تاعى ءبىر اڭ فوتوتۇزاققا ءىلىندى

التايدىڭ ماڭگى قار باس­قان قۇزار شىڭدارىندا سابانشى مەكەندەيدى. تاياۋدا كاتونقاراعاي مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ اۋما­عىندا ورنالاسقان فوتو­تۇزاقتاردى تەكسەرۋ بارىسىندا وتە سيرەك كەزدەسەتىن سابانشىنىڭ فوتوتۇزاققا ىلىنگەنى بەلگىلى بولدى. دۇنيە­جۇزىنىڭ جانە ەلىمىزدىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن سابانشىنى «مانۋل مىسىعى» دەپ تە اتايدى. ۇلتتىق تابيعي پاركتىڭ جانۋارلاردى قورعاۋ جانە ءوندىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى ەرىك قاسىموۆتىڭ ايتۋىنشا, التايدا سابانشىنىڭ مەكەندەيتىنىن فوتوتۇزاق ارقىلى انىقتاۋ – ەلىمىزدەگى ايتۋلى عىلىمي جاڭالىق بولىپ وتىر. سەبەبى, وسى ۋاقىتقا دەيىن اتالعان اڭ ەشقانداي فوتوتۇزاققا ىلىنبەگەن ەكەن. التاي ورمانىنىڭ ساربەت ۋچاسكەسىنە قويىلعان قۇرىلعىعا سابانشىنىڭ دەنە ءبىتىمى انىق تۇسىرىلگەن. بيولوگيالىق انىقتاماسىنا كەلەر بولساق, جىرتقىشتار وتريادىنىڭ مىسىق تۇقىمداستارىنا جاتاتىن اڭ لاتىنشا – Otocolobus manul, موڭعولشا مانۋل دەپ اتالادى. قۇلاق قالقاندارى كىشكەنتاي, سامايىندا ساقالى بار. ءىنىن جارتاس اراسىنا, كەيدە ءىرى بوس اپاندارعا سالاتىن مانۋل اقپان-ناۋرىز ايلارىندا ماۋىعىپ, ءساۋىر-مامىر ايلارىندا كۇشىكتەيدى. جەمىن ىمىرتتا, تۇندە اۋلايدى. سابانشى دالالى جازىقتا, جوتالى, جارتاستى جەرلەردە, سونداي-اق, تەڭىز دەڭگەيىنەن 1000 مەتر بيىكتىكتەردە كەزدەسۋى مۇمكىن. ءۇستىرت, مۇعالجار جوتالارىندا, قاراتاۋ, جوڭعار الاتاۋى, تارباعاتاي, وڭتۇستىك التايدا تاراعان. رەسەيدىڭ التاي, تىۆا, كراسنودار ولكەلەرىندە مەكەندەيدى. اڭشىلىق پەن اپاندارىن ءبۇلدىرۋ, ءورت اپاتتارىنان سانى ازايىپ كەتكەن اڭ وتە سيرەك كەزدەسەدى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». شىعىس قازاقستان وبلىسى, كاتونقاراعاي اۋدانى.