ەكونوميكا • 09 جەلتوقسان, 2025

مادەنيەت ەكونوميكانىڭ درايۆەرىنە قالاي اينالادى؟ دەپۋتات كۇلپارشىن ايدارحانوۆامەن سۇحبات

20 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اكتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى اسحات شاحاروۆتىڭ باستاماسىمەن وڭىردە «سىباعا-2025» ۇلتتىق داستۇرلەر فەستيۆالى ءوتتى. اۋقىمدى شارا قازاقستاننىڭ ءار ايماعىنان جانە شەتەلدەن كەلگەن شەبەرلەردىڭ, قولونەر ماماندارىنىڭ, مادەنيەت جاناشىرلارىنىڭ باسىن قوستى. وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى, قوعام قايراتكەرى, كاسىپكەرلەرگە تالىمگەر كۇلپارشىن ايدارحانوۆامەن وسى وقيعانىڭ ءمانى, ماڭىزى توڭىرەگىن از-كەم اڭگىمەلەستىك. ول فەستيۆال جونىندەگى اسەرىمەن, ءداستۇر مەن زاماناۋي بيزنەستىڭ بايلانىسى تۋرالى ويلارىمەن ءبولىسىپ, مادەني مۇرانى ساقتاۋ ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىمەن قاتار ءجۇرۋى كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.

مادەنيەت ەكونوميكانىڭ درايۆەرىنە قالاي اينالادى؟ دەپۋتات كۇلپارشىن ايدارحانوۆامەن سۇحبات

– كۇلپارشىن الپىسبايقىزى, «سىباعا-2025» ۇلتتىق داستۇرلەر فەستيۆالى سىزگە قانداي اسەر قالدىردى؟

– اتموسفەرا كەرەمەت بولدى, شىنايى, جانعا جايلى, ۇلتتىق رۋحقا تولى بولدى دەسەم دە قاتەلەسپەيمىن. «سىباعا» – تەك مادەني شارا ەمەس, ءبىزدىڭ بولمىسىمىزدىڭ ۇلكەن مەرەكەسى. مۇندا اتا-بابا اماناتىنا دەگەن تەرەڭ قۇرمەت پەن جاڭعىرۋعا دەگەن ۇمتىلىس قاتار سەزىلەدى.

ۇيىمداستىرۋ جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى, تاقىرىپتىق كۇندەردەن باستاپ ءاربىر الاڭنىڭ بەزەندىرىلۋىنە دەيىن ويلاستىرىلعان. اسىرەسە, ونەر ورتالىعى ماڭىنداعى «التىباقان» باعدارلاماسى ەرەكشە اسەر قالدىردى, ۇلتتىق اۋەندەر, حالىق ويىندارى, كوستيۋمدەر, ءبارى ءبىر مەزەتتە وتكەنگە ورالعانداي اسەر بەرەدى, بىراق بۇگىنگى زامانعا لايىقتالعان فورماتتا.

ل

– بيىلعى فەستيۆال شەتەلدىك قوناقتاردى دا كوپ جينادى. مۇنداي شارالاردىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزى نەدە؟

– ويتكەنى ءداستۇر – وتكەننىڭ عانا ەمەس, بولاشاقتىڭ دا نەگىزى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقانداي, تەك وتكەنگە سۇيەنگەن حالىق زامانعا ىلەسە المايدى. بىراق ءوز قۇندىلىقتارىن ساقتاپ, ونى جاڭا بۋىنعا جەتكىزە العان قوعام عانا العا جىلجيدى.

بيىل «سىباعا» مادەني شارادان بولەك حالىقارالىق وقيعاعا اينالدى. اشىلۋ سالتاناتىنا 20 ەلدىڭ دەلەگاتسيالارى, ەلشىلەر, بيزنەس وكىلدەرى قاتىستى. بۇل وتە ماڭىزدى باسقوسۋ, ءبىز الەمگە ءداستۇر مەن دامۋدى قاتار ۇستاناتىن ەل ەكەنىمىزدى كورسەتىپ وتىرمىز.

– فەستيۆال اياسىندا گاستروفەستيۆال مەن قولونەر بۇيىمدارىنىڭ كورمەسى دە ءوتتى. مۇنداي جارمەڭكەلەردى ءوزىڭىز ۇناتاسىز با؟

– ارينە, حالىق كاسىپتەرى مەن قولونەرگە ارقاشان قىزىعۋشىلىقپەن قارايمىن. قىرعىز شەبەرلەرىنەن بىرنەشە اسەم ءارى ماعىنالى ەستەلىك سىيلىقتار ساتىپ الدىم.

جالپى, مۇنداي الاڭدار – شەبەرلەر, ديزاينەرلەر, وندىرۋشىلەر ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. ولار ونىمدەرىن كورسەتەدى, وزدەرىن تانىتادى, كليەنت پەن سەرىكتەس تابادى. ويتكەنى ءاربىر بۇيىمنىڭ ارتىندا جاي ەڭبەك ەمەس, شەبەردىڭ ماڭداي تەرى تۇرادى.

– وسىنداي ەتنوفەستيۆالدەر جەرگىلىكتى كاسىپكەرلىككە, اسىرەسە ايەلدەر كاسىپكەرلىگىنە سەرپىن بەرە مە؟

– ارينە, بەرەدى. «سىباعا» سياقتى فەستيۆالدەر – مادەنيەتتىڭ عانا ەمەس, ەكونوميكانىڭ دا قوزعاۋشى كۇشى. بۇل شاعىن بيزنەسكە, قولونەرگە, فەرمەرلەرگە جاڭا نارىققا شىعاتىن الاڭ. مۇندا جاڭا بايلانىستار تۋىپ, ساتۋ گەوگرافياسى كەڭەيەدى.ر

اسىرەسە ايەلدەردىڭ بەلسەندىلىگى قۋانتادى. بۇگىن ولار تسەحتار اشىپ, ۇلتتىق تاعامدار دايىنداپ, ەتنوستيلدە كيىم تىگەدى, ءجۇن, كيىز, تەرىمەن جۇمىس ىستەيدى. بۇل – بيزنەس قانا ەمەس, ءداستۇردى ساقتاۋ. قازاق مادەنيەتىندە ايەل – وتباسىنىڭ, ءتىلدىڭ, ونەردىڭ ساقتاۋشىسى عانا ەمەس, ءىستىڭ دە ۇيىمداستىرۋشىسى, ۇيىتقىسى. قازىر ولار جاڭا ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋشى كۇشكە اينالىپ وتىر.

– ءسىز اۋىل كاسىپكەرلىگىن قولداۋ قاجەتتىگىن ءجيى ايتاسىز. فەستيۆالدە وسى يدەياڭىزبەن ۇندەس مىسالدار بولدى ما؟

– ءيا, كوپ بولدى. ءبىزدىڭ اۋىلداردا وراسان زور الەۋەت بار ەكەنىنە تاعى كوزىم جەتتى. ءار ايماقتىڭ وزىنە ءتان ونىمدەرى مەن ەرەكشەلىكتەرى بار. مىسالى, ويىل اۋدانى – تارىسىمەن, ىرعىز – ءسۇت ونىمدەرىمەن, ايتەكە بي – جۇننەن جاسالعان بۇيىمدارىمەن, شالقار – كيىز بۇيىمدارىمەن تانىمال.

بۇل – مەن ءجيى ايتاتىن ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» قاعيداسىنىڭ ايقىن كورىنىسى. بىراق مۇنداي باستامالارعا قولداۋ كەرەك, گرانتتار, وقىتۋ, ينفراقۇرىلىم. اكىمدىكتەر ايەلدەرمەن جۇمىس ىستەپ, ءونىمدى ىلگەرىلەتۋگە, ونلاين-ساتۋدى دامىتۋعا, وراۋ مەن برەندتەۋگە كومەكتەسۋى ءتيىس.

و

– فەستيۆالدەن قانداي وي ءتۇيدىڭىز؟

– ەڭ باستىسى – ءداستۇر ادامداردى بىرىكتىرەدى. ۋاقىت وزگەرىپ جاتىر, بىراق رۋحاني نەگىزدەر – قوعامنىڭ تىرەگى.

وسىنداي فەستيۆالدەر تەك وبلىس ورتالىقتارىندا عانا ەمەس, ءار اۋدان مەن ءار اۋىلدا ءوتۋى كەرەك. ويتكەنى ءداستۇردى كۇندەلىكتى تۇرمىسىندا ساقتاپ وتىرعان سول اۋىل تۇرعىندارى, اس دايىنداۋدا, اندە, ۇلكەنگە قۇرمەت كورسەتۋدە ولار شىنايىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى.

جاستاردى كوبىرەك تارتۋ قاجەت. كۇشتى ۇلت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ولارعا بىلىممەن بىرگە قۇرمەت, بىرلىك سەزىمىن جانە مادەني مۇراعا دەگەن ماقتانىش ۇيالاتىپ ءوسىرۋىمىز كەرەك.

– سوڭىندا, وبلىس تۇرعىندارى مەن فەستيۆال قاتىسۋشىلارىنا نە ايتقىڭىز كەلەدى؟

– ۇيىمداستىرۋشىلارعا – وبلىس اكىمدىگىنە, شەبەرلەرگە, پەداگوگتارعا, وسى شاراعا ەڭبەك سىڭىرگەن بارشا جانعا شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن. «سىباعا» – وتكەن مەن بولاشاقتى, ءداستۇر مەن جاڭاشىلدىقتى, مادەنيەت پەن بيزنەستى توعىستىرا العان ۇلگى.

اكتوبە وبلىسى – باي دا ەڭبەكقور ءوڭىر. ەگەر ءبىز مادەنيەتكە ءدال وسى فەستيۆالدەگىدەي قۇرمەتپەن قاراي بەرسەك, رۋحاني مىقتى حالىقتىڭ ارقاشان تابىستى بولاتىنىنا سەنىم مول.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

 

سوڭعى جاڭالىقتار