فوتو: اشىق دەرەككوزدەن
سونداي-اق ەلىمىزدە شيكىزات وندىرۋمەن قاتار, ونى تەرەڭ وڭدەۋگە باسا ءمان بەرىلىپ كەلەدى.
«بۇل باعىتتا ناقتى جۇمىس ىستەلىپ جاتىر. اتىراۋ, پاۆلودار, شىمكەنت قالالارىندا ورنالاسقان ءۇش ءىرى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى جاڭعىرتىلدى. سونىڭ ارقاسىندا ءبىز ىشكى نارىقتى ساپالى جانار-جاعارمايمەن تولىق قامتاماسىز ەتىپ وتىرمىز. جۇيەلى جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە 13 ميلليونعا جۋىق ادام تابيعي گازعا قول جەتكىزدى. قازىر بۇل باعىتتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدى جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. قاشاعاندا جاڭا گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. «بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت» گاز قۇبىرىنىڭ ەكىنشى جەلىسى سالىنۋدا. سونداي-اق ءبىز قوسىمشا قۇنى جوعارى ونىمدەر شىعارۋدى قولعا الدىق. مۇناي-گاز حيمياسى سالاسىندا بىرقاتار ءىرى جوبانى ىسكە قوسامىز. مۇنىڭ ءبارى 20 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ىشىندە پوليەتيلەن زاۋىتىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل – شەتەل ينۆەستورلارىمەن بىرگە ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ماڭىزدى جوبا. ينۆەستيتسيا كولەمى 7 ميلليارد دوللاردان اسادى. «قالامقاس-تەڭىز» جانە «حازار» سەكىلدى ءىرى تەڭىز كەن ورىندارىن يگەرۋ باستالدى. التى ميلليارد دوللاردان استام ينۆەستيتسيا سالىنادى. تەڭىز پلاتفورمالارىنىڭ قۇرىلىسىن وتاندىق كەمە قۇراستىرۋشى كاسىپورىندار جۇرگىزەدى. بۇل قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز سالاسىنداعى ۇلكەن وقيعا بولماق. اتالعان جوبالاردىڭ ءبارى ەنەرگەتيكالىق الەۋەتىمىزدى نىعايتىپ قانا قويماي, ەل ەكونوميكاسىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا ىقپال ەتەدى. مۇنىڭ يگىلىگىن بارشا حالىق كورەدى», دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سوڭعى جىلدارى مەملەكەت ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىنا شەتەل ينۆەستيتسياسىن جۇيەلى تۇردە تارتۋ جۇمىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعانىنا دا توقتالدى.
«وسى رەتتە جاقىندا وتكەن قىتايعا ساپارىمدى اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل ساپار شىن مانىندە وتە جەمىستى بولدى. ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىككە مىقتى ءارى تىڭ سەرپىن بەردى. ەكىجاقتى كەلىسسوزدەردىڭ كۇن ءتارتىبى اۋقىمدى جانە ەڭ باستىسى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە, ەڭ الدىمەن, ەكونوميكا سالاسىنداعى مۇددەلەرىنە تىكەلەي بايلانىستى بولدى. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسى سي تسزينپينمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە ماڭگىلىك دوستىق پەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك رۋحىنداعى جان-جاقتى ىنتىماقتاستىققا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. قازاق-قىتاي ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى سوماسى 15 ميلليارد دوللار بولاتىن جەتپىستەن استام كوممەرتسيالىق قۇجاتقا قول قويىلدى. قىتايلىق سەرىكتەستەرمەن بىرگە مۇناي-گاز سالاسىندا كوپتەگەن جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق ستراتەگيالىق سيپاتتاعى جاڭا جوبالار جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە اقتوبە وبلىسىندا كارباميد شىعاراتىن گاز-حيميا كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جونىندە سNPC كومپانياسىمەن جاسالعان كەلىسىمدى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. جوبا قۇنى 1 ميلليارد دوللاردان اسادى. اتىراۋ وبلىسىندا ەتان جانە پروپان تاسىمالداۋعا ارنالعان ماگيسترالدى قۇبىر قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ بويىنشا قىتاي دامۋ بانكىمەن جاسالعان ۋاعدالاستىقتىڭ دا ماڭىزى زور. كەلىسىمنىڭ جالپى سوماسى – 530 ميلليون دوللارعا جۋىق. ءبىز بارلىق حالىقارالىق ينۆەستورلارمەن ىقپالداستىقتى تەرەڭدەتۋگە ءاردايىم باسا ءمان بەرەمىز. مۇناي-گاز سالاسىندا امەريكالىق, رەسەيلىك, ەۋروپالىق جانە قىتايلىق كورپوراتسيالارمەن كوپ جىلدار بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان سەرىكتەستىك – سونىڭ ايقىن دالەلى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
