جاتاقحاناداعى ءجانتاسىلىم

جاسوسپىرىمدەردىڭ ءومىر سۇرۋدەن ءتۇڭىلىپ, سۋيتسيدكە بارۋ قادامدارى قىزىلجار وڭىرىندە ازايماي وتىر ءالى وڭ-سولىن بايىپتاپ تانىپ ۇلگەرمەگەن 17 جاستاعى ستۋدەنت قىزدىڭ جاتاقحانادا ومىرىمەن بەيمەزگىل قوشتاسۋى ەسىل اۋدانىنا قاراستى پەتروۆكا اگرارلىق كوللەدجىندە ورىن العانىن وبلىس جۇرتشىلىعى ۇمىتا قويعان جوق. توتەنشە وقيعاعا بايلانىستى قۇرىلعان كوميسسيا ءبىرىنشى كۋرستا وقيتىن بويجەتكەننىڭ وزىنە-ءوزى قول سالۋ سەبەپتەرىن انىقتاۋمەن عانا شەكتەلگەنى, ءتيىستى باسشىلارعا قاتاڭ شارا قولدانۋدىڭ ورنىنا باستارىنان سيپاي سالعانى بايقالادى. ويتكەنى, مۇنداي ارەكەت مارقۇمنىڭ تاراپىنان بىرنەشە رەت قايتالانعانىن, ۇلگەرىمىنىڭ تومەندىگىن, جەكە ءتارتىبىنىڭ بوساڭسىعانىن كوللەدج اكىمشىلىگى كورە, بىلە تۇرا كوز جۇما قارا­عان. الەۋمەتتىك پەداگوگ, پسيحولوگ ءوز مىندەتتەرىندە سالعىرتتىققا سالىنعان. الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق قىزمەتتىڭ بەي-بەرەكەت جىبەرىلگەنى سونشالىق, تاعى ءبىر ستۋدەنت جاتاقحانادا ءوزىن ولىمگە قيعان. الايدا, ارادا جارتى جىلعا جۋىق ۋاقىت وتسە دە, ءبىلىم سالاسىنا جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ دۇرىس قورىتىندى شىعارماعانىن وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ كەزەكتى وتىرىسى ايعاقتاپ بەردى. بيىلعى التى ايدا وزىنە-ءوزى قول كوتەرگەن 15 جەتكىنشەك اجال تىرناعىنان اراشالانسا, التى ءجاسوسپىرىمنىڭ عۇمىرى قىرشىنىنان قيىلعان. وتكەن جىلى وزىنە-ءوزى قول جۇمساۋدىڭ 7 فاكتىسى تىركەلگەنىن ەسكەرسەك, جەگى قۇرتتاي تامىرىن تەرەڭگە جايىپ بارا جاتقان رۋحاني دەرتتىڭ كۇردەلى ماسەلەگە اينالعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا كەلمەسكە كەتكىر كەسەلدىڭ كوبىنە وتباسىلىق, تۇرمىستىق جاعدايلاردان تۋىندايتىنى ايتىلعانىمەن, بولدىرماۋدىڭ, الدىن الۋ جولدارىنىڭ ءجيى ءسوز ەتىلە بەرمەيتىنى, تەك فاكتىلەردى تىزبەلەۋمەن شەكتەلەتىنى وكىنىشتى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە ۇڭىلەتىن بولساق, قازاقستاندا جىلىنا 5-8 مىڭعا جۋىق ادام وزدەرىنە قول سالاتىن كورىنەدى. الەم بويىنشا بۇل كورسەتكىش ءبىر ميلليوندى شامالايدى. حالىقارالىق انىقتاما قىزمەتىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا 1950 جىلدان بەرى سۋيتسيد وقيعاسى 60-70 پايىزعا وسكەن. وبلىس پروكۋرورىنىڭ اعا كومەكشىسى راۋشان قوجاحمەتوۆا وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن پەتروپاۆل ماشينا جاساۋ كوللەدجى ستۋدەنتىنىڭ قىزىلجار اۋدانىندا تۇراتىن تۋىستارىنا قوناققا بارىپ, اسىلىپ قالعانىن جانتۇرشىكتىرەرلىك وقيعا رەتىندە العا تارتقاندا ادامنىڭ توبە قۇيقاسى ەرىكسىز شىمىرلايدى ەكەن. سۋيتسيدكە قاتىستى وقيعالاردىڭ تورتەۋى جوعارىدا ءسوز ەتكەن اۋدانداعى كوللەدجدەردە تىركەلگەن. ال قايتىس بولعان جاسوسپىرىمدەردىڭ ەكەۋى – پەتروۆكا اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ وقۋشىلارى. بۇل ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىن قايعىنىڭ قارا بۇلتى تورلاعالى كوپ بولعان. پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى كوللەدج اكىمشىلىگى وقۋعا ايلاپ كەلمەگەن بالالاردى ىزدەمەيتىن مىسالداردى مۇرنىنان ءتىزىپ كەلتىردى. تەك بولارى بولىپ, بوياۋى سىڭگەننەن كەيىن عانا ىزدەستىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ىشكى ىستەر ورگاندارىنا حابارلاۋمەن تىنعان. مىنا سوراقىلىقتى قاراڭىز, جىنىستىق اۋرۋعا شالدىققان ءجاسوسپىرىمدى اۋرۋحاناعا اپارۋدى قاجەت دەپ تاپپاعان. كۇيزەلىسكە ۇشىراعان قىزدىڭ كوللەدجدەن قاشىپ كەتكەنىنە دە ەشكىم ءمان بەرمەگەن. مۇنىمەن قوسا تەكسەرىس بارىسىندا وسىندا ءبىلىم الىپ جۇرگەن بەس وقۋشى قىزدىڭ جۇكتى ەكەندىگى انىقتالعان. مەكەمەدەگى سانيتارلىق جاعداي دا سىن كوتەرمەيدى. وقۋشىلار جاتاقحاناداعى اياداي بولمەلەردە 4-5 ادامنان سىعىلىسىپ جاتسا, ەكىنشى بولىگىندەگى ءتورت بولمەلى جايلى پاتەردى كوللەدج ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى وتباسىمەن قونىس ەتكەن. وقۋشىلار نە سەبەپتى سۋيتسيدتىك داعدارىسقا ۇشىرايدى دەگەن ساۋالدى وبلىس پروكۋرورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى اراي ءالىموۆ كوللەدج ديرەكتورى ايدار قازيقانوۆقا قويىپ ەدى, ماردىمدى جاۋاپ بەرە المادى. كەرىسىنشە, جاۋاپكەرشىلىكتەن سىتىلۋ ءۇشىن ءتۇرلى سىلتاۋلار ايتىپ باقتى. وسىدان كەيىن اتالمىش ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە وقۋشىلاردىڭ وزىنە ءوزى قول جۇمساۋى ۇيرەنشىكتى جاعداي رەتىندە قالىپتاسپاعاندا قايتەدى؟ اراي قايسار ۇلى شەنەۋنىكتىڭ مىنا قىلىعىنا كۇيىنىپ كەتكەن بولۋ كەرەك, تەرگەۋ باسقارماسىنا ءىستىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋدى قىلمىستىق كودەكس تۇرعىسىنان زەردەلەۋدى تاپسىردى. نەشە ءتۇرلى بەيبەرەكەتسىزدىككە جول بەرسە دە, قىزمەتىندە تاس ءمۇسىن سەكىلدى قوزعالماي وتىرۋى ءماجىلىس مۇشەلەرىنىڭ تاڭعالىسىن جاسىرمادى. دەپرەسسيا كەنەت پايدا بولمايدى. سۋيتسيالدىق مىنەز-ق ۇلىققا بەيىم جاستارعا دەر كەزىندە پسيحولوگيالىق كومەك, رۋحاني قولداۋ كورسەتىلسە, جاتاقحانالارداعى جانتاسىلىمدەر جايلى ءسوز قوزعاماس ەدىك. باقىت رامازان. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.