«اۋەجايدىڭ قالپىنا كەلتىرىلۋى وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا جاڭاشا سەرپىن اكەلەدى. تاريح تۇنىپ جاتقان تورعاي وڭىرىندە ءتۋريزمدى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى كولىك ءمينيسترى مارات قاراباەۆ.
قازىر ارقالىق اۋەجايىنىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. اتالعان قۇجاتقا سايكەس جالپى اۋدانى 3 200 شارشى مەتر بولاتىن, ساعاتىنا 70 جولاۋشىعا قىزمەت كورسەتۋگە قابىلەتتى قوس قاباتتى جاڭا اۋەجاي كەشەنىن سالۋ كوزدەلىپ وتىر. ۇزىندىعى 2,5 مىڭ مەتر ۇشۋ-قونۋ جولاعى, تاكسي جولى مەن پەررون جوندەلەدى. سونداي-اق اەروناۆيگاتسيالىق جانە مەتەورولوگيالىق جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا قاراجات كوزدەلگەن. قوستاناي, استانا جانە الماتىعا قولجەتىمدى باعامەن سۋبسيديالاناتىن رەيستەردى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.
اۋەلى ارقالىقتان وبلىس ورتالىعى قوستاناي قالاسىنا, استانا مەن الماتىعا اۋە رەيستەرى اشىلادى. مامانداردىڭ پىكىرىنشە, ۇكىمەت سۋبسيديا بولەتىندىكتەن, جولاۋشىلار ءۇشىن اۋە بيلەتتەرىنىڭ باعاسى دا قولجەتىمدى بولماق. باستاپقى جوبادا ارقالىق اۋەجايىن قالپىنا كەلتىرۋگە 8 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات قاجەت.
«قازىر ۇشۋ الاڭى مەن پەررون جوباسىن جاساپ جاتىرمىز. تەرمينال عيماراتى اپاتتى جاعدايدا. ونى تۇگەل ءسۇرىپ تاستاپ, جاڭا عيمارات سالامىز. ءساۋىر ايىندا جوبانى اياقتاپ, مامىر ايىندا ساراپتاماعا جىبەرەمىز. قازىرگى ەسەپپەن الساق, اۋەجاي قۇرىلىسىنا 8,3 ملرد تەڭگە قارجى كەرەك. بىراق بۇل سوما جوبا قۇجاتى ەكسپەرتيزادان وتكەن سوڭ, تاعى دا ناقتىلانادى», دەيدى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولات سەيداحمەتوۆ.
80-جىلداردىڭ باسىندا قالادان 7 شاقىرىمداي جەردە سالىنعان اۋەجاي 1998 جىلى جۇمىسىن توقتاتقان. بۇعان دەيىن ارنايى اۆتوبۋس, تاكسي تولاستامايتىن بۇل نىسانعا بۇگىندە ەشكىم ات ءىزىن سالمايدى. بۇرىنعى اەروۆوكزال عيماراتىنىڭ كىرپىشتەرى دە ۇستاعاننىڭ قولىندا, تىستەگەننىڭ اۋزىندا كەتىپ, قيراعانى قيراپ, قازىر قۇر قاڭقاسى عانا ۇڭىرەيىپ تۇر. كەزىندە «يل», «تۋ» ۇشاقتارىن قابىلداپ, ۇشىرىپ جاتاتىن ۇشۋ-قونۋ الاڭى دا توزىپ بىتكەن. ارقالىق تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, كەزىندە اۋەجاي حالىقارالىق اۋە رەيستەرىن دە قابىلداعان.
ابدەن قيراپ, ب ۇلىنگەن نىسان 2020 جىلى باستاپقى قۇنى 30 ملن تەڭگەگە باعالانىپ, اۋكتسيون ارقىلى جەكەمەنشىككە ءوتىپ كەتكەن. الايدا مەنشىك يەسى ابدەن توزىعى جەتكەن اۋەجاي عيماراتىن قايتا ساتپاق بولىپ, ول تۋرالى حابارلاماعا نىساننىڭ استىق قويماسىنا ارنالعان فازەنداعا قولايلى ەكەنىن جازىپ قويعان. بۇعان ءوڭىر تۇرعىندارى نارازى بولىپ, قۇزىرلى ورىندارعا بوس جاتقان اۋماق اۋە قاتىناسى ءۇشىن ءالى دە قىزمەت ەتە الاتىنىن ايتىپ شاعىم تۇسىرگەن. الايدا كوپكە دەيىن جابۋلى قازان جابۋلى قالپىندا قالدى.
«اۋەجاي ايلاعىنىڭ ينفراقۇرىلىمى, تەحنيكالىق مۇمكىندىگى سوعان ساي ەدى. وسى اەروپورت, ودان ارىرەكتە بەس قاباتتى عيمارات بولدى, ودان كەيىن جانارماي بەكەتى, اەروناۆيگاتسياسى بولدى. اۆتوپارك تە وسى ماڭدا تۇراتىن. مىناۋ جولاقتارمەن ۇلكەن اۋە كەمەلەرى ۇشىپ جاتاتىن. ۇشاقتار ءدال وسى جەرگە قوناتىن. وتىز جىلدان بەرى كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن, الايدا شەشىلۋى وتە قيىن ماسەلە ەدى. ايتا-ايتا, ءتىپتى, كۇدەر ۇزە باستاعان ەدىك. پرەزيدەنتتىڭ اۋزىنان اۋەجاي سالىنادى دەگەندى ەستىگەندە قۋانعانىمىزدان توبەمىز كوككە جەتكەندەي بولدى», دەيدى قالا تۇرعىنى ماقسۇت راحيلين.
ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت پارمەنىمەن قولعا الىنىپ جاتقان ورتالىق – باتىس كۇرە جولى مەن ارقالىق اۋەجايى تورعاي ءوڭىرىنىڭ تىنىسىن اشىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. سونداي-اق كاسىپكەرلىك پەن ءتۋريزمنىڭ ءورىس الۋىنا, وڭىردە اۆياتسيانى, ونىڭ ىشىندە شاعىن اۆياتسيانى دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بەرەدى.
ارقالىق اۋەجايى امانگەلدى, جانگەلدين اۋداندارىنىڭ اۋماعىندا جاتقان «التىن دالا» مەملەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتى ءۇشىن دە قولايلى بولماق.
«جۇمىس بابىمەن استانا, قوستاناي, الماتىعا ءجيى بارامىز. ەندى جول قىسقاراتىن بولدى. ونىڭ ۇستىنە, بىزگە شەتەلدەن ورنيتولوگ ماماندار كوپ كەلەدى. ولارعا دا قولايلى بولادى. ودان كەيىن بىلتىر, رەزەرۆات اۋماعىنا كەرقۇلان جىبەرگەندە, جانۋارلاردى اكەلگەن تىكۇشاقتى ەسكى اۋەجايدىڭ ۇشۋ جولاعىن جوندەپ, سول جەرگە قوندىردىق. ەندى جاڭا اۋەجاي ىسكە قوسىلسا, اڭشىلىق, ساياتشىلىق تۋريزم داميدى, بىزگە دە, حالىققا دا ءتيىمدى بولادى», دەيدى تابيعي رەزەرۆاتتىڭ ديرەكتورى دۇيسەنعالي قاليبەك ۇلى.
قوستاناي وبلىسى
