وتىز ەكى جىلدان سوڭ...

تورتكۇل دۇنيە قارا­شى­عىندا ۇستاپ وتىرعان الەم چەمپيوناتى مارەگە تاياپ قالدى. كەرەمەتتەي قىزىق بولىپ جاتىر دەپ ايتۋعا اۋىز بارمايدى. وسى جولى بايگەنى شاپ­پاي الادى دەگەن برازي­ليا ايعاي-ۇيعاي الامان­دا اتىنان اۋىپ ءتۇسىپ قال­دى. الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك فۋت­بولشىسى مەسسيدى ارقالانىپ, ىرىكتەۋ ويىنىندا قارسىلاس­تا­رى­نىڭ قابىرعالارىن بىرتىندەپ سوك­كەن ارگەنتينا بولسا گەرمانيا قۇراماسىنان وڭباي جەڭىلدى. وسىنداي تار قولتىقتان تال­ماۋ­سىراپ وق تيگەن كەزدە باپكەرلەر دە ءوزىنىڭ شىنايى كەلبەتىن تانىتىپ جاتىر. وزىندىك ويىن ورنەگىمەن دارالانعان چيلي قۇراماسى برازي­ليادان 0:3 ەسەبىمەن جە­ڭىل­گەندە باس باپكەر مارسەلو بەلسا: ء“بىز بۇدان دا ءىرى ەسەپ­پەن جەڭىلەر ەد­ىك, قۇ­داي ساقتادى. برازي­ليا­لىق­تاردىڭ دەسى قاتتى, ويىن­شى­لارىمىزدى قارىس قا­دام اتتاتپادى”, دەپ ءشۇ­كىرشىلىك ايتقان. سول برا­زيليانىڭ جولىنا گوللان­ديا باسىن مۇز قۇرساۋلى ماڭگى قار باسقان گيمالاي سەكىلدى كۇجىرەيىپ جاتىپ الدى ەمەس پە. ناتيجەسى اناۋ. بەس رەت الەم چەم­پيو­­نى بولعان كوماندانى ەلى­نە قايتارىپ جىبەردى. سو­دان بەرى كاكا ءالى وزىنە كەلە الماي ءجۇر دەسەدى. “وسى جولى الەم كۋ­بوگى ءبىزدىڭ قولدا دەپ وي­لاعان ەدىم. كوماندانىڭ ويى­نى ءۇشىن بويىمداعى با­رىمدى بەردىم. بىراق, مۇ­نىڭ ءبارى تابلوداعى ءناتي­جەنىڭ جانىندا ەسەپ ەمەس ەكەن”, – دەپتى جام­پوز وكى­نىشتەن وزەگى دومنا پەشىنىڭ جالىنىنداي ورتەنىپ. ال, مارادونا توبەلەس شىعاردى. داڭقتى پەلە: “ول – ناشار باپ­كەر”, دەگەندە “ونىڭ ءومىر ءسۇرۋ داع­دى­سىنا قاراپ-اق قۇرامانىڭ جاع­دايىنا وزگەرىس اكەلەتىنىنە سەن­بەيمىن” دەگەنى ەكەن عوي. تۋلاعان قانى الپىس ەكى تامى­رىنا سىيماي تۇراتىن مارادونا جەڭىلىستەن سوڭ كيىم شەشەتىن ءبول­مەگە ءوتىپ بارا جاتىپ تريبۋناداعى نەمىس جانكۇيەرلەرىنىڭ مازاق سوزدەرىن ەستىپ قالادى. سول سول-اق ەكەن جالعىز ءوزى مىڭداعان ادام­دار­عا اقىرىپ تۇرا ۇمىتىلادى. ابى­روي بولعاندا, قىزى دالما مەن قا­سىنداعى كومەكشى باپكەرلەر: “اكەتاي, كوكەتاي, ول اقىماقتاردى قايتەسىز, سىزدەن مىقتى ەشكىم جوق”, – دەپ زورعا ۇستاپ كالادى. اۋزىنان جالىن اتقان جارالى ارىستانداي مارادونا اقىرىپ تۇرعان سوڭ ار­گەن­تينانىڭ جانكۇيەرلەرى قاراپ قال­سىن با. ەكى جاقتان جاعا جىر­تى­لۋعا, كوز كوگەرۋگە تاياعاندا ستا­ديوننىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتكەرلەرى ولاردى زورعا ايىرعان. قارا قۇرلىقتىڭ سوڭعى ءۇمىتى گانالىقتار وۆەرتايمنىڭ سوڭعى مينۋتتارىندا جەڭىسكە ۋرۋگۆايدان گورى اناعۇرلىم جاقىن ەدى. ءبىر رەت قاقپاعا كىرەتىن دوپتى كەۋدەسىمەن قورعاپ قالعان سۋارەس ەكىنشىسىندە امالى قۇرىعاندىقتان قولمەن قاقتى. قىزىل قاعاز جانە الاڭنان قۋىلۋ. تورەشى وسىنى جاساعان. ال, گانانىڭ قارا مارجانى اساماو گيان افريكالىقتاردى تاريحىندا تۇڭعىش رەت جارتىلاي فينالعا شى­عارار تۇستا ءمۇلت كەتتى. ونىڭ با­سىن­داعى جاعدايدى ەشكىمگە بەر­مە­سىن. جىگىتتىڭ سىرتتانى نە ءبۇل­دىر­گەنىن ءبىلدى. ونى ەشقاشان تۇزەي ال­مايتىنىن ءتۇيسىنىپ, جەردىڭ جىر­تىعى بولسا ويلانباي كىرىپ كەتەر حال­د­ە تۇردى. كوزدەن جاس ەمەس قان اقتى دەگەن وسى. گانانى پەنالتي ءنا­­تيجەسى بويىنشا جولدا قالدىر­عان ۋرۋگۆاي دا الەم چەمپيوناتىنا كول­دەنەڭ قوسىلعان كوك اتتى ەمەس بو­لاتىن. بىراق باق دەگەندى قوي­ساڭ­شى... ول باسقانىڭ قانجىعاسىندا كەتتى. گوللاندىقتار فينالعا ءوتتى. سار­عايعان تاريح پاراقتارىن اۋ­دار­ساڭ وسى ناتيجەگە 32 جىلدان سوڭ قول­دا­رى جەتىپتى. ويىن الدىندا فۋتبول­دىڭ وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىق­قان­د­ار, بۋكمەيكەرلەر ءبىر اۋ­ىز­دان گول­لاندىقتاردىڭ جەڭەتىن­دى­گىن ايت­قان. ازۋى التى قارىس برا­زيليانى تۇساعان قۇراما راسىندا دا مىقتى. بىراق, جەڭىلىستىڭ جولى جەڭىل ەمەس. ۋرۋگۆاي باپكەرى الاڭعا جا­راقات العان لۋگانو, فۋسيلە جانە لو­دەيروسىز شىقتى. گانامەن وي­ىن­دا دوپتى قولىمەن ۇستاپ ءوڭتۇس­تىك­امەريكالىقتاردى جارتىلاي فينالعا الىپ شىققان سۇرمەرگەن سۋارەس ايىپ قاعازىنىڭ كەسىرىنەن ويىندى سىرتتان كورۋگە ءماجبۇر بولدى. وعان قاراعاندا ۆەرت ۆان ماۆرەيك ەشكىمدى جوعالتپادى دەسە دە بولادى. ويىن اڭدىسۋمەن باستالدى. ەكى جاق تا قورعانىستا ساۋاتتى ويناۋعا تىرىسىپ, وتكىر شابۋىلدىڭ جۇل­دىز­دى ءساتىن كۇتتى. ۆان برونكحورست ايىپ الاڭىنىڭ سىرتىندا دوپ ال­عان. پاستىڭ ەش ناتيجە بەرمەي­تى­نىن ۇق­قان قۇراما كاپيتانى كۇرت تاۋەكەلگە كەلىپ, قاقپاعا دوپتى زەڭبىرەكشە اتتى. فەرناندو مۋسلەر دە قابى­لان­شا قارعىعان. ءسال كە­شىكتى. گول. 0:1. الما-كەزەك شابۋىلدىڭ بىرىندە فورلان دا تاۋەكەلدىڭ قايىعىنا ايا­عىن سالدى. ايىپ الاڭىنىڭ ورتا تۇ­سىندا ويقاستاعان وعلان 25 مەتر جەر­دەن برونك­حورست سەكىلدى شىرەنە تەپتى. مارتەن ستەكەلەنبۋرگ ەكى اتتاپ العا شىعىپ قاققانىمەن, شىر كوبەلەك اينالعان دوپتى قاقپا سىرتىنا شى­عارىپ جىبەرۋگە دارمەنى جەتپەدى. ەسەپ – 1:1. ۋرۋگۆايلىقتاردىڭ ەسەپتى ەسە­لەيتىن مۇمكىندىگى بولعان. قاقپاشى شابۋىلشىنىڭ بەتىن قايتارامىن دەپ العا كەتكەندە قاقپا اشىق قال­دى. ەمىن ەركىن كەلگەن دوپتى جا­­نىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ جەت­­كەن برونك­حورت سىرتقا تە­ۋىپ شى­عارىپ جىبەردى. ۋرۋ­گۆاي­لىقتار شابۋىلدى كۇشەيت­كەنىمەن ساتتىلىك ولار­دىڭ جاعىندا ەمەس ەكەن. گول­لان­دىقتار قاقپا ال­دىندا قارا داۋىل تۇر­عىز­دى. روببەن ءمۇلت كەتتى. ەسەسىنە سنايدەر گول سوقتى. 1:2. وسى گول چەمپيوناتتا ءوز اتىنا جاقسى ءسوز ايت­قى­زىپ جۇرگەن وزبەكستاندىق قازى راۆشان يرماتوۆتىڭ بەدە­لى­نە سىن بولارى ءسوزسىز. بەي­نەقايتالاۋ ۆان پەرسي­دىڭ وفسايتدا قالىپ قويعا­نىن كورسەتتى. اراعا ءۇش مي­نۋت سالىپ كۋيت سول جاق قا­ناتتان ورتاعا دوپ تاس­تا­دى. اياعىنا دوپ تيسە ءدۇر­بە­لەڭ تۋعىزاتىن روببەن باس­­پەن قاپىسىز سوقتى. 1:3. قوسىم­شا مينۋتتاردا ۋرۋگ­ۆاي­لىق­تار جانىن سالدى. پارەيرا ادەمى گول سوقتى. 2:3. وسكار تاۆارەس جىگىت ەكەن. قىزۋقاندى مارادونا سياقتى جىنىن العان باق­سى­داي بول­­عان جوق. “گول­لان­دىقتاردىڭ ەكىنشى گولى وي­ىن­نان تىس سوعىلدى. بىراق, سۋديا­لاردىڭ قاتەلىگى ءبىزدىڭ جەڭى­لى­سىمىزگە سەبەپشى ەمەس. ويتكەنى, قارسىلاس­تارى­مىز­دىڭ كۇشتى ەكەنى انىق”, – دەدى ول. ۋرۋگۆاي وسىلايشا الەمدەگى ءۇز­دىك بەستىككە كىردى. بەرت ۆان مار­ۆەيكتىڭ ءسوزى قىسقا, بىراق ءدۇمدى. ء“بىز فينالعا 32 جىلدان سوڭ ىلىكتىك. گول­لانديا – شاعىن مەملەكەت. سو­عان قاراماستان باس اينالدىراتىن جەڭىس­تەرگە جەتتىك. بۇل – زور ءمار­تە­بە. ال, الداعى ويىن تۋرالى كە­سىپ-ءپىشىپ ەشتەڭە ايتپايمىن”. باپكەر ويىن وسىلاي قايىردى. قازاقتا تابارىك دەگەن بولادى. كۇش اتاسى قاجىمۇقان قوناققا كەلگەندە اۋىل ايەلدەرى كويلەگىنەن بىلدىرتپەي قيىپ الۋدى ارماندايدى ەكەن. بالام, نەمەرەم اتاقتى بول­سىن دەپ. رەتى كەلسە بوربايىنىڭ استىنان وتكىزەدى, تۇكىرتىپ الادى. الەم چەمپيوناتىندا دا وسىن­داي قىزىقتار بولىپ جاتىر. مۋن­ديالدىڭ ەڭ ۇزدىك مەرگەنى داۆيد ۆيليا پورتۋگاليامەن ويناپ, جە­ڭىس­كە جەتكەن سوڭ جەيدەسىز قالدى. ادەت­تە, مۇنداي داعدى قارسىلاستار قوشتاسۋىندا ەسكەرتكىش رەتىندە جاسالۋشى ەدى. بۇل جولى ولاي بولماپتى. ويىن بىتىسىمەن ونىڭ جەيدەسىن يسپانيانىڭ سپورت ىستەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك حاتشىسى حايمە ليسساۆەتكي شەشىپ اكەتكەن. وزىنە ەمەس بولىپ شىقتى. ونى يس­پانيا مەملەكەتىنىڭ توراعاسى حوسە لۋيس ساپاتەرونىڭ قىزى لاۋرا حانىم اتتاي قالاپ سۇراتقان دەسەدى. ال, گەرمانيانىڭ كانتسلەرى ان­گەلا مەركەل دە مەملەكەتتىك جۇ­مىس­­تاردى ءبىر ساتكە ىسىرىپ قوي­ىپ, فۋتبول دوداسىنىڭ ىشىندە ءجۇر. ارگەنتينا قۇراماسىن جەرلەستەرى ويسىراتا جەڭگەندە مەركەل قۋا­نىش­تان اسىپ-تاسىپ, قاسىن­دا­عى­لاردى قايتا-قايتا قۇشاقتاي بەر­گەنىن كوردىك. جايشىلىقتا سال­ماق­تى كورىنەتىن كانتسلەر قاناتى بولسا كوككە ۇشىپ, سۇيىكتى گەرمانياسى ءۇشىن تاماعى قارلىققانشا ءان سالۋدان ەش تايىنباس ەدى-اۋ. ميلليونداعان ادامداردى ار­باعان فۋتبول دەگەن سيقىرىڭىزدىڭ ءبىر قۇدىرەتى وسى... باقتيار تايجان. التىن كۋبوك استانادا قالدى استانادا قالا كۇنى قارساڭىندا بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن سپورتتىڭ وسى تۇرىنەن مۇندا ەكىنشى مارتە وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كۋبوگى جولىنداعى حالىقارالىق تۋرنير مارەگە جەتتى. ءبىر اپتاعا سوزىلىپ, 16 ەلدىڭ بىل­­عارى قولعاپ شەبەرلەرىن جي­نا­عان باسەكەدە باس باپكەر مىر­زا­عالي ايتجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن قا­زاقستان ۇلتتىق قۇراماسى 6 ال­تىن, 5 كۇمىس جانە 14 قولا مەدال­دى جەڭىپ الىپ, جالپى كوماندالىق ەسەپتە ءبىرىنشى ورىنعا يە بولدى. سونىمەن بىرگە بۇل سىندا كۋ­با­لىقتار ءبىر التىن, ءبىر كۇمىس, ءبىر قو­لا مەدال يەلەنسە, رەسەي قۇ­راماسى ءبىر التىن, ءۇش كۇمىس جانە ءبىر قولا جۇلدەنى الىپ قايتتى. كۋبانىڭ سا­پى­ندا التىن جۇلدەنى 81 كگ. سال­ماق­تاعى يروسبانيس ديۋ­ۆەرگەل, رە­سەيدەن باس جۇلدەنى 64 كگ. سال­ماق­تا­عى الەكساندر بەس­پۋتين جەڭىپ ال­دى. ال ۋكراينا قۇراماسىنىڭ ولار­دان مەدال سا­نى از بولسا دا ەكى التىن مەدالدى مويىندارىنا تاق­تى. مۇندا وليم­پيادا جانە الەم چەمپيونى ۆاسيلي لوما­چەن­كو (60 كگ.) توپ جار­دى. ءبىر اپتاعا سو­زىلعان تۋر­نير­دە بەس كەزدەسۋ ءوت­كى­زىپ, سولار­دىڭ بارىندە قارسىلاس­تا­­رىن ايقىن باسىمدىلىقپەن جەڭ­گەن باركەر كۋبوگىنىڭ يەگەرى الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك بوكسشىسى ەكەنىن تاعى دا كورسەتتى. ۋكرايناعا ەكىنشى التىندى الەك­ساندر ۋسين (91 كگ.) اپەردى. وسىلاردان باسقا تۋرنيردە تاعى ءبىر التىنعا جاپون بوكسشىسى قول جەتكىزدى. 54 كگ. سالماقتا سىنعا ءتۇس­كەن كاتسۋاكي سۋسا فينالدا بۇرىن­نان بەرگى قارسىلاسى رەسەي­لىك ۆيس­لام دالحاەۆتى ۇتتى. سون­داي-اق, وسى باسەكەدە موڭعوليا, سيريا, قىر­عىزستان مەن ءۇندىستان بوكس­­شىلارى جۇلدەگەرلەر قاتارى­نان كورىندى. سوڭعى كەزدەرى بۇل ەل­دەر­دىڭ قولعاپ يەلەرى حالىق­ارالىق جا­رىس­تار­دا جۇلدەگەرلەر قاتا­رى­نان كورى­نىپ جۇرگەنى ازيا قۇر­لى­عىندا ءبا­سەكەلەستىكتىڭ كۇ­شەي­ىپ كە­لە جاتقا­نىن كورسەتەدى. وسى تۋر­نير­دە دە موڭعوليا مەن سيريانىڭ بىلعارى قولعاپ يەلەرى قازاقستان, كۋبا, رە­سەي قۇراما­لا­رىمەن يىق تەڭەستىرىپ باسەكەلەسە الاتىندارىن دالەلدەدى. تۋرنير اياقتالعان سوڭ تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى تەمىرحان دوس­مۇحامبەتوۆ, ايبا پرەزيدەنتى چونگ كۋو ۆۋ, مينيسترلىكتىڭ سپورت ىستەرى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ ءتورا­عا­سى ەل­سيار قاناعاتوۆ, بوكس فە­دەرا­تسيا­سىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتتەرى يۋري تسحاي مەن سەرىك قوناقباەۆ تۋرنير­دىڭ جەڭىمپازى, الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى سەرىك ساپيەۆكە ۇزدىك بوكس­شىعا ارنالعان سىيلىق­تى تاپ­سىر­سا, قازاقستان ۇلتتىق قۇرا­ما­سى­نىڭ باس باپكەرى مىر­زا­عالي ايت­جا­نوۆقا “ۇزدىك باپكەر”, را­قىم­جان رىس­باەۆقا ء“ۇز­­دىك رەفە­ري”, باقىت­جان بەكپەن­بە­توۆ­كە “ۇزدىك تورەشى” اتاعىن تابىس ەتتى.