تۇماندى البيونعا كەلۋشىلەر كىمدەر؟
وتكەن اپتانىڭ ورتاسىندا 1,5 مىڭعا جۋىق زاڭسىز ميگرانتتار لا-مانش بۇعازى استىنداعى ەۋروتۋننەل ارقىلى فرانتسيادان ۇلىبريتانياعا وتپەك بولعان كەزدە ءبىر ادام قازا تاپقان, دەپ حابارلادى فرانتسۋزدىڭ Monde گازەتى.
ءبىزدىڭ كوماندا قايتىس بولعان ادامنىڭ مۇردەسىن سارسەنبى كۇنى تاڭەرتەڭگىلىك تاپتى, ءورت سوندىرۋشىلەر ءبىر ادامنىڭ مەرت بولعانىن راستاپ وتىر, دەپ جازادى جوعارىدا اتالعان باسىلىم ەۋروتۋننەل وكىلىنىڭ سوزىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ. گازەتتىڭ اقپاراتىنشا, ماۋسىم ايىنىڭ باسىنان بەرى زاڭسىز وتۋگە تالپىنعان توعىز ادام ەۋروتۋننەلدە قازا تاپقان. وسى جولى قايتىس بولعان جىگىت 25-30 جاستارداعى سۋداننىڭ ازاماتى كورىنەدى. پا-دە-كالە پرەفەكتۋراسىندا تۇرىپ جاتقان زاڭسىز ميگرانتتار لا-مانشتى كەسىپ ءوتىپ, ۇلىبريتانياعا جەتۋ ءۇشىن قولدا بار مۇمكىندىكتەردىڭ ءبارىن پايدالانۋدا. بۇگىندە كالەدە 1,5 مىڭعا جۋىق ميگرانت بار. سوڭعى ۋاقىتتارى ولاردىڭ قاتارى ايتارلىقتاي وسە تۇسۋدە. ميگرانتتاردىڭ كوپشىلىگى فرانتسياعا ەريترەيا, سۋدان جانە سومالي ەلدەرىنەن كەلگەن ازاماتتار. يمميگراتسيا ۇلىبريتانيا ءۇشىن ۇلكەن پروبلەماعا اينالىپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ مامىرىندا بولعان پارلامەنت سايلاۋىندا ميگراتسياعا قارسى ۇلىبريتانيا تاۋەلسىزدىگى پارتياسى جەڭىسكە جەتكەن كونسەرۆاتيۆتىك پارتيا مەن ءوزىنىڭ نەگىزگى باسەكەلەسى لەيبوريستىك پارتيادان كەيىنگى ءۇشىنشى ورىندى العانى ءمالىم. پرەمەر-مينيستر دەۆيد كەمەرون 2017 جىلى ۇلىبريتانيا ەۋروپالىق وداقتا بولا ما الدە جوق پا دەگەن ماسەلە شەشىلەتىن رەفەرەندۋم قارساڭىندا يمميگرانتتار ءۇشىن الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەردى قىسقارتۋ ءۇشىن جۇمىستار ءجۇرگىزۋدە. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلىبريتانيا حالقىنىڭ جارتىسىنان استامى ەلدە يمميگرانتتاردىڭ ازايعانىن قالايدى.
بوسقىندارعا دەگەن كوزقاراس بىركەلكى ەمەس
گەرمانيادا ءوز ەلدەرىندەگى سوعىستار مەن زورلىق-زومبىلىقتاردان قاشىپ كەلگەن شەتەلدىك بوسقىنداردىڭ لاگەرلەرىنە شابۋىل جاساۋ بارىنشا اسقىنىپ تۇر.
ۇكىمەت كەلتىرگەن مالىمەتتەرگە قاراعاندا, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا گەرمانياعا كەلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىرعان 450 000 ادام ءۇشىن جاڭادان سالىنعان قۇرىلىستاردى ورتەۋدىڭ نەمەسە شابۋىل جاساۋدىڭ 150 جاعدايى تىركەلگەن. بوسقىندار ءۇشىن باسپانالار سالۋعا جەرگىلىكتى تۇرعىندار قارسىلىعىنىڭ كورىنىسى بولىپ تابىلاتىن بۇل شابۋىلدار ەل بەدەلىنە ەلەۋلى نۇقسان كەلتىرۋدە. كوپتەگەن نەمىستەردىڭ بوسقىندارعا قولداۋ كورسەتۋىنە بايلانىستى ورىن العان وقيعالار سونىمەن بىرگە, الەۋمەتتىك شيەلەنىس جاعدايىن دا تۋىنداتىپ وتىر. مەن گەرمانيا كوشەلەرىندە شەتەلدىكتەرگە دەگەن جەككورۋشىلىكتىڭ ورىن العانى ءۇشىن ۇيالامىن, دەپ اتاپ كورسەتكەن ەلدىڭ ادىلەت ءمينيسترى حەيكو مااس. 2014 جىلى مۇنداي وقيعالار سانى 170 بولعان ەدى. گەرمانيادا بوسقىندارعا قارسىلىق بىلدىرۋمەن قاتار, ولاردىڭ تاعدىرلارىنا اياۋشىلىقپەن قاراۋ جاعدايى دا بار, دەپ اتاپ كورسەتكەن ادىلەت ءمينيسترى جەرگىلىكتى باسىلىمعا بەرگەن سۇحباتىندا. وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك ساۋالناما نەمىستەردىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ ەلدىڭ بوسقىنداردى بۇدان دا كوبىرەك قابىلداۋىن قالايتىنىن كورسەتكەن. گەرمانيا 1990 جىلى باتىس پەن شىعىس قوسىلعاننان كەيىنگى جىلداردا 186 ادامنىڭ قايتىس بولۋىنا اپارىپ سوقتىرعان ناسىلشىلدىك نەگىزدەگى زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەس جۇرگىزۋدە. بىراق سىنشىلار ورىن الىپ وتىرعان راسيستىك باعىتتاعى پوپۋليستەردىڭ بەلسەندىلىگى اياسىندا ۇكىمەتتى سىلبىر جانە باتىل قادامدارعا بارا الماي وتىر دەپ ايىپتاۋدا. ۇكىمەتتىڭ ءبىرىزدى ستراتەگياسى جوق, كەيبىر ساياساتكەرلەر, اسىرەسە, وڭشىلدار وزدەرىنىڭ ۋشىقتىرعىش سوزدەرىمەن جانە ءىس-ارەكەتتەرىمەن احۋالدى كۇردەلەندىرە ءتۇسىپ وتىر, دەيدى بەرليننىڭ ەركىن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساياساتتانۋشىسى رەيتەر حايو فۋنكە. باۆاريا پرەمەرى حورست زەەحوفەر جانە ونىڭ كونسەرۆاتيۆتىك حريستياندىق-الەۋمەتتىك وداعى وتكەن اپتادا بالكان ەلدەرىندەگى جاعدايدى بوسقىندار ءۇشىن وتە قاتەرلى دەي وتىرىپ, گەرمانيادان باسپانا بەرۋ ءۇشىن ولاردى تەزدەتىپ كوشىرۋگە شاقىردى.
گرەكيانىڭ قارىز الۋى قيىنداي تۇسۋدە
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى گرەكيانىڭ بورىش دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعى جانە رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەلەرىنىڭ ناشارلىعى افينانىڭ حۆق-دان ءۇشىنشى قۇتقارۋ پاكەتىن الۋ مۇمكىندىگىن كۇردەلەندىرە تۇسەدى دەپ مالىمدەدى.
وسىلايشا, قوردىڭ ەۋرووداق تاراپىنان بولاتىن سوڭعى قۇتقارۋ باعدارلاماسىنا قوسىلۋ-قوسىلماسى بەلگىسىز بولىپ وتىر. حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ شەنەۋنىكتەرى افينا مەن كرەديتورلار اراسىنداعى كەلىسسوزدەرگە قاتىساتىن بولادى, بىراق قور جاڭا باعدارلاما بويىنشا كەلىسىمگە تەك بىرنەشە ايدان كەيىن عانا كەلۋ جونىندە شەشىم قابىلداپ وتىر. اقشانىڭ ءبولىنىپ قالۋى دا مۇمكىن, بىراق ول تەك الداعى جىلى عانا ورىن الماق. گەرمانيادا ساياساتكەرلەردىڭ ەگەر حۆق قولداۋ كورسەتپەسە, 85 ميلليارد ەۋرو تۇراتىن قۇتقارۋ باعدارلاماسىنا قولداۋ ءبىلدىرىلمەيتىنى تۋرالى ايتقاندىقتان, مۇنداي كەشىگۋدىڭ ايتارلىقتاي زارداپتارعا سوقتىرۋى مۇمكىن. وتكەن اپتادا حۆق العا قويعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەستىكتەن قازىرگى بار قۇتقارۋ باعدارلاماسى كۇشىن جويۋى كەرەك دەگەن شەشىم قابىلدادى. ال ول افينانى جاڭا باعدارلاما ءۇشىن ءوتىنىش جاساۋعا ماجبۇرلەپ وتىر. گرەكيانىڭ كەيبىر شەنەۋنىكتەرى حۆق مەن گەرمانيانىڭ بىتىمگە كەلمەيتىن قارجى ءمينيسترى ۆولفگانگ شويبلەگە شىلدە ايىنداعى كەلىسىمگە قاراماستان ەلدى قۇتقارۋ ىسىنە نۇقسان كەلتىرىپ وتىر دەگەن كۇمان بىلدىرۋدە. كەيبىر سىبىستارعا قاراعاندا, حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرى حۆق-نىڭ بەدەلىن تاۋەكەلگە سالعىسى كەلمەيدى, سوندىقتان دا ايتارلىقتاي ءبىر وزگەرىستەر ورىن المايىنشا, جاڭا باعدارلامامەن كەلىسپەك ەمەس. كريستين لاگاردتىڭ قور ءوز ابىروي-بەدەلىن ەستەن شىعارماۋى ءتيىس دەگەن ءسوزىن جانە تاراتۋشى-ديرەكتوردىڭ ءوزىنىڭ دە جوعارىدا ايتىلعان شەنەۋنىكتەر جاعىندا ەكەنىن ەسكەرگەندە, ونىڭ ءوزى گرەكيانىڭ كومەككە اقشا الۋ مۇمكىندىگىن ءىس جۇزىندە جوققا شىعارادى.
جيھاز فابريكاسىنداعى ءورت
ەگيپەتتىڭ سولتۇستىگىندەگى ەل-وبۋر قالاسىنداعى جيھاز فابريكاسىندا ورىن العان كۇشتى ءورت سالدارىنان 25 ادام مەرت بولىپ, 22 ادام زارداپ شەككەن. زارداپ شەككەندەردىڭ بىرنەشەۋىنىڭ جاعدايلارى وتە اۋىر كۇيدە.
ءورتتىڭ تۋىنداۋىنا گاز باللونىنىڭ جارىلۋى سەبەپ بولعان كورىنەدى. ءورت سوندىرۋشىلەر جەتكەنشە وت 1,5 مىڭ شارشى مەتردى قامتىپ ۇلگەرگەن. ءورت قاۋىپسىزدىگى شارالارىن ساقتاماۋعا بايلانىستى قايعى-قاسىرەتتەر وكىنىشكە قاراي, ەگيپەتتە وتە ءجيى ورىن الاتىن وقيعا. ماسەلەن, الەكساندريا اۋدانىنداعى سۋپەرماركەتتە تۇتانعان ءورت سالدارىنان دا 12 ادام زارداپ شەككەن.
جاۋىن اكەلگەن زارداپتار
ءۇندىستاننىڭ گۋدجارات شتاتىنداعى نوسەر جاۋىن ەكى تاۋلىك ىشىندە 27 ادامنىڭ ءومىرىن قۇرباندىققا شالعان.
نوسەردەن قۋاتتى تسيكلوننىڭ ەپيتسەنترى ورنالاسقان رادجاستان شتاتىمەن شەكارالاس اۋدان بارىنشا كوپ زارداپ شەگىپ, وندا 8 ادام قازا تاپتى, دەپ حابارلادى اۋداندىق اكىمشىلىكتىڭ وكىلى ديليپ رانا. اۋداندا 8 ادام مەرت بولدى, دەپ حابارلاعان اۋدان اكىمشىلىگىنىڭ وكىلى. ونىڭ ايتۋىنشا, تاعى 6 ادام ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتكەن. مىڭعا تارتا ادامنىڭ باسقا جەرلەرگە كوشىرىلىپ, 400-گە جۋىق دەرەۆنيانىڭ ەلەكتر جارىعىنسىز قالعانى بەلگىلى بولىپ وتىر. ءۇندىستاننىڭ مەتەورولوگيا دەپارتامەنتى كۇشتى نوسەردىڭ الداعى ۋاقىتتاردا دا ورىن الۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ەسكەرتۋدە.
دايىنداعان سەيفوللا شايىنعازى, «ەگەمەن قازاقستان».
