تاتۋلىق — تۇراقتىلىق باستاۋى
بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدە جاپپاي ءجۇرىپ جاتقان “بىرلىگىمىز جاراسقان!” الەۋمەتتىك-اقپاراتتىق اكتسياسىن ۇيىمداستىرۋشى ازاماتتىق اليانس اكتسيا بويىنشا جاسالعان جۇمىستاردىڭ الدىن الا قورىتىندىسىن جاريا ەتتى.
بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا قالامىزداعى قيراپ جاتقان بالالاردىڭ سپورت الاڭىن جوندەيىك دەپ ءۇن تاستاعانىمىزدا ءبىز ونىڭ وسىنداي رەسپۋبليكالىق اۋقىمعا ۇلاساتىنىن ەش بىلگەنىمىز جوق, دەگەن ازاماتتىق اليانستىڭ تەمىرتاۋ قالاسىنداعى فيليالىنىڭ وكىلى ايان احمەتوۆ. بۇگىن ول الاڭدا بالالارمەن قاتار ۇلكەندەر دە سپورتپەن شۇعىلدانۋدا, قالامىزدا ءجۇرگىزىلگەن وسىنداي 23 شارا يگىلىگىن تۇرعىندار كورىپ جاتىر. مەن وبلىستىق قوسىمشا مەكتەپ-ينتەرناتتا جۇمىس جاسايمىن. جاسىراتىن نەسى بار, كوبىنە ءبىزدىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىمىزگە ەرەكشە قوعامدىق پىكىردىڭ بار ەكەنى ايان. ال وسى اكتسيا بارىسىندا ءبىزدىڭ بالالار وزدەرىن ەشكىمنەن كەم سەزىنگەن جوق. ء“بىرلىگىمىز جاراسقان!” اكتسياسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىنە وزگە بالالارداي تەڭ ارالاستى. ءبىزدىڭ اكتسيانىڭ دا باستى ماقساتىنىڭ ءبىرى – ەشكىمدى ءبولىپ جارماي, بىرلىككە شاقىرۋ بولاتىن. ەندەشە, ءبىزدىڭ باستامامىز, ەتكەن ەڭبەگىمىز ەش كەتكەن جوق. ونى رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنىڭ قولداۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش, دەپ اياقتاعان ءسوزىن ول.
شىنىندا دا, تەمىرتاۋدان باستاۋىن العان يگى نيەت بۇكىل ەلگە تاراپ, قۇلاشىن كەڭگە سەرمەگەن. ءسويتىپ, وعان قوعامدىق ۇيىمدار, كاسىپكەرلەر, ارداگەرلەر, جۋرناليستەر, جاستار مەن ستۋدەنتتەر, اسكەريلەر مەن زاڭ قىزمەتكەرلەرى, بيلىكپەن قاتار قاراپايىم ادامدار دا كەڭىنەن قاتىناسىپ, ەكى ايدىڭ ءىشىندە 470 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 300 مىڭ قازاقستاندىق ونىڭ ماعىنالى وتكىزىلۋىنە ءوز ۇلەستەرىن قوستى. 137 شاراسى ەلىمىزدىڭ باستى قالالارىندا جۇرسە, ەندى جاقىن ارادا 60 شارا وتكىزىلمەك. ولاردىڭ ىشىندە استانا كۇنىنە ارنالىپ ۇيىمداستىرىلاتىندارى دا بار.
قازاقستاندىقتار وسى اكتسيا بارىسىندا وزدەرىنىڭ ناعىز بىرلىكتەرى جاراسقان, ىنتىماقتىڭ قادىرىن ۇعىناتىن ءبىر ەلدىڭ ۇلاندارى ەكەندىگىن جانە وتان ءسۇيۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى, دەدى “ازاماتتىق اليانس” زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى الينا حاماتدينوۆا. اكتسيا بارىسىندا ءبىز وعان قاتىسۋشىلاردىڭ سانىنىڭ ءوسۋىن مىندەتتەنگەنىمىز جوق, ويىمىز ءاربىر قازاقستاندىق ءوزىنىڭ وسى ەلدىڭ اينىماس بولشەگى ەكەنىن سەزسە دەگەنبىز. جان جىلىلىعى ءاربىر وشاققا ەنىپ, ءاربىر ازامات سول شۋاققا بولەنسە دەگەن ىزگى ويىمىز بولاتىن. سول سەبەپتەن دارىگەرلەرىمىز اپات ورىن العان قىزىلاعاشقا بارىپ كومەك كورسەتتى, وسكەمەندە “تەك راحمەت ايتىڭىز” دەگەن ءدۇكەن اشىلىپ, قايىرىمدى جاندار اكەلىپ وتكىزگەن زاتتاردى مۇقتاجدىق كورىپ جۇرگەندەر كەلىپ تەگىن الىپ, العىستارىن جاۋدىرىپ جاتتى. اكتسيا ءالى دە جالعاسىن تاپپاق. ءبىز ونىڭ جارتىلاي قورىتىندىسىن جاساپ, سىزدەردى ءجاي حاباردار ەتىپ وتىرمىز, دەگەن ونى ۇيىمداستىرۋشىلار.
انار تولەۋحانقىزى.
استانا.
________________________
جۇرەكتەن شىققان ءسوز
بۇگىندە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ نازارى ەلوردامىز استانانىڭ تۋعان كۇنى سالتاناتىنا اۋعان. جەتىسۋلىقتار وسى مەرەيگە وزىندىك مازمۇندى مادەني شارا ۇيىمداستىرىپ, ونىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋدى ماقسات ەتكەنى بىردەن كوزگە تۇسەدى. قالا ءسان-سالتاناتىمەن كوز تارتىپ, ايشىقتى, ماعىناسى تەرەڭ كورنەكىلىكتەرمەن بەزەندىرىلسە, جاستار جاعى تىڭ ويلارىمەن تاڭقالدىرىپ وتىر. “جاس وتان” جاستار قاناتى مەن “جەتىسۋ جاستارى” ورتالىعى “ەلورداعا تىلەك” اتتى رەسپۋبليكالىق اكتسيا شەڭبەرىندە “استاناعا اق تىلەك” اۋقىمىمەن وڭىردەگى جاستاردىڭ جىگەرىن جانىپ, بىرىكتىرۋدە. تالدىقورعان قالاسىندا “بىرلىگىمىز جاراسقان!” ۇرانىمەن استانانىڭ مەرەيتويىنا ىزگى تىلەك بىلدىرگىسى كەلگەندەردىڭ باسى قوسىلدى. ءار جۇرەكتەن شىققان ىستىق لەبىز ءوڭىردىڭ كارتاسى بەينەلەنگەن ماكەتكە مارجانداي توگىلدى. قۇتتىقتاۋ, ارناۋ سوزدەرىن جازعانداردىڭ اراسىندا الۋان ماماندىق يەلەرى, قاريا مەن انا, ءار ۇلتتىڭ وكىلىن كەزدەستىرەسىڭ. ولار بۇگىنگى ەلىمىزدەگى بەيبىتشىلىكتى, دوستىقتى, ىنتىماقتى قولداپ, زامانداستارىن وتانسۇيگىشتىككە, ەلجاندىلىققا ۇندەدى. قازىرگى كەزدە مۇنداي ءۇردىس بارلىق جەردە ۇيىمداستىرىلۋدا. ماقسات – ءار وبلىس ءوزىنىڭ كارتاسىن استاناعا جىبەرەدى. وسى كارتا شىلدە ايىنىڭ باسىندا قازاقستاننىڭ تۇتاس كارتاسى رەتىندە قۇراستىرىلادى. استانا كۇنى وعان قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەن ەلوردالىقتار مەن قوناقتار تاماشالايدى, دەگەن وبلىستىق “جەتىسۋ جاستارى” ورتالىعىنىڭ مۇشەلەرى ءار نيەتكە اسقان ىلتيپاتپەن قارادى. – مەن تالدىقورعانعا قوناققا كەلدىم. شاھارلىقتاردىڭ باستاماسىنا ءۇن قوسىپ, ءوز تىلەگىمدى جازدىم. اسەم استانامىز جايناسىن. بۇگىنگى اق تىلەك ساعان ارنالادى, ەلوردا. ال, وسى ەل جۇرەگىنىڭ جايناپ, جاسارعانىنا باستاۋشى بولعان ەلباسىمىز امان, زامان تىنىش بولسىن. مەن ءالى مەكتەپتە وقيمىن. بىتىرگەندە استاناداعى جاڭا وقۋ ورداسىنا تۇسەمىن, – دەيدى جىبەك اباي. كۇمىسجان بايجان. الماتى وبلىسى._______________________
ەل قۋاتىن ەسەلەيمىز ەكى كۇن بويى وبلىس ورتالىعىنىڭ اسەم دە كوركى كوز تارتار ەرتىس وزەنى جاعالاۋىنداعى الاڭعا جۇزدەرى جارقىن الاۋ جاستىق كوڭىلمەن جاستار لەگى جينالدى. مۇنىڭ الدىندا “جاس وتان” جاستار قاناتى وبلىستىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن بىرقاتار پاتريوتتىق شارالار ءوتكىزدى. رەسەيدىڭ “مولودايا گۆارديا” قوعامدىق ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى قازاق جاستارىمەن كەزدەستى. ال قالا حالقى بولسا, ماۋسىم ايى بويى ءوتىپ جاتقان مۇنداي كوڭىلدى كورىنىستەرگە تاڭدانا دا, قىزىعا دا قارادى. جالپى, ەلىمىز بويىنشا ءوتىپ جاتقان “بىرلىگىمىز جاراسقان!” اتتى پاتريوتتار ايلىعى جاستار باس قوساتىن فورۋمعا اينالعالى بەرى جاعالاۋ ماڭايى دا تىنىمسىز. كوڭىلدى, مەرەكەلى, ءسان-سالتاناتتى. تەك جاستار عانا ەمەس, ۇلكەن-كىشى دە وبلىس ورتالىعىندا بولىپ جاتقان ءمانى زور, مازمۇندى شارالاردان قۇر قالعىلارى كەلمەگەندەي, اسىعا جەتكەندەرى كورىنىپ تۇر. قولدارىنا “بىرلىگىمىز جاراسقان”, “ەلباسىمەن بىرگەمىز”, “دەنساۋلىعى مىقتى ەل مىقتى” اتتى جازۋلار كوتەرگەن جاستار لەگى ۇزىننان-ۇزاق شەرۋ تارتىپ وبلىس ورتالىعىنداعى وسى الاڭنان ساپ تۇزەپ شىعىپ, قالا كوشەلەرىن ارالاپ ءوتتى. ولاردىڭ اراسىندا جاستار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى, ستۋدەنتتەر, كوللەدج, مەكتەپ وقۋشىلارى بار. ولار بۇگىن الاڭعا نە ءۇشىن جينالعاندارىن بىزگە بىلاي دەپ ايتىپ بەردى: 26 ماۋسىم كۇنى بۇكىل ەلىمىز بويىنشا ەسىرتكىگە جانە ناشاقورلىققا قارسى شارالار, ءتۇرلى ويىن-ساۋىق باعدارلامالارى اياسىندا وتكىزىلۋدە. جالپى, ناشاقورلىق جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن كۇرەس كۇنىن الەم ەلدەرى 1987 جىلدان بەرى اتاپ كەلەدى. سول ءۇشىن دە ءبىز قالا جاستارى بىرلەسىپ اتالعان ىندەتكە قارسىلىق ءبىلدىرۋ ماقساتىندا الاڭعا كەلدىك. ەل ءمۇددەسىن قورعاۋ, سالاماتتى دا مىقتى قوعام قۇرۋ – مىندەت. بۇل ىندەتتىڭ جايىلىپ كەتپەۋىن وسكىن جاستارعا وسىنداي شەرۋلەر وتكىزىپ ۇعىندىرعان دۇرىس, مۇنى حالىق تا, قوعام دا نازارعا الۋ كەرەك. سوندىقتان ءبىز “بىرلىگىمىز جاراسقان” فورۋمى اياسىندا “دەنساۋلىق – جاستار قۋاتى” اتتى باعدارلاما جاساپ, ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ەسىرتكىگە قارسىلىقتارىن ءبىلدىردى. قالالىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باستىعى روزا شامكەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, وبلىس ورتالىعىنداعى مەكتەپتەردە, كوللەدجدەردە ەسىرتكىگە, ناشاقورلىققا قارسى ءتۇرلى اكتسيالار, شارالار, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى كەلىپ لەكتسيالار وتكىزىپ تۇرادى. جاس بۋىن بۇنداي ىندەتكە جولاماۋلارى كەرەكتىگىن كىشكەنتايلارىنان ءبىلىپ وسۋلەرى كەرەك. وسىنداي شارالاردىڭ وتكىزىلۋىنىڭ باستى ماقساتى – سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى. جاستاردىڭ وزدەرى وتكىزىپ جاتقان بۇل قارسىلىق اكتسياسى ساباق. سالاماتتى ءومىر سالتىنىڭ جارقىن ۇلگىسى. جەڭىل اتلەتيكادان جارىس ۇيىمداستىرىلدى, جاعالاۋ بويىمەن جۇگىرگەن جاستاردىڭ اراسىندا ۇلكەندەر دە كەزدەسەدى. ستريتبول ويناپ شىنىققان جاستار دا ءجۇر. قازىر بۇل ويىنعا قۇمار جاستاردى وبلىس ورتالىعىنىڭ ءار جەرىنەن كورۋگە بولادى. جاعالاۋدا قۇمداعى فۋتبول, ۆولەيبول ويىندارى دا قىزىقتى ءوتتى. ال ەكىنشى ءبىر جاستار لەگى كوشە ارالاعان شەرۋدەن سوڭ, جاعالاۋعا قايتا ورالدى. سول جەردە “مەن – جۇلدىزبىن” اتتى باعدارلاماعا قاتىسىپ, ءتىرى داۋىستا ءارتۇرلى تىلدە ولەڭدەر ورىندادى. الاڭدا وزدەرىن فلەش-موب جۇيەسى بويىنشا جاڭا زامان ۇلگىسىندە تانىتقىسى كەلگەن ءارتۇرلى اۋەندەر باعىتىنداعى روك, رەپ, بيتبوكسەرلەر, برەيكەرلەر, تەكتونيك بيلەرىن بيلەۋشىلەر كوبەيدى. ارينە, قالالىق ىشكى ساياسات باسقارماسى ۇيىمداستىرعان بۇل شارا جاستار ءۇشىن ساباق بولارلىق, ۇيرەنەرلىك جاقسى ءبىر مەرەكە بولىپ ءوتتى. العاشقى كۇنى وتكەن ء“بىرلىگىمىز جاراسقان” فورۋمىنىڭ سوڭى – كەلەسى كۇنى “تاۋەلسىز ەلدىڭ جاستارى” اتتى جاستار مەرەكەسىنە ۇلاستى. جاعالاۋدان ۇشقان ءتۇرلى-ءتۇستى وتشاشۋ جارق-جۇرق ەتىپ كوككە ورلەدى. فاريدا بىقاي. پاۆلودار.____________________________________
جاستار جامان ادەتتەن جيرەنەدى “پرەزيدەنت كومانداسى سالاماتتى دا تەگەۋرىندى قازاقستان ءۇشىن” اكتسياسىنا ءۇش مىڭنان استام جاس قاتىسىپ, بەلسەندىلىك تانىتتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋلارىندا سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋمەن قاتار, جاستاردى جاقسى باستامالارعا قاتىستىرۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە ءوتكىر قويىلىپ, قولداۋ كورسەتىلگەنى بەلگىلى. كورسەتىلگەن سەنىم بيىگىنەن كورىنۋ ماقساتىندا جاستار دا جاقسى ىستەردىڭ ومىرگە كەلۋىنە مۇرىندىق بولۋدا. سونىڭ ءبىر ايعاعى تالدىقورعان قالاسىندا ەسىرتكى دەرتى جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس باعىتىنداعى شەرۋ ماقساتىنا جەتتى دەۋگە بولادى. “پرەزيدەنت كومانداسى سالاماتتى دا تەگەۋرىندى قازاقستان ءۇشىن!” اكتسياسىن ۇيىمداستىرعاندار قوعامنىڭ كەلەشەگى – جاس ۇرپاق اراسىندا سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ مەن قالىپتاستىرۋ, ءتۇرلى سپورت ويىندارىنا باۋىر باسىپ, شىنىعىپ ءوسۋى كەڭىنەن اڭگىمەلەندى. شاھاردىڭ ورتالىق الاڭىندا وتكەن اكتسياعا ءۇش مىڭنان استام جاستىڭ قاتىسۋى ونىڭ وزەگىنە اينالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم, “جاسىل ەل” قوزعالىسى, ەتنومادەني بىرلەستىك مۇشەلەرى مەن جاستار ءبىر اۋىزدان ءححى عاسىردىڭ ىندەتى – ەسىرتكى دەرتىنە قارسىلىق ءبىلدىردى. اتالعان تاجال تالاي جاس ءومىردىڭ تامىرىنا بالتا شاۋىپ, وزەكتى ورتەپ, ورتاسىن قايعى-مۇڭعا سالعانى نانىمدى بەينەلەنىپ, تەاترلاندىرىلعان كورىنىس بارىسىندا تياناعىن تاپتى. جاستار بىرلەستىكتەرىنىڭ بەلسەندى وكىلدەرى ەسىرتكىنى پايدالانۋ مەن تاراتۋدىڭ قوعامعا كەلتىرەتىن زيانى جايلى ويلارىن ورتاعا سالدى. ەسىرتكى دەرتى جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى ۇيىمداستىرعان شارادا وبلىستىق ناركولوگيالىق ديسپانسەردىڭ, سالاماتتى ءومىر سالتى ورتالىعى, قالالىق ەمحانا, وكپە اۋرۋى ديسپانسەرى دارىگەرلەرى مەديتسينالىق كەڭەستەر بەرىپ, جاستارمەن ەش بوگەتسىز اڭگىمە-دۇكەن قۇردى. ال, وبلىستىق “دوس” جاستار دەنساۋلىعى ورتالىعىنىڭ ماماندارى ۇيىمداستىرعان تاقىرىپقا بايلانىستى ۆيكتورينا قىزىقتى بولىپ, جاستار بەلسەندىلىگىمەن جالعاسىپ جاتتى. سونىمەن قاتار, اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق تۇرعىداعى تاراتىلعان بۋكلەتتەر دە مازمۇندىلىعىمەن ايقىندالدى. قازاقستاننىڭ بولاشاعى – جاستار. دەمەك, ولاردىڭ كوزقاراسى بەرىك, ەلجاندىلىق قاسيەتى باسىم, بەلسەندى بولۋى شارت دەۋگە بولادى. وتباسى, وشاق قاسىنان بەرىلگەن ءتالىمدى تاربيە وسىلاي جەتىلدىرىلسە, وندا ۇرپاعىمىز ءبۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا ادال بولاتىنى داۋسىز. ارينە, بۇل ءجونىندە وڭىردە كوپتەگەن جۇمىستار قولعا الىنعان. ناتيجەسىندە, جىل باسىنان بەرى وسى تاقىرىپقا بايلانىستى 190 شارا وتكىزىلسە, “جاستار ەسىرتكىگە قارسى” دەنساۋلىق ايلىعى, ء“بىز سالاماتتى ءومىر سالتىن قولدايمىز”, “شىلىمسىز عۇمىر” اكتسياسى, ء“بىز قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءۇشىن تەر توگەمىز”, “ەلباسىنىڭ ساياساتىن قولداپ, ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز” دەگەن تاقىرىپتارداعى شەرۋلەر مەن كەزدەسۋلەردىڭ تاربيەلىك ءمانى تەرەڭ ەكەنى تۇسىنىكتى. اتالعان شارالاردى وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى مەن “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى وبلىستىق فيليالى, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتىنىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ, ونىڭ ءمان-ماڭىزىن تەرەڭدەتتى. ءوڭىر جاستارى ءاردايىم ەلباسىنىڭ جولداۋىن حالىق اراسىندا ناسيحاتتاۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. وسى ورايدا جاستاردان قۇرالعان اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق بريگادا وبلىستىڭ جەتى وڭىرىندە ءوز جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, تىندىرىمدىلىقتارىمەن تانىلدى. جاسىراتىنى جوق, ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس بۇگىندە بارشانى الاڭداتۋدا. سول ءۇشىن ونىڭ جولىن كەسۋ باعىتىندا باعدارلى جۇمىس وسىلاي ورىستەسە, قانە. بولاشاق باعدارلى بولسا, ءومىر دە كورىكتى. وسى ماقساتتى كوزدەگەن اكتسيا العا قويعان ماقساتىنا جەتتى دەۋگە نەگىز بار. كۇمىسجان بايجان. تالدىقورعان.
