دەگەن قاعيدات بەرىك ورنىعۋعا ءتيىس. مەن وسىنداي ناقتى مىندەت قويىپ وتىرمىن. العاشقى وڭ ناتيجەلەر بار. تولەم جۇيەسىنە سارالانعان ءتاسىل ەنگىزىلدى. سۋدى جانە ەلەكتر قۋاتىن بارىنشا ۇنەمدەپ پايدالاناتىن تۇرعىندار «تۇتىنۋدىڭ الەۋمەتتىك نورماسىنا» سايكەس تولەمدى ەڭ تومەن تاريفپەن تولەيتىن بولدى», دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ الەۋمەتتىك يگىلىكتەردى ءادىل بولەتىن جاڭا جۇيە عانا زامانعا ساي ينفراقۇرىلىم مەن ءتيىمدى ەنەرگەتيكا سالاسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە, بۇل رەفورمالار ەل ەكونوميكاسىنىڭ ساپالىق تۇرعىدان وسۋىنە قۋاتتى سەرپىن بەرەدى.