فوتو: اشىق دەرەككوز
سەناتور 2025 جىلى بايقوڭىر عارىش كەشەنىنىڭ 70 جىلدىعى جانە «قازاقستان عارىش ساپارى» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى اتالىپ وتەتىنىن ەسكە سالا وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ عارىش سالاسىن تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«بايقوڭىر – عارىش ءداۋىرىنىڭ باستاۋى جانە قازاقستان ءۇشىن ەرەكشە ستراتەگيالىق ارتىقشىلىق. تەحنولوگيا, تسيفرلاندىرۋ, بايلانىس, كولىك, قورعانىس پەن مەتەورولوگيا سالالارىنداعى تۇراقتى دامۋ – عارىش ينفراقۇرىلىمىنا تىكەلەي بايلانىستى», دەدى لۋكين.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان جالعا بەرۋدەن عانا پايدا كورەتىن ەل بولماۋى ءتيىس. ەل ءوز عىلىمي-زەرتتەۋلەرى مەن تەحنيكالىق شەشىمدەرى ارقىلى حالىقارالىق عارىش نارىعىندا لايىقتى ورىن الۋى كەرەك. ول بۇل باعىتتا بىرنەشە ناقتى باستاما ۇسىندى:
- ۇلتتىق سپۋتنيكتىك باعدارلامانى دامىتۋ;
- ۋلتراجەڭىل زىمىران تاسىعىش جوباسىن جالعاستىرۋ;
- ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن ستارتاپتاردىڭ قاتىسۋىمەن شاعىن (CubeSat, ميكروسپۋتنيك) اپپاراتتار قۇراستىرۋ;
- سپۋتنيكتەردى باسقارۋ ورتالىعىن كەڭەيتۋ;
- قازاقستاندى عارىش تەحنولوگيالارىن ەكسپورتتايتىن ەل رەتىندە تانىتۋ;
- KazSat-3R جوباسىنا قولداۋ كورسەتۋ.
ء«بىز عارىش سالاسىندا پراگماتيكالىق ءارى ۇلتتىق مۇددەگە نەگىزدەلگەن ناقتى ارەكەتتەرگە كوشۋىمىز قاجەت. عارىشتىق دەرجاۆا بولۋ ءۇشىن بىزدە ينفراقۇرىلىم, كادرلىق الەۋەت پەن تەحنولوگيالىق مۇمكىندىك جەتكىلىكتى», دەدى دەپۋتات.
سەناتور, سونداي-اق, قازاقستان عارىش قىزمەتتەرىنىڭ تەك تۇتىنۋشىسى ەمەس, سونىمەن قاتار جەتكىزۋشىسى دە بولۋى ءتيىس ەكەنىن باسا ايتتى.
ايتا كەتسەك, قازاقستان 1994 جىلدان باستاپ «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىن رەسەيگە جىلىنا 115 ميلليون دوللارعا جالعا بەرىپ كەلەدى. بۇل سوما وسى كۇنگە دەيىن وزگەرىسسىز. جالداۋ مەرزىمى بىرنەشە رەت ۇزارتىلىپ, قازىرگى كەلىسىم 2050 جىلعا دەيىن جارامدى.
بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ قۇرىلىسى 1955 جىلدىڭ مامىرىندا باستالىپ, 1957 جىلى 15 مامىردا العاشقى ر-7 زىمىرانى ۇشىرىلعان. بۇل زىمىران كەيىن الەمگە ايگىلى «سويۋز» تاسىعىشىنىڭ نەگىزىنە اينالدى. ال 1961 جىلى ءدال وسى جەردەن يۋري گاگارين عارىشقا اتتانعان ەدى.
جانەل تولەۋبەكوۆا, ەۇۋ 2 كۋرس ستۋدەنتى
