بيلىكتىڭ بەدەلى تومەندەمەۋى ءتيىس

«بىزگە مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرا­لى جاڭا زاڭ­دى ازىرلەۋ, سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى زاڭ­عا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەت بولادى. مەملەكەتكە قىزمەت ەتۋ ءبىزدىڭ قوعا­مىمىزدىڭ بىرلىگىن نىعايتۋ ءۇشىن نەگىز بولۋى ءتيىس. مەملەكەتتىك قىزمەت ەت­نوس­تىق قا­تىستىلىعىنا قاراماستان, مەريتوكراتيا قاعيداتتارى نەگىزىندە ءوزىن ءوزى كورسەتۋگە ءبىر­دەي مۇمكىندىكتەر بەرەتىن ءادى­لەتتى قازاقستاندىق قوعامنىڭ تۇپبەينەسىنە اينالۋى كەرەك». ەلباسى ن. نازارباەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVI سەزىندە بارلىق دەڭگەيدەگى مەم­لەكەتتىك قىزمەتكەرلەردى تولىق ات­تەس­­تاتسيادان وتكىزىپ, مەريتوكراتيا قاعيداتتارىن قورعاۋ مەن جەمقورلىققا جول بەرمەۋدىڭ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ كەرەك ەكەنىن باسا ايتتى. شىنىندا سىبايلاس جەم­قورلىق مەم­لەكەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن تومەن­دە­­تىپ, قو­عام­دا دەموكراتيالىق قايتا قۇ­رۋ­­لاردى جۇزەگە اسىرۋدى­ تەجەيتىنى, ەلدىڭ حالىقارالىق بەدە­لىنە كولەڭكە تۇسىرەتىنى بەلگىلى. حالىق­ارالىق ءتاجى­ريبەگە كەلسەك, مەملەكەتتىك قىز­مەت جانە سىبايلاس جەم­­قورلىق ءبىر-بىرىمەن مۇلدە سىي­ىسپاي­تىن ءتۇ­سىنىكتەر. وكى­نىش­كە قاراي ارامىزدا مۇنى تۇسىنبەي جۇرگەن ازاماتتار دا جوق ەمەس. سولاردىڭ سىبايلاس جەم­قورلىق ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ سالدارىنان ءتۇرلى يگى­لىكتەر زاڭسىز الىنىپ, ناتيجەسىندە قوعام مۇددەلەرىنە نۇقسان كەلتىرىلەدى جانە مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بەدەلى تومەندەيدى. وسى باعىتتا ارنايى زاڭدىلىق اكتىلەردى قابىلداۋ, جاۋاپكەرشىلىكتى قاتاڭداتۋ, سىبايلاس جەمقورلىق ارەكەتتەردى جاساۋعا مۇمكىندىك كوزدەرىن بارىنشا ازايتۋ سياقتى ءىس-شارالار جۇيەسى جاسالىنىپ جاتىر. ەلباسى ن. نازارباەۆتىڭ مەم­لە­كەتتىك قىزمەتشىلەردى تو­لىق اتتەستاتسيادان وتكىزۋ ءما­سە­لەسى مەملەكەتتىك بيلىك اپپاراتىنداعى بىلىكتىلىگى تومەن قىزمەتكەرلەردى انىقتاپ, كادر ساپاسىن جاقسارتۋعا وڭ سەپتىگىن تيگىزۋگە ءمۇم­كىندىك بەرەدى. مە­ري­توكراتيا قا­عي­­داتتارىن قولدانۋ ارقىلى مەم­لە­­كەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قاتارى ءبا­سە­كەگە قابىلەتتى, باسقارۋشىلىق وي­­لاۋعا داعدىلانعان ماماندار­مەن­ تولىقتىرىلادى. ياعني, ەل­ تۇر­عىندارىنا ساپالى قىز­مەت­ ۇسى­نى­لىپ, مەملەكەتتىك قىز­مەت­تە كاسىبي بىلىكتى, ءوز ءىسى­نە اسقان جاۋاپ­كەرشىلىكپەن قا­­رايتىن ادال ازاماتتار جۇمىس ءىس­تەيتىن بولادى. سونىمەن قاتار, شەنەۋنىكتەرمەن مەم­لەكەتتىك قىزمەت الۋشىلاردىڭ قارىم-قاتىناسىن ازايتۋ ءۇشىن, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا كورسەتىلەتىن قىزمەت­تەردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ جانە ءبىر­قا­تار قۇجاتتاردى ەلەكتروندى پورتال ارقىلى الۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ قاراستىرىلاتىن بولادى. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋدىڭ پارمەندى تەتىگى – قوعامدىق با^­­قىلاۋ. مەم­لەكەتتىڭ سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ساياساتىنىڭ ءتيىم­دىلىگى, ءبىرىنشى كەزەكتە, سوت تورەلىگىنىڭ ءمىنسىز جۇيەسىن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى. سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋ, سوت تورە­لى­گىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن سوت قىزمەتىندەگى سىبايلاس جەم­قورلىقتى بولدىرماۋ, ونىڭ ىشىندە سۋديالىققا ۇمىتكەر تۇل­عالارعا قويىلاتىن تالاپ­تاردى قاتاڭداتۋ ارقىلى جۇزەگە اسى­رىلاتىن بولادى. بۇل ءجو­نىندە ەلباسى «نۇر وتان» پارتيا­سىنىڭ سوڭ­عى سەزىندە وتە وتكىر ايتتى. مەملەكەت پەن قوعامنىڭ تى­عىز سەرىك­تەستىگى عانا سىباي­لاس­ جەمقورلىققا تابىس­تى قارسى تۇ­رۋعا مۇمكىندىك بە­رە­دى. قوعامنىڭ قولداۋىنسىز جوعارىدان جۇرگىزىلىپ جاتقان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالار تەك ءىشىنارا ناتيجە بەرەتىنى ءسوزسىز. سىبايلاس جەم­قورلىققا قار­سى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋدا ءوس­كەلەڭ ۇرپاق­پەن جۇمىس قاعيداتتى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. تەك جاس كەزىنەن مىنەز-ق ۇلىقتىڭ سىبايلاس­ جەمقورلىققا قارسى ستاندارتتارىن ەنگىزۋ, بۇل الەۋمەتتىك ز ۇلىمدىقتى جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سىبايلاس جەمقورلىقتى ۇلتتىق مادەنيەتكە جات قۇبى­لىس رەتىندە سەزىنۋ جانە قابىل­داماۋ – قوعامىمىزدىڭ سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتىنىڭ نەگىزى بولۋى تي­ىس.­ كوررۋپتسيامەن كۇرەس باعى­تىنداعى ەڭ ماڭىزدى ماسەلە – جەم­قورلىقتىڭ الدىن الۋ. بۇل جۇمىستىڭ نەدەن قۇرالىپ, ونىڭ ناتيجەسىنىڭ قانداي بولاتىنىن جەتە تۇسىنە وتىرىپ, قاي باعىتتا جۇمىس جۇرگىزەتىنىمىزدى ءبىلۋىمىز قاجەت. ەلباسىنىڭ بۇل سالاعا تىڭ سەرپىن بەرۋى جانە بىرلەسكەن جۇ­مىستارىمىزدىڭ باعىتى جەمقورلىققا مۇلدەم توزبەۋشىلىكتىڭ جاع­دايىن قالىپتاستىرادى دەپ سەنەمىن. سونداي-اق, ەلباسىنىڭ «نۇر­لى جول»­ جولداۋى مەملەكەت پەن قوعامنىڭ سترا­تەگيالىق دامۋىنىڭ باعدارشامى ءارى بۇل جان-جاقتى ويلاستىرىلعان ناقتى ءىس-ارە­كەتتەر جوس­پارى بولىپ تابىلادى. جە­تىستىگىمىزدى سارالاپ, كەلەشەگىمىزدى باع­دار­لاۋعا, ەڭ باستىسى بارشامىزعا ورتاق ۇلى ماقساتقا جەتۋدىڭ دۇرىس جولىن بىرلەسە ايقىن­داۋىمىزعا باعىتتالادى. قا­جىر­لى ەڭبەكتى قاجەت ەتەتىن, كە­لە­شەگى كەمەل نۇرلى جولدا ءبىر­لىگىمىزدى بەكەمدەپ, ايانباي تەر توگۋىمىز كەرەك. ماقسات قوجاباەۆ,  مەملەكەتتىك قىزمەت  ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جامبىل وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى. جامبىل وبلىسى.