جاۋاپتى ىسكە جوعارى جاۋاپكەرشىلىك

كەشە پارلامەنت سەنا­تىنىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وندا پالاتا توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدەگى قۋاتتى سايا­سي ۇيىم – «نۇر  وتان» پارتياسىنىڭ سەزىندە ەل اما­ناتىن جۇكتەگەن مىڭ­نان استام دەلەگاتتىڭ ءبىراۋ­ىزدان قابىلداعان شەشىمىنە كە­ءلىسىم بەرگەن نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ ورتا­لىق سايلاۋ كوميسسيا­سىندا ءبىرىنشى بولىپ پرەزي­دەنتتىككە كانديدات رەتىندە تىركەلگەنىن ايتا كەلىپ, قۇ­رىلتايدا قابىلدانعان شە­ءشىم­ءنىڭ ماڭىزىنا كەڭىنەن توقتالدى. – ەلباسى پارتيانىڭ القالى جيىنىندا بۇگىنگى كۇردەلى الەمدەگى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ورلەۋىن قامتاماسىز ەتۋ مەن دەموكراتيالىق قۇندىلىقتاردى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋدى كوزدەيتىن شىن مانىندە ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە بەس حالىقتىق رەفورمانى ۇسىندى, – دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى. توراعا بۇل رەتتە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن كەشەندى شارالار زامان تالابىنا ساي مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋ, زاڭ ۇستەمدىگى مەن سوت ادىلدىگىن قاماتاماسىز ەتۋ, يندۋستريالاندىرۋ مەن ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ارقىلى بولاشاعى ءبىرتۇتاس ۇلت پەن اشىق قوعام جانە ەسەپ بەرۋشى مەملەكەت قۇرۋدى كوزدەيتىن اسا ماڭىزدى ماسەلەلەردى قامتىپ وتىرعاندىعىن ەرەكشە اتادى. ەلباسىنىڭ ۋاقىت تالابىمەن ۇندەسىپ وتىرعان باستامالارى ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى مەن ىشكى ساياسي كەلىسىمى نەگىزىندە قازاقستان قوعامىن ودان ءارى ەكونوميكالىق جانە ساياسي جاڭعىرتۋدىڭ بەلەستەرىنە جول باستاپ, مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعى مەن باياندى بولاشاعىنا دەگەن سەنىمدى نىعايتا تۇسەتىنى ءسوزسىز ەكەندىگىن ايتقان سەنات توراعاسى ەلدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندە تاريحي بەتبۇرىستار جاساۋعا باعىتتالعان جاۋاپتى ىستە ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ بارشاعا وتە جوعارى جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنىن جەتكىزدى. – پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, قوعامدىق قاتىناستار جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن رەفورمالار بيلىك پەن حالىقتىڭ مىقتى ەرىك-جىگەرىمەن عانا قامتاماسىز ەتىلەدى. سوندىقتان, قۇرمەتتى دەپۋتاتتار, بارشاڭىزدى ەلبا­سىنىڭ ماڭگىلىك ەل يدەياسى جولىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەردى تياناقتى ورىنداۋدا بەلسەندىلىك تانىتىپ, بىرلەسە ەڭبەك ەتۋگە شاقىرامىن, دەپ اياقتادى ءسوزىن ق.توقاەۆ. بۇدان كەيىن سەناتورلار كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان زاڭ جوبالارىن قاراۋعا كىرىستى. الدىمەن دەپۋتاتتار نازارىنا «تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ينتەگراتسيالانعان ۆاليۋتا نارىعىن ۇيىمداستىرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ۇسىنىلدى. كەلىسىم تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ينتەگراتسيالانعان ۆاليۋتا نارىعىندا شەتەل ۆاليۋتالارىمەن بانكارالىق كونۆەرسيالىق وپەراتسيالار جاساۋعا تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ رەزيدەنت-بانكتەرىنىڭ تەڭ قۇقىلى جانە ءوزارا ءتيىمدى قاتىسۋى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار تۋعىزۋ ماقساتىندا جاسالعان. 2012 جىلعى 5 جەلتوقساندا ازىرلەنگەن كەلىسىمگە ارمەنيا, بەلارۋس, قازاقستان, قىرعىزستان, رەسەي جانە تاجىكستان باسشىلارى قول قويعان. بۇل رەتتە, ەلىمىز كەلىسىمگە «رەزيدەنت-بانك» ۇعىمىنىڭ انىقتاماسى بولىگىندە ەسكەرتپەمەن قول قويىپتى. بۇل ۇعىم ءوز مەملەكەتىنىڭ قۇزىرەتتى ورگانىنىڭ ارنايى رۇقساتىنىڭ نەگىزىندە بانك وپەراتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا قۇقىعى بار زاڭدى تۇلعا نەمەسە وزگە دە قۇقىقتىق قۇرىلىمدى قاراستىرادى. كەلىسىم قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ رەزيدەنت-بانكتەرىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتا نارىعىنا تىكەلەي قولجەتىمدىلىگىنە مۇمكىندىك بەرەدى. زاڭ جوباسى قابىلداندى. بۇدان كەيىن سەناتورلار ءماجىلىس  ماقۇلداعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تابيعي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىقتار ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا قارادى. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ەربولات دوساەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, زاڭ جوباسىمەن تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىلەرى قىزمەتىندەگى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى تومەندەتۋ; تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىلەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار مەن باسقا دا مىندەتتەردى ورىنداۋىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە بەلگىلەنەتىن تاريف پەن تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىلەرى قىزمەتىنىڭ اشىق بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلىپ وتىر. زاڭ جوباسى بىرقاتار سۇراق-جاۋاپتاردان كەيىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. ال ەكىنشى وقىلىمعا ۇسىنىل­عان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ساقتاندىرۋ جانە يسلامدىق قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى»  زاڭ جوباسى ماجىلىسكە  قايتا جول تارتتى. سەناتورلار زاڭ جوباسىنىڭ ساقتاندىرۋ سىياقىلارىن ايقىنداۋ بويىنشا ماسەلەلەردى رەتتەۋ بولىگىندە, سونىمەن بىرگە, ساقتاندىرۋ سىياقىسىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرىن ايقىنداۋعا قاتىستى تۇزەتۋلەر ۇسىندى. بۇدان بولەك, دەنساۋلىققا زالال كەلتىرۋ سالدارىنان بولاتىن قوسىمشا شىعىستاردى وتەۋ بويىنشا ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى ماسەلەلەر دە تۋىنداعان. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».