وسى رەتتە اباي وبلىسى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردى باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىكبولسىن نازاربەكوۆ وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا بولعان بريفينگتە وڭىردە ساتىلاتىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ تۋرالى ايتتى.
– سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ ورگاندارى ەاەو تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرى مەن گيگيەنالىق نورماتيۆتەرگە سايكەستىگىن انىقتاۋ ءۇشىن ونىمگە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزەدى. نەگىزگى ماقسات – تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن تەكسەرۋ. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا سالا ماماندارى 784 تاۋاردى تەكسەردى, ونىڭ 441-ءى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى. ونىڭ ىشىندە ءسۇت جانە نان-توقاش ونىمدەرى, قۇس ەتى, جۇمىرتقا, كونديتەرلىك بۇيىمدار بار. 42 تاۋار تەحنيكالىق رەگلامەنتكە سايكەس كەلمەگەن, – دەدى سەرىكبولسىن نازاربەكوۆ.
ال وبلىستىق دسەك-ءتىڭ تاماق وبەكتىلەرىن باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايگەرىم مۇساتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, تاعام ونىمدەرىن دايىنداۋ بارىسىندا اسا مۇقيات بولاتىن ءبىراز جايتتار بار.
– بۇگىندە ءجيى كەزدەسەتىن ۋلانۋ ءتۇرى – زياندى ميكروورگانيزمدەر بولادى. مۇنداي اۋرۋ تۋدىراتىن باكتەريالار ونىمگە باستاپقىدا جۇعۋى نەمەسە دۇرىس ساقتالماۋى مەن دايىندالۋى سالدارىنان پايدا بولادى. ورگانيزمگە تۇسكەن جاعدايدا ۋلانۋعا اكەلەدى. ينفەكتسيا تاسىمالداۋشىلار – تاراقاندار, تىشقاندار, ەگەۋقۇيرىقتار, شىبىندار بولۋى مۇمكىن. تاعامنان ۋلانۋدىڭ الدىن الۋ قاراپايىم گيگيەنالىق ساقتاۋ جانە دايىنداۋ ەرەجەلەرىن ورىنداۋعا بايلانىستى. ەگەر تاعامنان جاعىمسىز ءيىس شىقسا نەمەسە قىشقىل ءدام سەزىلسە – ونداي ءونىمدى تۇتىنباعان ءجون. قاپتامانىڭ ىسىنۋىنە دە نازار اۋدارىڭىز – بۇل دا ءونىمدى جەۋگە بولمايتىنىن بىلدىرەدى, – دەدى سپيكەر.
ونىڭ ايتۋىنشا, ىشەك ينفەكتسيالارىنىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن تولىق جويۋ ءۇشىن كەمىندە 10 مينۋت تەرميالىق وڭدەۋ قاجەت. ول تەمپەراتۋرا 70 گرادۋستان تومەن بولماۋى ءتيىس. ءدال وسى تەمپەراتۋرادا قاۋىپتى باكتەريالار جويىلادى.
– تاعامدى بولمە تەمپەراتۋراسىندا ەكى ساعاتتان ارتىق ساقتاۋعا بولمايدى, ايتپەسە ىشەك ينفەكتسياسىنا شالدىعۋ قاۋپى ارتادى. ءونىم تولىق قۋىستان وڭدەلۋى ءتيىس, سوندىقتان قايناتىلعان ەت قۋىرىلعان ەتكە قاراعاندا قاۋىپسىز. سونداي-اق, ونىمدەر كىر قول ارقىلى دا لاستانۋى مۇمكىن ەكەنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك. بارلىق شيكى تاعام الدىن الا وڭدەۋدەن ءوتۋى ءتيىس – كوكونىستەر مەن جەمىستەردى اعىن سۋمەن جاقسىلاپ جۋ قاجەت. تاۋىق جۇمىرتقاسى سالمونەللەز تاسىمالداۋشىسى بولۋى مۇمكىن, – دەيدى ا.مۇساتاەۆا.
سونىمەن قاتار, ول تاۋار تاسىمالداۋ ەرەجەسىن ساقتاۋ كەرەكتىگىن ەسكەردى. شيكى جانە دايىن ونىمدەردى ءبىر-بىرىنەن بولەك ساقتاۋ, سونىمەن قاتار دايىن تاماقتى توڭازىتقىشقا قويۋ الدىندا مىندەتتى تۇردە سۋىتۋ قاجەت.
– ىشەك ينفەكتسيالارىن كوبەيتۋ قاۋپى اسىرەسە كوشە جانە بەيبەرەكەت ساۋدادا جوعارى. ءونىمدى تەك رۇقسات ەتىلگەن جەردەن ساتىپ الۋ كەرەك, سەبەبى ۆەتەرينارلىق جاعدايى بەلگىسىز تاعام ونىمدەرى ينفەكتسياعا سەبەپ بولۋى مۇمكىن, – دەدى مامان.
اباي وبلىسى دسەك باسشىسىنىڭ ورىنباسارى راۋشان فاتحۋللينا قازان ايىندا سەمەيدە بالانىڭ كامپيتتەن ۋلانۋ وقيعاسى تىركەلگەنىن ايتتى. وقۋشى دۇكەننەن كامپيت ساتىپ الىپ, ونى جەگەننەن كەيىن ءوزىن ناشار سەزىنگەن.
– ميكروبيولوگيالىق زەرتتەۋ ناتيجەسىندە كامپيتتەردىڭ ىشەك تاياقشاسى توبىنىڭ باكتەريالارىن قامتىعانى انىقتالدى. سونىمەن قاتار, ونىمدە قازاق تىلىندەگى تاڭبالاۋ بولماعان, قۇرامى مەن جارامدىلىق مەرزىمى كورسەتىلمەگەن. دۇكەندە تاۋارعا ىلەسپە قۇجاتتار, ساپاعا سايكەستىك دەكلاراتسياسى جانە باسقا دا قۇجاتتار بولماعان. كاسىپكەر كامپيتتەردى قولما-قول اقشاعا كوتەرمە بازاردان العانىن ايتقان. اتالعان فاكتى بويىنشا يپ-عا اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلدى, قالعان ءونىم تاركىلەنىپ, جويىلدى, – دەدى ر.فاتحۋللينا.
قورەكتىك زاتتاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, قۇرامىندا باكتەريالار مەن حيميالىق قوسپالاردىڭ مول بولۋى – ادام دەنساۋلىعىنا زيان دەيدى ماماندار. سوندىقتان ءاربىر ءونىمنىڭ شىعۋ تەگىن, ساقتاۋ شارتتارىن جانە ءوندىرىس ساپاسىن قاتاڭ قاداعالاۋ ماڭىزدى بولىپ وتىر.
اباي وبلىسى
